Rusya'dan İran'a Gizli Füze Desteği İddiası: ABD Gemilerine Karşı Süpersonik Tehdit

İddianın kaynağı, Financial Times tarafından yayımlanan bir araştırma: Habere göre Rusya'nın önde gelen füze uzmanlarından bir ekip, 2023 yılından bu yana İranlı meslektaşlarıyla gizli bir programda omuz omuza çalışıyor. Programın hedefi sıradan bir mühimmat değil; ses hızının üzerindeki hızlara ulaşan, gemi ve üs savunmalarını delmek üzere tasarlanmış süpersonik bir seyir füzesi.

Söz konusu füzenin menzil ve hız profili, onu özellikle Basra Körfezi ve Umman Denizi'ndeki Amerikan deniz unsurlarına karşı caydırıcı bir silah haline getirebilir. Süpersonik seyir füzeleri, alçaktan uçup son safhada manevra yapabildiği için mevcut hava savunma sistemlerinin önleme süresini kısaltıyor. İran'ın yıllardır geliştirdiği balistik füze cephaneliğine bu yeteneğin eklenmesi, bölgedeki güç dengesini doğrudan etkiler.

Takasın öteki yüzü, Ukrayna cephesinde zaten belgelenmiş durumda. İddialara göre Tahran, 2022'den bu yana Moskova'ya 300 binden fazla top mermisi, yüzlerce balistik füze ve binlerce drone gönderdi. Tataristan'daki Alabuga özel ekonomik bölgesinde kurulan drone fabrikasının İran teknolojisi, bileşenleri ve finansmanıyla hayata geçirildiği, burada Şahed türevi insansız hava araçlarının seri üretildiği belirtiliyor.

Moskova'nın Tahran'a açık kanallardan verdiği karşılık ise mütevazı kaldı: İkinci el MiG-29 savaş uçakları ve bir bölümü Çin menşeli hava savunma sistemleri. İranlı yorumcuların bile yetersiz bulduğu bu karşılık, asıl ödemenin görünmez bir kalemle, yani füze teknolojisi paylaşımıyla yapıldığı tezini güçlendiriyor. Kapalı kapılar ardındaki bu denge, iki ülke ilişkilerinde yeni bir evreyi işaret ediyor.

Moskova açısından hamle stratejik olarak rasyonel görünüyor. Ukrayna'ya Amerikan desteğinin maliyetini Ortadoğu'da yükseltmek, Washington'un iki cephe arasında kaynak bölmesini sağlamak ve İran'ı kalıcı bir bölgesel caydırıcılık ortağı haline getirmek, Kremlin'in çıkarlarıyla örtüşüyor. Paylaşılan teknolojinin geri alınamaz olması, etkinin tek seferlik bir sevkiyattan çok daha kalıcı olacağı anlamına geliyor.

Washington ve Tel Aviv hattında iddia alarm zillerini çaldırdı. ABD donanmasının bölgedeki varlığına yönelik tehdidin büyümesi, ek hava savunma ve istihbarat yatırımlarını gündeme taşırken; İsrail, İran'ın hassas vuruş kabiliyetindeki her sıçramayı kendi güvenliğine doğrudan tehdit sayıyor. Körfez ülkeleri ise gerilimin petrol arzı ve sigorta primleri üzerinden kendilerine fatura çıkaracağından endişeli.

Teknik şüphecilik de kayda değer. Süpersonik seyir füzesi geliştirmek; ramjet motoru, ısıya dayanıklı malzeme ve terminal güdüm alanlarında ileri mühendislik gerektirir. İran'ın bu eşiği Rus yardımı olmadan aşıp aşamayacağı belirsiz; programın test atışları ve seri üretim kanıtları henüz kamuoyuna yansımış değil. Bu yüzden bazı analistler, yeteneğin operasyonel hale gelmesinin yıllar alabileceği uyarısında bulunuyor.

Yaptırım boyutu da masada. İddialar doğrulanırsa Moskova ve Tahran'a yönelik mevcut BM ve Batı yaptırımlarının delindiği anlamına gelir; Washington'un ikincil yaptırımları genişletmesi ve füze programına parça taşıyan aracı ağlara yönelmesi beklenir. Moskova'nın petrol gelirleriyle finanse edilen bu tür iş birlikleri, yaptırım mimarisinin sınırlarını da test ediyor.

Önümüzdeki dönemin turnusol kağıdı üç gelişme olacak: İran'ın füze testlerine dair doğrulanabilir işaretler, Alabuga hattındaki üretimin seyri ve ABD'nin bölgeye kaydıracağı savunma unsurları. Bu üç başlık birlikte okunduğunda, gizli ortaklığın söylemden ibaret mi yoksa bölgesel dengeleri değiştiren bir eşik mi olduğu anlaşılacak.