Yüzde 5'ten Yüzde 18'e: Cisco'nun Yapay Zekâ Destekli Büyüme Sıçraması ve Dayanıklılık Sorusu

Durağan devden rekor çeyreğe

Üç yıl önce Cisco'ya dışarıdan bakan bir yatırımcı, şirketi tanımlamak için tek bir sayı kullanıyordu: yaklaşık yüzde 5'lik yıllık büyüme. O günlerde sokaktaki analistler, şirketin kendi koyduğu bu mütevazı hedefi bile camın yarısı boş görecek şekilde yorumluyor, raporlara bunun nasıl tutturulabileceğine dair çekinceler yazıyordu. Cisco Investor'ın yayımladığı dördüncü çeyrek sonuçlarına göre tablo artık bambaşka: çeyrek geliri 17,3 milyar dolarla bir önceki yıla göre yüzde 18 arttı, 2026 mali yılının tamamında gelir yüzde 12 artışla 63,3 milyar dolara ulaştı. Üstelik yönetim, 2027 mali yılı için yüzde 15'e yakın, yani 72,2 ila 73,4 milyar dolar aralığında bir gelir öngörüyor.

Konuk Sami Badri'nin verdiği en çarpıcı karşılaştırma, bu sıçramanın normalleştirilmiş bazda nokta-kom patlamasından bu yana görülmemiş olması. Üstelik son on iki ay da yavaş geçmemişti; şirket zaten çift hanenin alt sınırında büyüyordu ve yeni öngörü bunun üzerine bir hızlanma vadediyor. Yatırımcı Steve Eisman'ın programı boyunca sorduğu temel soru da tam olarak bu: küçük olmayan bir şirket, büyüme hızını nasıl üçe katlar ve bunun ne kadarı yapay zekâdan gelir? Yanıt, biri doğrudan yapay zekâya bağlı, diğeri kısmen bağlı iki motorda gizli.

Cisco aslında ne satıyor?

Kameraların görmediği kısım, şirketin işinin özünü oluşturuyor. Badri'nin sade anlatımıyla Cisco, bir telefondan diğerine mesajı ulaştıran, üniversitedeki bir veri tabanını diğerine bağlayan görünmez dokuyu kuruyor: anahtarlar, yönlendiriciler ve kablosuz erişim noktaları. Müşterilerin ezici çoğunluğu büyük işletmeler ve kurumlar; yani tüketici raflarında logosu parlamayan ama kurumsal ağların bel kemiğini oluşturan bir tedarikçi profili söz konusu. Bu yüzden şirketin kaderi, bireysel alıcıların heveslerinden çok, büyük kurumların ve bulut devlerinin harcama döngülerine bağlı. Son on yılda bu çekirdeğin üzerine bir de silikon programı eklendi. Cisco Newsroom'un Şubat 2026 duyurusuna göre Silicon One G300, 102,4 terabitlik anahtarlama kapasitesiyle gigavat ölçeğindeki yapay zekâ kümelerini hedefliyor ve yeni N9000 ile 8000 serisi sistemlere güç veriyor. Badri'nin programda elinde tuttuğu örnek çip, bir grafik işlemciden gözle görülür biçimde küçük; çünkü bu bir ağ işlem birimi , yani bilgiyi A noktasından B noktasına taşıyan ışığın işlem katmanı. Duyuruda öne çıkan iki iddia dikkat çekici: iş tamamlama süresinde yüzde 28 iyileşme ve sıvı soğutmalı tasarımlarla enerji verimliliğinde yaklaşık yüzde 70 kazanç.

Birinci motor: ikiye katlanan hiperscale işi

Büyüme hikâyesinin ilk motoru, ev tipi bulut devlerine yapılan satışlar. Badri, 2027 mali yılında bu iş kolunun neredeyse ikiye katlanacağını söylüyor; payı hâlâ toplam gelirin yüzde 20'sinin altında olsa da ivme buradan geliyor. Cisco Investor'ın paylaştığı sipariş verilerine göre tablo daha da net: dördüncü çeyrekte hiperscale müşterilerden 4 milyar dolarlık yapay zekâ altyapı siparişi alındı, 2026 mali yılının toplamı 9,3 milyar dolara ulaştı. Bunun yaklaşık yüzde 60'ı Silicon One tabanlı sistemlerden, yüzde 40'ı optik ürünlerden oluşuyor; 2026'da yaklaşık 4 milyar dolar olan bu kalemden gelen gelirin 2027'de 7,5 milyar dolara çıkması bekleniyor.

Satılan iki ana ürün, veri merkezinin bağlanabilirlik bütçesinden pay alıyor: içinde şirketin kendi çipleri bulunan, devasa trafik yükünü taşıyan anahtarlar ve fiber ile ethernet bağlantılarını anahtarlara bağlayan tutarlı optik tak-çalıştır modüller. Yahoo Finance'in aktardığı kazanç çağrısı notlarına göre ağ ürünleri siparişleri yüzde 40 arttı ve bu, üst üste sekizinci çift haneli çeyrek oldu; toplam ürün siparişleri yüzde 35, kurumsal siparişler yüzde 21 yükseldi. Yani hiperscale tarafı manşeti süslese de sipariş defteri genel olarak kabarıyor.

İkinci motor: 15 yıllık cihazların emekliliği

İkinci motor, ilk bakışta yapay zekâyla ilgisiz görünen ama Badri'ye göre kısmen aynı rüzgârı arkasına alan bir dalga: kampüs yenileme döngüsü. Kampüs burada üniversite demek değil; insanların yürüdüğü, konuştuğu, işlem yaptığı her yer: Manhattan'da bir ofis binası, bir havalimanı, bir fabrika. Son yirmi yılda buralara yerleştirilen anahtarların bir kısmı 15 yılı aşkın süredir çalışıyor; Badri'nin benzetmesiyle 15 yaşındaki bir telefonla hâlâ günlük hayatı sürdürmek gibi bir durum. Şirket artık bu eski donanımın yama ve güncelleme desteğini keseceğini ilan etti ve müşteriler sök-tak kararlarıyla yeni siparişler veriyor.

Bu döngünün ölçeği, şirketin kendi verilerinde rekor kampüs siparişleri olarak görünüyor ve çağrıda paylaşılan rakamlara göre kampüs tarafı siparişler yaklaşık yüzde 20 arttı. Yapay zekâ bağlantısı ise dolaylı ama gerçek: modern kampüs ekipmanları, ajan tabanlı iş yüklerinin ve yoğun kablosuz trafiğin gerektirdiği kapasiteyi taşıyacak şekilde tasarlanıyor. Dolayısıyla 2027 öngörüsündeki yüzde 15'lik büyümenin bir ayağı veri merkezindeki yapay zekâ kümelerinde, diğer ayağı ofis ve yerleşkelerdeki yenileme dalgasında duruyor.

Kırılma anı ve Arista ile fark

Peki bu hikâye Cisco için ne zaman gerçek oldu? Badri'nin yanıtı dürüst: sektör trendi zaten akıyordu, grafik işlemci satışları ve bulut harcamaları çoktan yükselmişti; Cisco'ya özgü kırılma ise bundan yalnızca altı ila dokuz ay önce, Silicon One tabanlı sistemlere gelen siparişlerin tarihsel ölçeklerin belirgin biçimde üzerine çıkmasıyla yaşandı. O zamana kadar yatırımcıların itirazı da hazırdı: silikon işi güzel, ama gelir içinde küçük. Bugün hem ölçek hem büyüme hızı değiştiği için piyasa hikâyeyi daha ciddiye alıyor; şirket ayrıca bir hiperscale ağının farklı bölümlerinde birden fazla kullanım senaryosu kazandığını vurguluyor. En büyük rakip Arista ile fark ise donanım felsefesinde başlıyor. Cisco kendi silikonunu tasarlayıp kendi anahtarına koyarken, Arista başkasının silikonunu alıp üzerine kendi yazılım mühendisliğini konuşturuyor. Fierce Network'ün pazar analizine göre Arista, 2024'te Cisco'yu geride bırakarak veri merkezi ethernet anahtarlarında bir numaraya yükseldi; 2026'nın ilk çeyreğinde 2,71 milyar dolar gelirle yüzde 35 büyüdü ve yapay zekâ ağı hedefini yaklaşık iki katına, 3,5 milyar dolara çıkardı. Badri'nin açıklaması ise muhasebe gerçeğine dayanıyor: Arista'nın gelir karması neredeyse tamamen hızlı büyüyen hiperscale pazarına endeksli, Cisco'nun ise güvenlik, iş birliği ve hizmetler gibi daha yavaş alanlardaki mirası toplamı frenliyor.

Yoğunlaşma riski: beş müşteri, alacakların yüzde 70'i

Eisman'ın en sert sorusu, bu güzel tablonun kırılgan yerine dokunuyor: en büyük gezegen şirketi üç haneli büyürken, SEC'e sunulan Nvidia 10-Q dosyasına göre alacakların yüzde 22, 14, 13, 11 ve 10'luk dilimleri yalnızca beş doğrudan müşteriye ait; toplamda alacakların yüzde 70'i beş hesapta toplanıyor. Gelir tarafında da iki müşteri toplam satışların yaklaşık yüzde 39'unu oluşturuyor. Gıda zincirinin en altında Anthropic ve OpenAI'nin sağlığı dururken, yukarıdaki herkesin kaderi bu iki isme bağlanmış görünüyor. Eisman'ın Mercedes benzetmesi akılda kalıcı: en pahalı ve güçlü modellerle her işi yapmak zorunda değilsin; Çin ve açık ağırlıklı modeller, işlerin belki yüzde 95'i için yeterli ve çok daha ucuz.

Badri bu itiraza iki katmanlı yanıt veriyor. Birincisi, bu iki şirketin belirleyiciliği bir arz komplosu değil, uç kullanıcıların jeton iştahının sonucu: frontier modellerin ürettiği jetonlara yönelik kitlesel ve hızlanan bir talep, trafiği iki kapıda topluyor; benzetmesiyle, özel bir şirket olarak Google araması gibi bir çekim merkezi oluşmuş durumda. İkincisi, kapasitenin nasıl finanse edilip kurulduğu ayrı bir mekanizma; onun takip ettiği talep kalitesi göstergesi ise jeton tüketiminin kendisi ve o da patlayarak büyüyor. Yahoo Finance üzerinden yayımlanan OpenRouter verilerine göre platform haftada 25 trilyon jeton işliyor; bu, altı ay öncesinin beş katı ve ayda 100 trilyon jetona karşılık geliyor.

Beceri dosyası: yüzde 90 hâlâ acemi

Bölümün en pratik ara başlığı, yapay zekâ araçlarının gerçek kullanım düzeyine dair. Badri'nin dünya turlarında yatırımcılara sorduğu üç soru var: basit kullanıcı mısın, bir beceri dosyan var mı, üretime ajan aldın mı? Yanıtlar şaşırtıcı biçimde birinci basamakta takılıyor: kullanıcıların yaklaşık yüzde 90'ı basit komut düzeyinden öteye geçmemiş. Beceri dosyası kavramı ise bir analistin eski raporlarını yapay zekâ çalışma ortamına yükleyip, hisse analizinde nelere bakılacağını 40 sayfalık bir yönergeye dönüştürmesi demek; Badri bunu, ekibe yeni katılan bir çalışana işi öğretmeye benzetiyor. Eisman'ın damadının hedge fonda araştırma kapasitesini ikiye katlaması da bu katmanın örneği.

Bu tablo, açık ağırlıklı modellerle en güçlü modeller arasındaki iş bölümünü de açıklıyor. Sıradan iş akışları ucuz açık modellere verilirken, silikon mühendisliği gibi yoğun ve rekabetçi ekipler en iyi zekâ için prim ödemeyi kabul ediyor; Badri'nin banka ekibi benzetmesiyle, herkesin birinci sınıf oyuncu olması gerekmiyor ama kritik koltuklarda en keskin zekâ oturmalı. Buradan çıkan yatırım tezi net: güç kullanıcıları bugün yazılımcılar, sıradaki dalga finansal hizmetler olacak ve herkes bu araçları öğrendikçe jeton tüketimi katlanacak. Deloitte'un araştırmasına göre işletmelerin yüzde 67'si zaten ayda bir milyar jetonun üzerinde tüketiyor.

Sermaye yoğunluğu ve şebeke duvarı

Eisman'ın ikinci büyük teması, bir zamanlar nakit basan hafif sermayeli devlerin nasıl olup da sermaye canavarına dönüştüğü. TechCrunch'a göre Alphabet, yapay zekâ altyapısını finanse etmek için yaklaşık 80 milyar dolarlık hisse satış planı açıkladı; buna Berkshire Hathaway'e yapılacak 10 milyar dolarlık özel plasman da dahil. CNBC'nin derlediği rakamlara göre şirket 2026 sermaye harcaması tavanını 205 milyar dolara kadar yükseltti, yılın ikinci çeyreğinde tarihte ilk kez serbest nakit akışı negatife döndü ve borcu altı ayda iki katından fazla artarak 98 milyar dolara çıktı. Amazon ve Microsoft'un da 200 milyar dolar bandında harcama planları, Meta'nın 139 milyar dolarlık programı aynı tablonun parçası. Bu harcama iştahı, fiziki dünyada duvara tosluyor. Texas eyalet yönetiminin yayımladığı denetim direktifine göre şebeke işletmecisinin bağlantı kuyruğunda 474 gigavatlık talep birikti; bu, eyaletin rekor pik tüketiminin beş katından fazla ve taleplerin yaklaşık yüzde 90'ı veri merkezlerinden geliyor. Yeni veri merkezleri, kendi elektriğini ve suyunu ne ölçüde karşıladığını, vergi teşviklerini ve gerçek sahiplik yapısını belgelemeden şebekeye bağlanamayacak. Badri'nin Teksaslı olarak aktardığı bu geri adım, bir zamanlar izinlerin hızlı, elektriğin bol olduğu eyalette bile sürtünme başladığını gösteriyor; su tartışmasına verdiği yanıt ise ezber bozuyor: 38 bin komutun su ayak izi, tek bir bademi yetiştirmek için gereken suya eşit.

Megavat raflar ve yatırımcı ilişkileri dersi

Ölçek değişimini en iyi anlatan sayılar elektrik tarafında. 2021'de 100 ila 200 megavatlık bir tesis büyük haber olurken bugün gigavatlık kampüsler konuşuluyor; raf başına güç 35-40 kilovattan 150 ila 650 kilovat bandına yürüyor ve yol haritalarında megavat raf telaffuz ediliyor. IEEE Spectrum'un aktardığına göre sektör bu yüzden 800 volt doğru akım dağıtımına geçiyor: aynı iletkenden yüzde 85 daha fazla güç taşınıyor, bakır ihtiyacı yüzde 45 azalıyor, verimlilik yüzde 5 artıyor. Bir megavatlık rafın 200 kilogram bakır bara gerektirdiği düşünülürse, gigavatlık bir tesiste kablo mimarisi başlı başına bir mühendislik problemi.

Son bölümde Badri, satış tarafı analistliğinden gelen birinin şirkete ne kattığını anlatıyor: dışarıda Cisco'yu temsil ederken içeride hissedar avukatı gibi davranmak; alıcı ve satıcı taraftan ne duymak istediklerini sorup her çeyrekte açıklama dozunu yeniden ayarlamak. Kapanış mesajı ise şirketin son on iki ayında rekor gelir, rekor faaliyet marjı ve çalışan başına rekor kazanç açıkladığı iddiası ve sektöre dair tek cümlelik inanç beyanı: jeton tüketimi grafikleri patlamaya devam ettikçe bu döngü erken aşamasında sayılır. Tıpkı bir zamanlar Excel öğrenmeye direnen ofisler gibi, beceri dosyasını ve ajanları öğrenen her yeni meslek grubu talebi bir kat daha büyütecek.