Nasdaq'ta Yeni Büyük Ralli Ne Zaman Başlayacak?

Endekslere bakıp rahatlamak bu ayın en büyük tuzağı. 4.000'den fazla hisse son bir yıllık zirvesine göre %40'tan fazla değer kaybetmiş, 5.000 hisse %20'den fazla aşağıda. Oysa S&P zirvesinden yalnızca %2,3 geride, Nasdaq'ta kayıp %7 dolayında. Yani endeks ayakta dururken hisselerin önemli bir kısmı çoktan ayı piyasasına girmiş durumda. Portföyünü tek tek hisselerden oluşan biri için tablo, endeksin gösterdiğinden çok daha sert. FinanceFeeds verileri de bu ayrışmayı doğruluyor: Nasdaq-100, 16 Ekim kapanışında 6 Ekim zirvesinin %6,52 altındaydı; %10'luk düzeltme seviyesi henüz görülmedi, dayak yiyen taraf endeksin tamamı değil.

Piyasada balon var mı sorusuna verilen yanıt net: 1999'dakine benzer bir balon yok. O dönemde Nasdaq'ın fiyat kazanç oranı 100 dolayındaydı; bugünkü değerlerle o seviyeye çıkmak için endeksin yaklaşık %50 daha yükselmesi gerekir. 2008'deki tablo da farklıydı; orada gayrimenkul tarafındaki şişkinlik bankalara ve yatırım bankalarına bulaşmış, bütün sistemi sarsmıştı. Bugün hisselerde sert kayıplar var ama sisteme yayılan bir bulaşma görünmüyor. O yüzden bu düşüşü bir balon patlaması gibi değil, cephenin daraldığı bir borsa düzeltmesi gibi okumak daha doğru.

Satışın merkezi belli: yapay zekanın kazma küreği sayılan yonga hisseleri. Zirvesinden bugüne kayıp %20 dolayında ve grafiklerde çok nadir görülen bir hızla geldi. Philadelphia yonga endeksi üst üste sekiz gün gerileyerek 2008'den bu yana en uzun kayıp serisini yazdı; bu seride yaklaşık $2T piyasa değeri silindi. Yahoo haberine göre endeks yedi günde %12'den fazla geriledi, yıl içindeki beşinci %10'luk düzeltmesini yaşadı. Axios'un aktardığına göre Broadcom'un tepe ismi, yatırımcıların önemli bir kısmının neye para yatırdığını bilmediğini ve birçok şirketin bu yatırımlardan somut geri dönüş alamadığını söyledi. NVDA zirvesinden %11,5 aşağıda; ekipman ve hafıza tarafında kayıplar daha da derin.

Krizin büyüyeceği adres olarak gösterilen kapalı fonlar tarafı da korkulduğu kadar sistemik durmuyor. Bu fonlar, halka açık olmayan yapay zeka ve uzay şirketlerine para yatırdı; şirketler zararda olduğu için halka arz penceresi kapalı, çıkış yapılamıyor. Ama Mortgage krizinden farkı şu: o krizde bankalar ve yatırım bankaları işin içindeydi, sistem etkilenmişti. Burada para batan kesim, servetinin küçük bir kısmını bu işlere ayırmış varlıklı kişiler ve fonlar. Birkaç şirket batsa bile bunun bedelini ödeyenler sınırlı kalır, bankacılık sistemine yayılan bir zincir gözükmüyor. Yani korkulan büyük bulaşma senaryosu değil, lokal bir kayıp hikayesi.

Kısa vade için çizilen yol haritası iki parçalı: önce birkaç günlük tepki yükselişi, ardından ay sonuna kadar süren baskı. Yonga grafikleri 8 saatlik periyotta aşırı satış bölgesine girmiş durumda; buradan 556 ve 565 bandına, hatta önceden destek olan 572'ye kadar bir sıçrama normal karşılanır. Nasdaq'ta 28.850 desteği izleniyor; tepki gelse bile bu desteğin yeniden test edilmesi şaşırtmaz. S&P tarafında tablo daha zayıf çünkü günlük grafikler henüz aşırı satışa inmiş değil. O yüzden gelecek tepki yükselişi alım için değil, kenarda nakdi olmayanların bir kısmını satıp dip için cephane ayırması için bir pencere gibi görülmeli.

Faiz cephesi bütün bu hikayenin arkasındaki itici güç. Fed eylülde politika faizini 25 baz puan artırıp %3,75-4 aralığına çekti; federalreserve.gov adresindeki açıklamada enflasyona dönüş vurgusu öne çıktı. Ekimde yıllık TÜFE %3,4'ten %3,7'ye sıçradı; benzindeki aylık %9,1'lik zıplama artışın yarısını tek başına yaptı, çekirdek göstergeler de beklentiyi aştı. Gözler 27-28 Ekim toplantısında: Yahoo verilerine göre vadeli piyasalar ekim adımına %54 ihtimal biçiyor, yıl sonuna kadar artırım neredeyse kesin fiyatlanıyor. Reuters'a konuşan Minneapolis Fed başkanı ise ekimde adım atılıp atılmayacağı konusunda kararsız olduğunu söyledi. Yorumcunun tezi de bu yönde: enflasyondaki artış petrolden kaynaklanıyor, faizle üzerine gitmek yanlıştı ve piyasadaki baskının asıl sebebi balon değil, Fed'in inatçı duruşu.

Günün en öğretici bölümü Amazon kıssası. 1998'de halka arz seviyesinin çok üstüne koşan hisse, birkaç haftada zirvesinden %56 düştü; toparlanıp %315 kazandırdı, sonra %58, ardından %63'lük dalgalar geldi. Her düşüşte son dip sanılan yerden alım yapanlar bir süre kazandı; ta ki %95'lik çöküş gelene kadar. O seviyeye dönüş tam 10 yıl sürdü. CNBC arşivine göre hisse bir ara değerinin %90'ından fazlasını yitirmişti. Kıssadan çıkan ders acı ama net: zirveden %50 zararla satmak kulağa kötü gelir, ama %95'lik çöküşte oturmaktan iyidir. Desteğin kırıldığı yerde küçülüp hareketli ortalamanın üstüne dönüşte yeniden girmek, yıllarca zararda beklemekten daha akıllıca bir borsa disiplini.

Takvimin ilerisi için umut veren başlık sandık sonrası dönem. Ara dönem oylamasının ardından Washington'daki belirsizlik dağılınca piyasalar tarihsel olarak rahatlıyor. Berkeley araştırmasına göre ara dönem sonrası altı ayda hisse getirileri yıllıklandırılmış %15,4'ü buluyor; diğer dönemlerde bu oran %3'ün altında kalıyor. Kurumun beklentisi de bu yönde: temsilciler meclisindeki çoğunluğun değişmesi piyasayı rahatlatır, senato tarafı kalsa da kalmasa da sonuç yatırımcı için yönetilebilir bulunur. Yani ay sonundaki baskının ardından gelen ralli, takvim etkisiyle de desteklenebilir. Bu beklenti, düşmüş hisselere giriş tezinin dayanaklarından biri.

Büyük resimde beklenti değişmedi: ay sonuna kadar sürecek baskının ardından güçlü bir ralli. Bu rallide çok düşmüş hisselere de para girmesi, hatta bazılarının eski zirvelerini geçmesi öngörülüyor. Strateji ise iki katmanlı: dip bölgede alım yapmak için kenarda nakit tutmak ve ralli başladığında korkmadan pozisyon almak. Ama aynı disiplin rallinin sonu için de geçerli; yükseliş durduğunda destekler kırılıyorsa satmak gerekir. Yorumcu bu noktada kendini de bağlıyor: kendi beklentisini paylaşıyor ama yanılabileceğini söyleyip destek ve dirençlere uyulmasını istiyor. Borsa yatırımında duygu değil, seviye konuşur.

Riskleri de masaya koyalım: Beyaz Saray'dan her gün farklı bir açıklama geliyor; bir gün uzlaşma, ertesi gün yeni bir gerilim başlığı. Bu oynaklık, teknik görünüm kadar fiyatları etkiliyor. Ayrıca tepki yükselişine atlayıp son nakdiyle tepeden alanlar, ay sonu sarkmasında en çok yıpranan kesim olur. O yüzden plan sade: pazartesi coşkusuna kapılma, ay sonu baskısını bekle, desteklerde kademeli al, kırılmada küçül. Borsa sabırsızların parasını sabırlılara aktaran bir yerdir; bu ay da kural değişmeyecek gibi duruyor.