Petrol Rahatlıyor, İstihdam Yumuşuyor: Fed, Avrupa ve Brezilya Haftası

Petrol ve istihdam: haftanın iki manşeti

Sanki petrol krizi bitiyor gibi, diyor konuşmacı ve dayanağı Hürmüz Boğazı ndan geçen tanker trafiğinin savaş öncesi seviyelere yaklaşması. Eksik kalan neredeyse tek grup İran gemileri; diğer tankerler yeni taktik ve savunma düzenleriyle boğazı kullanıyor. Bu normalleşme ham petrol fiyatlarını aşağı baskılıyor, ancak rafineri tarafındaki darboğaz pompaya henüz yansımış değil. Hürmüz'deki toparlanmayı ve Aramco'nun Asya fiyatlarını altı yılın dibine çekmesini Thenationalnews Bloomberg anketine dayanarak detaylandırıyor.

Suudi petrol devi Asya'ya sattığı Arab Light cinsi ham petrolde Kasım vadeli fiyatı bölgesel göstergenin 5 dolar altına çekti; Ekim ayındaki iskonto 2 dolardı. Anketlere katılan tüccarlar fiyat artışı beklerken gelen indirim, Riyad'ın pazar payı için agresifleştiği şeklinde okunuyor. Avrupa'ya satışta varil başına 3 dolar zam yapılırken ABD fiyatları sabit tutuldu. Doğu-Batı boru hattının yeniden devreye alınması, Hürmüz'e alternatif bir güzergâh olarak Riyad'ın elini güçlendiriyor.

Amerikan istihdamı ve faizlerin tuhaf dansı

Eylül ayında tarım dışı istihdam yalnızca 29 bin arttı, beklenti 84 bindi ve önceki iki aya dönük toplam 60 bin kişilik aşağı revizyon geldi. İşsizlik oranı yüzde 4,1'den yüzde 4,2 'ye çıktı; hanehalkı anketinde istihdamın 406 bin artması, işgücüne 485 bin kişinin katılmasıyla açıklandı. Bu tabloyu ve revizyonların dağılımını CNBC Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerine dayanarak raporluyor ve piyasanın zayıf manşeti neden kutladığını açıklıyor.

Zayıf veri hisse senetlerine yaradı: S&P 500 yüzde 0,73, Nasdaq yüzde 1,19, Dow yüzde 0,49 yükseldi. Fakat aynı veri Hazine tahvili faizlerini düşürmedi; 10 yıllıkta 4, 2 yıllıkta 5 baz puanlık artış geldi. Konuşmacı uzun zamandır enflasyonla tahvil faizi arasındaki bağın koptuğunu savunuyor ve suçu Japonya'nın süregelen satışlarıyla serbest fonların spekülatif pozisyonlarına bağlıyor. İstihdam yumuşarken faizlerin yükselmesi, haftanın en çelişkili görüntüsü olarak öne çıkıyor.

Bu çelişki Ekim ayı faiz artırım ihtimalini masadan kaldırmış görünüyor: vadeli fiyatlama artırım olasılığını yüzde 22'ye indirdi, Aralık ayı için ise artırım senaryosu hâlâ canlı. Ağustos ayı PCE enflasyonunun beklentinin altında gelmesi ve Fed üyelerinin aciliyet yok mesajları bu fiyatlamayı destekliyor. Ekim artırım ihtimalinin bir haftada yüzde 70'ten yüzde 20'ye çöküşünü Invezz FedWatch verileri ve üye açıklamalarıyla adım adım izliyor.

Tüketici canlı, Fed tutanakları kapıda

Üretim PMI göstergesinin güçlü geldiği, hizmet PMI verisinin ise aynı gün beklendiği aktarılıyor ve Ekim ayı öncü tahminlerinin daha da yüksek olduğu söyleniyor. Tüketici cephesinde tablo şaşırtıcı: yıllık nominal harcamalar yüzde 6,1 artıyor, enflasyon yüzde 3 kabul edilse bile reel büyüme var. Üst gelir grubu ve Amerikalı emekliler borsa ve gayrimenkul zenginleşmesiyle harcamayı sırtlarken, alt segmentlerde fiyat artışı korkusuyla alımların öne çekildiği anlatılıyor. Çarşamba günü yayımlanacak Fed tutanakları piyasada konuşulacak ama konuşmacıya göre fazla hüküm taşımıyor; çünkü toplantı, istihdamdaki bozulma ve yumuşak PCE verisi gelmeden yapılmıştı. Yine de tutanaklardaki şahin ton, üyelerin Ekim artırımına ne kadar destek verdiğini gösterecek. Aralık ayına kadar gelecek verilerle bu tonun değişmesi, baz senaryo olarak masada duruyor.

Ekim sezonluğu ve üç seçim senaryosu

Ekim ayı tarihsel olarak fena bir ay değil: S&P 500'ün Ekim ortalaması yüzde 0,5 ve seçim yıllarında performans daha da iyi olabiliyor. Ancak mevsimsellik her yıl çalışmıyor; konuşmacı bu yıl Temmuz'un kötü, Ağustos ve Eylül'ün güçlü geçtiğini hatırlatıyor. Asıl belirleyici, portföydeki hisselerin faize ve siyasete duyarlılığı. Faizlerde bir gevşeme gelmeden güçlü bir ralli beklemediğini de ekliyor. Seçim için üç senaryo çiziliyor: Demokratların her şeyi süpürmesi Trump'ın elini kitleyeceği için piyasaca nötr-pozitif okunuyor; Cumhuriyetçilerin süpürmesi deregülasyon beklentisiyle özellikle teknoloji ve banka hisselerine iyi geliyor; bölünmüş hükümet ise piyasaların en sevdiği sonuç çünkü yönetim iş yapamaz hale geliyor. Demokrat süpürmenin yapay zekâ hisselerini bir miktar zorlayabileceği notu da düşülüyor.

Avrupa'da alarm zilleri

Avrupa cephesinde hava sert: avro 17 ayın dibine gerilerken Fransa'da lise öğrencilerinin başlattığı sert eylemler, yakılan okul ve otobüsler, darp edilen öğretmenler anlatılıyor. Başbakan Lecornu'nun kabineyi açıkladıktan bir gün bile dolmadan istifası piyasalarda satış getirdi; CAC 40 yüzde 2 düşerken 10 yıllık Fransız tahvil faizi 7 baz puan yükselerek yüzde 3,58'e çıktı. Fransa'daki hükümet krizini ve piyasa tepkisini Euronews gün içi kotasyonlar ve banka hisselerindeki sert düşüşlerle aktarıyor.

Kıta genelinde tablo benzer: İngiltere'de göçmen politikaları, Almanya'da aşırı sağın güçlenmesi, Temmuz'da aylık yüzde 0,6 gerileyen perakende satışlar ve bozulan moral. Londra'dan yaklaşık 160 milyar dolarlık servetin çıkışı, non-dom rejiminin sonu ve veraset vergisindeki 10 yıllık kuyruk kuralına bağlanıyor. Gidecek adresler olarak Birleşik Arap Emirlikleri, İsviçre ve Monaco sayılırken bu değişimi PitchBook finans profesyonellerinin ağzından ve Milano ile Dubai örnekleriyle detaylandırıyor.

Brezilya ve sevimli yapay zekâlar

Brezilya'da sağcı Flavio Bolsonaro ilk turda anketlerin üzerinde oy alarak Lula'nın önüne geçti ve 25 Ekim'deki ikinci turun favorisi oldu. Piyasa dostu olarak görülen bu sonuç, denizaşırı işlem gören Brezilya ETF'sinde yüzde 14'ü aşan sıçrama getirdi. İlk tur sonrası beklenen ralliyi Reuters analistlere dayanarak duyurdu ve hisse, tahvil ile realde toparlanma beklentisini yazdı. Arjantin'den sonra bölgenin sağa dönüşü, Amerika'nın arka bahçesi toparlandı yorumuyla çerçeveleniyor.

Yapay zekâ cephesinde ise gündem sevimlilik yarışı: Meta'nın Muse asistanına tüylü maskotu Jolly, OpenAI'ın ajanlarına bereli ve papyonlu Dots karakterleri eşlik ediyor. Soğuk bulunan Claude logosunun da ısıtılması gerektiği söyleniyor. Sevimli yüzlerin ardında yetki devri var: alışverişten ödemeye ajana emanet edilen işler artıyor. Bu maskot hamlesini ve güven anketlerindeki temkinli tabloyu Fortune Muse ve Dots örnekleriyle anlatıyor ve Amerikalıların yalnızca yüzde 2'sinin ücretli yapay zekâ kullandığını hatırlatıyor. Haftanın soruları PMI, Fed, Avrupa karmaşası, petrol, Brezilya ve yapay zekâda yeni haberler olarak sıralanıyor.