Olasılığı Anlamadan Opsiyonu Anlayamazsınız: Satın Alanın Neden Kaybettiği ve Spreadlerin Çözümü

Uzun vadede opsiyonlardan kimin kazanacağını göstergeler değil, tek bir kavram belirler: olasılık. Tek bir alım opsiyonu aldığınız anda istatistiksel olarak dezavantajlı başlarsınız çünkü prim ödersiniz ve vade sonunda kâra geçmek için dayanak fiyatın epey yol alması gerekir. Anlatıcının açılış tezi tam da budur ve dersi bu matematiksel gerçek üzerine kurar.

Kumarbaz benzetmesi ve uzun alım grafiği

Seyirciye gösterilen risk grafiği klasik bir uzun alım tablosudur: yukarı yön teorik olarak sınırsızdır ama başabaş noktası spot fiyatın belirgin biçimde üzerindedir. Videodaki ilk örnekte 80 dolar civarındaki bir hisse için vade sonunda başabaşa gelmek 85 doları, anlamlı kâr için 90, 95 ya da 100 doları gerektirir. Britannica sitesindeki getiri şemasının da hatırlattığı gibi, uzun alımda kâr strike artı primden başlar ve çoğu pozisyon vadeden önce kapatılır ya da ötelenir.

Aracı kurum ekranındaki ikinci örnek daha da serttir: 190 dolar bandındaki bir hissede tekli alımın başabaşı 210 doların üzerine çıkar. Yani hisse ciddi biçimde yükselse bile pozisyon vade sonunda ancak sıfırlar. Bu tabloyu tamamlayan çerçeve, opsiyon piyasasının diliyle beklenen hareket kavramıdır. ImpliedOptions sözlüğüne göre beklenen hareket, zımni oynaklıktan türetilen bir standart sapmalık aralıktır ve fiyatın yaklaşık yüzde 68 olasılıkla bu bantta kalacağını söyler.

68 bandı eşit dağılmaz: en olası sonuç yataylık

Yüzde 68 kulağa geniş bir güvenlik şeridi gibi gelir ama bant içi olasılık eşit dağılmaz. En olası sonuç, fiyatın mevcut seviyeye yakın kalmasıdır; dış dilimlere gidildikçe olasılık hızla düşer. Sunumda merkezi dilimler yüzde 13,4, bir dıştakiler yüzde 11,5, en uçtakiler yüzde 9,2 payla anlatılır ve toplam yüzde 68,1 bulunur. TheOptionPremium sitesindeki SPY örneği bunu ete kemiğe büründürür: 595,36 dolar, yüzde 13,52 zımni oynaklık ve 46 gün vadeyle artı eksi 28,50 dolarlık bant hesaplanır.

Bandı iki standart sapmaya genişletince kapsama yüzde 95 olur ama mesaj değişmez: fiyatın vade sonunda bant ortasına yakın bitmesi hâlâ en muhtemel senaryodur. Bu dağılım kime yarar sorusunun yanıtı nettir: prim toplayan satıcılar kumarhane tarafına geçer, tekli alıcılar ise eriyen primle başlar. Investopedia üzerine yazdığı theta kavramı da bunu doğrular: zaman erimesi uzun pozisyonlar için negatiftir, kısa pozisyonlar için pozitiftir ve vadeye yaklaştıkça hızlanır.

Başabaşın hemen üstü neden yetmez

Vade sonunda başabaşı kıl payı aşmak cüzdanda neredeyse hiç hissedilmez; büyük kâr için fiyatın başabaşın çok üzerine fırlaması gerekir. Üstelik o sıçramayı yakalasanız bile iki katına çıkan pozisyonu satmak için tepeyi bilmeniz gerekir. Kimse tepeyi bilemez, çoğu yatırımcı eriyen pozisyonu erken kapatır ya da değersiz bitirir. Bu yüzden anlatıcı, tekli alımları körü körüne ana strateji yapmaya karşı uyarır ve yalnızca ani ve sert bir sıçrama beklentisinde, dikkatli kullanılmasını önerir.

Çözüm, alışı satışla dengeleyen dikey spread yapısıdır. Videodaki Workday örneğinde 191 dolardaki hisse için 190 alım alınıp 210 alım satılır; yaklaşık 730 dolar riske karşı 1270 dolar potansiyel hedeflenir. Schwab rehberindeki tanıma göre dikey spreadde risk ödenen net primdir, azami kâr strike farkı eksi primdir ve başabaş alt strike artı primden hesaplanır. Prim tahsilatı başabaşı aşağı çeker, zaman ve oynaklık erimesini yumuşatır.

Bu dönüşümün olasılık karşılığı çarpıcıdır: başabaş referans alındığında yapı yaklaşık yüzde 40 kazanma, yüzde 60 kaybetme profiline oturur. Dört kazananda 4 çarpı 1270 toplam 5080 dolar, altı kaybedende 6 çarpı 730 toplam 4380 dolar yapar ve on işlemlik seride net artı kalır. Rakamlar yaklaşık olmakla birlikte mesaj açıktır: getiri riske yakınken kazanma sıklığını yukarı taşımak pozitif beklenen değer üretir. Profesyonellerin spreadleri ezberletmesinin nedeni de budur.

Büyük hayal için oranlı spread

Ben büyük vurgunu istiyorum diyenler için sunulan ikinci çözüm, alım yönlü oran spreadi yani 1'e 2 yapıdır: bir adet satılıp iki adet alınır ve vadeler farklılaştırılır. Fidelity rehberindeki 1'e 2 oynaklık spreadi tanımı da aynıdır: alt strikeden bir alım satılır, üst strikeden iki alım alınır, üst bandın ötesinde potansiyel sınırsız kalırken en büyük kayıp üst strike civarında yoğunlaşır. Videodaki kurulum yaklaşık 260 dolara mal olur ve yukarı harekette 2000, 3000, 4000 dolarlık dilimler konuşulur.

Bu yapının psikolojisi farklıdır: en muhtemel sonuç küçük bir kayıptır ama kayıp 1300 dolarlık tekli alım felaketi değil, 260 dolarlık sınırlı bir faturadır. Anlatıcının dilim hesabına göre zamanın yaklaşık yarısında birkaç yüz dolarlık kayıp, onda ikisinde büyük kâr ve yaklaşık yüzde 26 diliminde daha derin kayıp görülür. Fiyat vade sonunda tam 200 dolarda çakılırsa kayıp tekli alımla eşitlenebilir ama bu dar pencere yaklaşık yüzde 4 olasılığa denk gelir; kalan yüzde 96 senaryoda oranlı yapı ya daha az kaybeder ya da benzer yükselişten pay alır.