Çekirdek TÜFE Sıcak Geldi: Yüzde 0,3 ve Faiz Artışı Masada

Perşembe sabahı 08.30 veri ekranına kilitlendim: vadeli piyasalar Fed'in önümüzdeki hafta faiz artırmasına yüzde 69,4 ihtimal veriyordu. Çekirdek TÜFE için uzlaşı yüzde 0,2 idi ve 73 tahminin 67'si yetkili ekonomistlere aitti; böylesine dar bir bantta sürpriz alanı neredeyse yoktu. O dar bant, günün hikâyesinin ilk yarısıydı.

Veri geldi ve çekirdek aylık yüzde 0,3 açıklandı; yuvarlanmamış haliyle yüzde 0,29. Beklenti yuvarlanmamış yüzde 0,21 olduğu için bu, yukarı yuvarlanan bir 0,25 değil, neredeyse tam bir 0,3 sürpriziydi. Manşet TÜFE aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 3,4 ile beklentiye paralel geldi; çekirdek yıllık ise yüzde 2,5'ten yüzde 2,4'e geriledi. Aylık çekirdek artışı Nisan'dan bu yana görülen en güçlü tempo oldu.

Çekirdeğin neden manşetten önemli olduğunu yayında açıkça kurdum: Fed, petrol fiyatlarındaki yükselişin diğer kalemlere sızıp sızmadığını görmek istiyor. Manşeti enerji şişirebilir ama çekirdek, enflasyonun kılcallarına inip inmediğinin testi. O testten sıcak bir sonuç çıktı.

raporun içinde beni en çok durduran kalem eğitim ve iletişim hizmetlerindeki yüzde 1,8'lik sıçrama oldu; sepet ağırlığı yüzde 5'e yakın. İlkokul ve lise harçları ile kreş ve anaokulu ücretleri öne çıkıyor ve veri mevsimsellikten arındırılmış haliyle bile sıcak. Ağustosun okul dönüşü etkisi var ama düzeltme sonrası tablo değişmiyor. Burası tipik bir çekirdek bileşen ve petrol kaynaklı maliyetlerin hizmetlere yansımasının ilk durağı gibi duruyor.

Ulaştırma hizmetleri yüzde 0,5 arttı; kırılımda araç tamir ve bakımı yüzde 1,8, kamyonet kiralama yüzde 2,2 ile dikkat çekiyor. Üstelik kiralama kalemi bir önceki ay yüzde 3 eksideydi, yani sert bir geri dönüş var. İşe gidip gelme ve seyahat maliyetleri yükseliyor; düşük ağırlıklı kalemler ama yön hepsinde aynı.

Barınma tarafı aylık yüzde 0,3 ile ılımlı göründü; ev sahiplerinin eşdeğer kirası yüzde 0,2 geldi. Ancak bu serinin geriden geldiğini unutmamak lazım; üstelik evden uzakta konaklama, art arda iki sert eksik ayın ardından toparlandı. Su ve çöp toplama yüzde 0,5 arttı, ağırlığı yüzde 1,1; dizel fiyatlarıyla bağı açık. Tıbbi hizmetler yüzde 0,2 geriledi, hastane tarafı yatay; bu ayın nadir iyi haberlerinden biri bu.

Mallarda tablo karışık: erkek giyiminde takım elbise ve kaban yüzde 2,1, büyük ev aletleri yüzde 1,4, çamaşır ekipmanları yüzde 2,8 arttı. Mobilya ise zayıf; stok şişkinliğiyle boğuşan perakendecilerin işi zor. Enerji aylık yüzde 2,1 yükseldi, akaryakıt yüzde 10,1 fırladı; benzindeki yüzde 3,9'luk artış manşetin üçte birinden fazlasını tek başına taşıdı. Gıda tarafında marulun yüzde 6,2 ucuzlaması günün tebessüm molasıydı.

Bağımsız veriler tabloyu doğruluyor: iletişim yüzde 2,3, havayolu ücretleri yüzde 2,7, eğitim yüzde 0,8, ikinci el araçlar yüzde 0,4 arttı. Bunların tamamı çekirdek bileşen; yani petrol gürültüsü manşette kalmadı, çekirdeğe sızdı. Yayının ilk iki dakikasında kurduğum korku tam olarak buydu ve veri o korkuyu haklı çıkardı.

Piyasalar yeniden fiyatladı: faiz artışı ihtimali veri sonrası yüzde 90'a fırladı, Ekim ayı artışı yüzde 100'e yazıldı, Aralık'a kadar 1,7 artış fiyatlanıyor. Wall Street Journal'dan Timiraos'un notu tabloyu netleştirdi: çekirdek artışı yuvarlanmamış yüzde 0,29 ve üç aylık yıllıklandırılmış oran yüzde 1,6'dan yüzde 2'ye yükseldi. Altı aylık oran da yukarı gitti; yıllık oran neredeyse kıpırdamadı.

İlginç olan Nasdaq 100'ün ilk tepkisizliğiydi; ben bunu katalizör temizliği olarak okuyorum. Piyasa artışı sineye çekip veri ve Fed sonrası döneme bakmaya başladı bile. Siyasi cephede Trump'ın petrol zirvesindeyken İran ile sürpriz bir uzlaşma duyurabileceği spekülasyonunu kayda geçiriyorum; Warsh'ın tek oy olduğunu ve heyetin geri kalanının sıcak veriye kayıtsız kalamayacağını da not ediyorum.