Kiev'e Belarus Üzerinden Yeni Saldırı İddiası: Putin'in Riskli Kumarı

Avrupa başkentlerinde alarmları çalıştıran iddia, Ukrayna kaynaklarından geldi: Rusya'nın, Belarus toprakları üzerinden Kiev'e yönelecek yeni bir kara harekatı hazırlığında olduğu öne sürüldü. Ukrayna Genelkurmay Başkanı Oleksandr Sırski'ye atfedilen açıklamalara göre, Rusya Genelkurmayı'ndan başkent dahil kuzey yönlü taarruz seçeneklerinin hesaplanması istendi. Kiev yönetimi, ele geçirildiği belirtilen emirlerin bu planın işareti olduğunu savunuyor.

İddianın zamanlaması dikkat çekici. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko, 29 Ağustos'ta sürpriz bir görüşme gerçekleştirdi. Törensel bir tokalaşma olarak görülen buluşma, bazı yorumcularca harekat hazırlıklarının koordinasyonu olarak okundu. Belarus'un savaşın ilk günlerinde Rus birliklerine geçiş izni vermiş olması, bu okumayı besleyen tarihsel arka planı oluşturuyor.

Askeri açıdan planın mantığı, Ukrayna'yı iki cephe arasında bölmek üzerine kurulu. Kuzeyden gelecek bir baskı, Kiev'in doğudaki savunma hatlarından asker çekmek zorunda bırakılmasını ve Donbas üzerindeki Rus baskısının hafiflemesini sağlayabilir. Destekçilerine göre başkent tehdidi, müzakere masasında da Moskova'nın elini güçlendirir; savaşın kaderini tek bir hamlede değiştirmeyi vaat eder.

Ancak sahadaki gerçekler bu mantığı zorluyor. Rus ordusu aylardır doğu hattında ağır kayıplarla ve yavaş ilerlemeyle anılıyor; her kilometrelik kazanımın bedeli yüksek. İkinci bir cephe açmak, en seçkin birliklerin ve hava savunma şemsiyesinin bölünmesi anlamına gelir. Batılı askeri analistler, kuzey harekatının 2022'deki başarısız Kiev kuşatmasının derslerini görmezden geldiğini savunuyor.

Lojistik darboğazlar da listenin başında. Belarus üzerinden yapılacak bir yığınağın uydu görüntülerinden gizlenmesi neredeyse imkansız; Ukrayna'nın kuzey sınırını 2022'den bu yana tahkim ettiği, bataklık arazinin zırhlı ilerlemeyi kısıtladığı biliniyor. Kiev Independent ve ISW gibi kaynakların değerlendirmeleri, kuzeyden büyük çaplı bir taarruzun sürpriz etkisinden yoksun kalacağı görüşünde birleşiyor.

Siyasi riskler askeri risklerden bile ağır olabilir. Genel seferberlik ilanı, savaşı bugüne kadar ekranlardan izleyen Rus ailelerin çocuklarını cepheye çağırmak anlamına gelir; bu adımın iç siyasette geri tepebileceği, Moskova'yı yakından izleyen gözlemcilerin ortak uyarısı. Putin'in bugüne kadar kısmi seferberlik ve gönüllü-sözleşmeli modelinde ısrar etmesi de bu çekincenin işareti sayılıyor.

Belarus'un rolü ayrı bir muamma. Lukaşenko, ülkesini doğrudan savaşa sokmaktan bugüne kadar kaçındı; topraklarını kullandırmak ile kendi ordusunu cepheye sürmek arasında kalın bir çizgi var. Minsk'in tam katılımının ülke içinde ve Rusya ile ilişkilerde doğuracağı sonuçlar, harekatın en öngörülemez değişkeni olarak öne çıkıyor.

Batı başkentlerinin tepkisi ise iki yönlü: bir yanda Ukrayna'ya hava savunma ve istihbarat desteğinin hızlandırılması çağrıları, öte yanda iddiaların bir yıpratma ve korkutma kampanyasının parçası olabileceği uyarısı. Washington ve Varşova'dan gelen açıklamalar, kuzey sınırındaki hareketliliğin yakından izlendiğini teyit ederken, kesin yargıdan kaçınıyor.

Önümüzdeki haftalarda izlenecek işaretler belli: Belarus'taki Rus yığınağına dair doğrulanabilir görüntüler, Ukrayna kuzey hattındaki tahkimatın temposu ve Moskova'nın seferberlik söylemindeki değişim. Bu üçünden ikisi aynı yönde hareket ederse iddia ciddiye binir; aksi halde kuzey harekatı söylemi, müzakere öncesi baskı aracı olarak kalmaya devam eder.