AfD Saksonya-Anhalt'ta Tarihi Zafer Kazandı: Weidel'li Almanya Senaryosu Ciddileşiyor

Almanya'nın doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaletinde 6 Eylül 2026'da yapılan seçim, ülke siyasetinde bir eşiği işaretledi: Almanya için Alternatif (AfD), oyların yaklaşık yüzde 44'ünü alarak sandıktan açık ara birinci çıktı. Resmi olmayan ilk sonuçlara göre parti, 83 üyeli eyalet meclisinde 39 sandalye elde etti; bu, iktidardaki Hristiyan Demokratların (CDU) koltuk sayısının iki katından fazla anlamına geliyor.

Sonucun ölçeğini bir önceki seçimle kıyaslamak tabloyu netleştiriyor. AfD, 2021'de bu eyalette yüzde 20,8 oy almıştı; beş yılda oy oranını ikiye katlaması, partinin doğudaki yükselişinin geçici bir dalga olmadığını gösteriyor. Eyalet başkentindeki kutlamalarda partinin eş başkanı Alice Weidel, sonucu Berlin'e gönderilmiş bir mesaj olarak niteledi ve federal düzeyde iktidar hedefini açıkça dillendirdi.

Weidel'in profili, AfD'nin son yıllardaki dönüşümünü anlamak için kritik. Ekonomi doktoralı, uluslararası finans geçmişi olan Weidel, partinin daha sert kanatlarıyla pragmatik kanadı arasında denge kuran bir figür olarak öne çıkıyor. Seçim kampanyasında göç, enerji maliyetleri ve iç güvenlik başlıklarını öne taşıdı; ekonomi dilini sert kimlik siyasetiyle harmanlayan üslubu, geleneksel sağ seçmenin ötesine ulaşmasını sağladı.

Seçmenin yöneliminin arkasında birkaç somut gerekçe var. Sığınma ve düzensiz göç politikalarına tepki, yüksek enerji ve konut maliyetleri, başkent Berlin'deki koalisyon hükümetine duyulan güvensizlik ve doğu eyaletlerinde on yıllardır süren ihmal edilmişlik hissi, sandık çıkış anketlerinde en sık dile getirilen başlıklar oldu. CDU'nun federal düzeyde iktidarda olmasına rağmen eyalette kan kaybetmesi, hoşnutsuzluğun yalnızca muhalefete değil hükümete de yöneldiğini düşündürüyor.

Şimdi gözler hükümet kurma matematiğinde. AfD, 39 sandalyeyle tek başına iktidar için gereken 42 koltuğun üç gerisinde kaldı. Partinin tek başına hükümet kurabilmesi için dışarıdan destek ya da çekimser oylara ihtiyacı var. CDU yönetimi ise seçim öncesinde AfD ile iş birliğini dışlayan güvenlik duvarı çizgisini yineledi; ancak meclis aritmetiği, bu çizginin her oylamada test edileceği anlamına geliyor.

Güvenlik duvarı tartışması Almanya'nın gündemine de yerleşti. Hristiyan Demokratların bir bölümü, AfD'nin dışlandığı her senaryoda istikrarlı hükümet kurulamayacağını savunurken, parti yönetimi ve federal ortakları duvarın korunmasında ısrar ediyor. Siyaset bilimciler, azınlık hükümeti, CDU liderliğinde kırılgan koalisyonlar ya da konu bazlı dışarıdan destek gibi alışılmadık formüllerin masaya gelebileceğine dikkat çekiyor.

AfD'nin eyalet düzeyinde yürütme gücüne yaklaşması, politika başlıklarında da somut beklentiler doğurdu. Parti; sığınma başvurularının sert biçimde sınırlandırılmasını, sınır kontrollerinin kalıcı hale getirilmesini, yenilenebilir enerji sübvansiyonlarının kısılıp nükleer dahil yerli üretime dönüşü ve Avrupa Birliği içinde ulusal yetki alanının genişletilmesini savunuyor. Rakipleri ise bu vaatlerin bir bölümünün eyalet yetkisini aştığını ve federal hukukla çatışacağını vurguluyor.

Sonucun Berlin ve Brüksel'e yansımaları şimdiden hissediliyor. Federal hükümetin yasama programının eyaletler kanadında tıkanabileceği, AB içindeki oylamalarda Almanya'nın pozisyonunun sertleşebileceği konuşuluyor. İş dünyası örgütleri istikrar vurgusu yaparken, sivil toplum kuruluşları eyalet genelinde protesto gösterileri düzenledi; iç istihbarat biriminin partiye yönelik değerlendirmeleri de yeniden tartışmaya açıldı.

Önümüzdeki süreçte üç gösterge belirleyici olacak: koalisyon görüşmelerinin seyri, federal anketlerde AfD'nin oyunun kalıcılaşıp kalıcılaşmayacağı ve diğer doğu eyaletlerinde yapılacak seçimlerin sonuçları. Üçü de aynı yönü işaret ederse, Almanya'da Weidel liderliğinde bir federal hükümet senaryosu marjinal bir ihtimal olmaktan çıkıp ana akım siyasetin merkezine yerleşecek.