Zirve Korkusu: Sıcak Enflasyon, Faiz Artışı Fiyatlaması ve Petrol Şoku

Sabah sıcak gelen tüketici enflasyonu verisiyle güne başladım ve ilk sorum netti: bu tablo borsa için düşüşte alım fırsatı mı, yoksa henüz fiyatlanmamış bir risk mi. Videoda anlatılanı üç cepheyi bir arada okuyarak çözmeye çalıştım: tahvil piyasasının faiz beklentisi, petrol tarafındaki arz şoku ve enflasyonun genele yayılımı. Tek başına her biri yönetilebilir görünüyor, ama üçü aynı haftaya sıkışınca piyasanın korku dozu zirveye çıkıyor.

Vadeli piyasalar nisan sonuna kadar üç tam faiz artışı fiyatlıyor ve ilk adım için 16 Eylül'e yüzde 86-88 olasılık veriliyor. Üç artış kabaca 75 baz puan demek, yani en kötü senaryo neredeyse tamamen fiyatların içinde. Benim okumam şu: en kötüsü zaten masadaysa, artışların aralık ayına sarkması bile piyasalar için yukarı yönlü sürpriz olur. Kimse aynı toplantıda iki artış beklemiyor, öyle bir hamle güven sarsar ve istikrarı bozar.

Yeni başkan Kevin Warsh faktörünü TS Lombard analizindeki eski gözleme bağlıyorum: göreve yeni gelen başkanlar otorite kurmak için seleflerinden daha erken sıkılaşabiliyor. Bu da ilk artışın Warsh döneminin ilk altı ayında, en geç aralıkta gelmesi demek. Eylül toplantısı pas geçilse bile bu tez çökmüyor, sadece fiyatlanan baskı ötelenmiş oluyor. Piyasanın dramı da buradan çıkıyor: beklenti önden koşuyor, karar arkadan geliyor.

Enflasyonun can sıkıcı yanı artık tek kalemde değil, her kalemde görülmesi. Yıllık bazda uçak biletleri, enerji ve akaryakıt, hastane hizmetleri, araç bakımı, elektrik, giyim, restoran harcamaları ve kiralar hep yukarıda ve hiçbiri yüzde 2 hedefiyle uyumlu değil. Çekirdek göstergeler de yönünü yukarı çevirmiş durumda; konut hariç çekirdek hizmetler ağustosta aylık bazda yılın en sert artışını yapmış. Enerji faturasının diğer sektörlere sızdığı tezi böylece yıllık veride de doğrulanıyor.

Beni asıl düşündüren detay hizmetlerin kılcal damarlarına inen baskı oldu. İlk ve ortaöğretim harçlarındaki artışla eğitim kategorisi aylık yüzde 1,4 yükselmiş, bu 2004'ten beri en sert okuma. Kreş ve anaokulu ücretleri de iki yılın zirvesinde. Öğretmenin okula gidiş maliyeti artınca okul ücreti artıyor, çöp toplama gibi en sıradan belediye kalemleri bile zamlanıyor. Savaş olsun olmasın, maliyet artışı zincirin en ucuna, çocukların okul masrafına kadar ulaşmış.

Petrol tarafındaki kırılma Suudi Arabistan'ın Hürmüz'ü by-pass eden 1200 kilometrelik Doğu-Batı hattına yapılan dron saldırısı. Hat tedbiren kapatıldı ve bu güzergâh küresel arzın yüzde 4-5'ini taşıyordu. Uydu karelerinde pompa istasyonundaki yanık izi net görünüyor ve sekiz-dokuz ayrı darbeden söz ediliyor. Saldırının borunun kendisini değil pompa istasyonlarını hedeflemesi müzakere diliyle okunuyor: istasyon daha hızlı onarılır, yani kapı tamamen kapatılmamış.

Bu saldırı tek başına değil, Kızıldeniz'deki tabloyla birlikte okunmalı. Husilerin sahil şeridi ve Mocha limanı yönündeki ilerleyişi Bab el-Mendeb boğazını daraltıyor, yani hat kapalı, deniz kapalı. Riyad petrolü dışarı çıkarmak için iki yönde de sıkışmış durumda. Bu çifte kıskacın sonucunu fiyatta gördük: Brent 107 dolar bandına sıçradı, Amerikan ham petrolü 100 doların üzerine attı ve tanker saldırı haberleri primleri şişirdikçe şişirdi.

İran dosyasındaki okumam ise tamamen beklentiler üzerine kurulu. Beyaz Saray kaynaklı savaşın dönem sonuna sarkabileceği sızıntısını samimi bir itiraf değil, müzakerecilerine gönderilmiş bilinçli bir sinyal olarak görüyorum. Pazartesi günü bölge ülkeleriyle yapılacağı söylenen görüşme ve seçim öncesi bir mutabakat senaryosu bu yüzden kritik. Video bu senaryoya kısa vadede yüzde 20, seçime kadar kümülatif yüzde 80 olasılık biçiyor; gerçekleşirse petrol düşer, oran beklentisi çözülür, iki cephe birden rahatlar.

Bütün bu karamsarlığın borsa tarafında bir taban ördüğünü düşünmemin sebebi teknik ve makro resmin üst üste gelmesi. Nasdaq 100 cephesinde 100 günlük ortalama çevresindeki sıkışma savaş primiyle açıklanıyor ve prim çözülürse yukarı kırılım alanı açılıyor. Atlanta Fed büyüme takibi güçlü dururken yapay zeka harcamalarında devrilme sinyali yok. Benim kanaryam belli: Anthropic ve OpenAI gibi büyük harcayıcıların uzun vadeli kârlılığı bozulmadan resesyon ilanı için erken.

Kazanan listesini de bu senaryoya göre kuruyorum: toparlanmada Apple ve Meta, fazla ucuzladığını düşündüğüm donanım tarafında Nvidia, Broadcom, AMD, CoreWeave ve Oracle öne çıkıyor. CNBC'ye sızan Leo'nun AMD, Bloom Energy ve CoreWeave'de alım yönlü opsiyon aldığı iddiasını ise bilançoyu şişirmeye dönük bilinçli bir pompalama olarak okuyorum ve fazla ağırlık vermiyorum. Uç senaryoları dışlıyorum: nükleer sürpriz ve uçak gemisine isabet gibi olasılıklar yüzde 1'in altında. Kaldıraçsız ve borca gömülmemiş bir portföyle bu dip benim için taşınabilir bir risk.