Scott Bessent’in Fiyatlarla Savaşı: Tahviller, Kanada ve İran’a Karşı Operasyonlar

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in tahvil faizlerini baskılamak için başlattığı ‘etkin borç yönetimi’ operasyonu, aslında bir hedge fon yöneticisinin geçmişinden beslenen agresif bir strateji. Bessent’in kariyerinin büyük kısmını geçirdiği Soros Fon Yönetimi’nde yaptığı ünlü işlemler—1992’de İngiliz pounduna karşı yapılan short ve 2013’te Japon yeni shortu—onu piyasalarda tanınan bir isim haline getirdi. Ancak bu kez devletin parasını yönetirken, piyasaların fiyatlarını ‘yanlış’ bularak müdahale ediyor. Tahvil alımlarını artırarak uzun vadeli faizleri düşürmeye çalışan Bessent’in hamlesi, niceliksel genişlemeye benziyor ancak merkez bankasının para basma yetkisi olmadığı için, bu operasyonu kısa vadeli borçlanmayla finanse etmek zorunda kalıyor. JP Morgan analistlerinin de belirttiği gibi, bu strateji kredi kartıyla mortgage ödemeye benziyor: kısa vadeli borçlanma artarken, uzun vadeli borçlanma maliyeti düşürülmeye çalışılıyor.

Bessent’in bu hamlesi, geçmişte Janet Yellen’ı eleştirirken savunduğu ilkelerin tam tersine işliyor. Yellen, uzun vadeli faizlerin düşük olduğu dönemde devletin borçlanma maliyetlerini minimize etmek için hareket ederken, Bessent ise piyasaların ‘yüksek’ bulduğu faizleri baskılamaya çalışıyor. Bu durum, piyasa sinyallerini bastırmak yerine, onların doğal bir sonucu olan enflasyonu ve bütçe açığını görmezden geliyor. Üstelik, bu operasyonun başarısız olması durumunda, devlet kısa vadeli borçlanmaya daha fazla bağımlı hale gelecek ve faiz oranları yükseldiğinde borç yükü katlanarak artacak. Bu da gelecekteki mali krizlerin habercisi olabilir.

Bessent’in stratejisinin sadece tahvil piyasasıyla sınırlı olmadığını görüyoruz. ABD’nin Kanada’yla ticaret savaşları da enflasyonu tetikleyen bir diğer unsur. ABD’nin Kanada’ya uyguladığı %50’lik gümrük vergileri, üretim maliyetlerini artırarak tüketici fiyatlarına yansıyor. Kanada’nın karşılık olarak aldığı önlemler de durumu daha da karmaşık hale getiriyor. Bu ticaret savaşının temelinde yatan gerçek ise, gümrük vergilerinin aslında ABD’li tüketiciler tarafından ödeniyor olması. ABD’de Kanada’dan ithal edilen parçaların üretim maliyetleri artarken, nihai ürün fiyatları da yükseliyor. Bu da enflasyonist baskıları daha da artırıyor ve dolayısıyla tahvil faizlerinin yükselmesine neden oluyor. Bessent’in tahvil faizlerini baskılamaya çalışırken, aynı anda enflasyonu körükleyen politikalar uygulaması, stratejisinin ne kadar tutarsız olduğunu gösteriyor.

Bessent’in İran’a karşı başlattığı ‘Ekonomik Sürgün Operasyonu’ da stratejisinin bir diğer çelişkisini ortaya koyuyor. ABD’nin İran’a karşı uyguladığı ikincil yaptırımlar, Çin’in İran petrolüne olan talebini hedef almayı gerektiriyor. Ancak ABD’nin Çin’le Eylül ayında yapmayı planladığı ticaret anlaşması görüşmeleri, bu yaptırımların uygulanmasını zorlaştırıyor. ABD’nin İran’a karşı başlattığı operasyonun başarısız olmasının temel nedenlerinden biri de, kripto para birimlerinin ABD’nin yaptırımlarını bypass etmek için kullanılması. ABD’nin kripto endüstrisini destekleyen politikaları, aynı zamanda İran’ın yaptırımlardan kaçmasına da yardımcı oluyor. Bu durum, ABD’nin hem İran’a karşı operasyon yaparken hem de kripto endüstrisini destekleyerek İran’ın yaptırımlardan kaçmasına yardımcı olması, stratejisinin ne kadar çelişkili olduğunu gösteriyor. İran’ın baş müzakerecisi tarafından da ‘boş laflar’ olarak nitelendirilen bu operasyon, ABD’nin uluslararası itibarını zedelemekten başka bir işe yaramıyor.

Bessent’in stratejisinin en büyük zayıflığı, Fed’in faiz artırım sinyalleriyle karşı karşıya kalması. Fed Başkanı Kevin Warsh’in Jackson Hole’daki konuşması, enflasyonun Fed’in %2 hedefinin üzerinde 65 ay boyunca devam ettiğini ve finansal koşulların henüz yeterince sıkı olmadığını belirtti. Bu da Eylül ayında faiz artırım olasılığının %60’a yükselmesine neden oldu. Warsh’in bu sinyali, Bessent’in tahvil faizlerini baskılamaya çalışırken, Fed’in tam tersine faizleri artırmaya hazırlandığını gösteriyor. Bu durum, Bessent’in stratejisinin sadece kısa vadeli bir seçim olduğunu ve uzun vadede sürdürülemez olduğunu ortaya koyuyor. ABD’nin %40 trilyonluk borcu ve yıllık %1.1 trilyonluk faiz ödemesi düşünüldüğünde, faizlerin yükselmesi borç yükünü daha da artıracak ve mali krizin habercisi olabilir.

Bessent’in stratejisinin bir diğer önemli zayıflığı da, devletin ‘asimetrik bilgi’ kullanma iddiası. Bessent, Hazine’nin piyasaya karşı avantajlı bilgiye sahip olduğunu iddia ediyor. Ancak bu iddia, devletin piyasaya karşı taraf olduğu bir durumda, piyasanın güvenini zedeleyebilir. Piyasa fiyatları, devletin müdahalesi nedeniyle ‘yanlış’ olarak görülmeye başlandığında, her faiz artışı Hazine’nin direncinin bir testi haline geliyor. Bu da Hazine’nin daha fazla müdahaleye zorlanmasına ve sonuçta daha fazla kayba yol açmasına neden olabilir. Druckenmiller’in de belirttiği gibi, devletlerin fiyatları temellere karşı savunmaya çalışması her zaman kaybetmekle sonuçlanır. Soru şu: Bessent, ne kadar para harcayacak ve sonunda pes edecek?

Bessent’in stratejisinin en ironik yanı ise, devletin ‘askeri müdahale’ seçeneğini gündeme getirmesi. ABD Başkanı, yüksek faizleri çözmek için ordunun devreye girmesini bile önerdi. Ancak ordunun tahvil piyasasına müdahale etmesi, sadece sembolik bir jestten öteye geçemeyecek gibi görünüyor. Piyasa fiyatları, bir kale ya da liman gibi işgal edilecek bir hedef değil; sadece bir sayı. Bu sayıyı değiştirmek için yapılan her müdahale, ABD’nin kredibilitesini ve uzun vadeli borçlanma maliyetini artıracak. ABD’nin kredibilitesi, sorumlu borçlanma ve zamanında ödeme yapma taahhüdüne dayanıyor. Bessent’in piyasalarla savaşmaya karar vermesi, bu değerli varlığı harcama riskini taşıyor. Sonuç olarak, Bessent’in stratejisi, kısa vadeli bir seçim olarak görülüyor ve uzun vadede sürdürülebilir değil. ABD’nin enflasyonu kontrol altına alması ve bütçe açığını azaltması için yapısal reformlara odaklanması gerekiyor.