ABD Faizleri Düşmüyor: S&P 500'de Üçüncü Gün, Meta Rallisi ve 2.000 Dolarlık Katlanır iPhone

Bültenin açılışı net: S&P 500 üç gündür düşüyor ve diğer endeksler ona eşlik ediyor. Dünkü kapanışlar S&P 500'de yüzde 0,47, Nasdaq'ta yüzde 0,2, Dow'da yüzde 0,77 düşüş getirdi; Amerikan tahvil faizleri 3 baz puan yükselerek 10 yıllıklarda yüzde 4,83'e, 2 yıllıklarda yüzde 4,43'e çıktı. Doların hafif gevşemesi altın ve gümüşe yaradı, korku endeksi yükseldi, petrol 100 doların kıyısında kapandı: Brent 101,6, WTI 96,78. Yazarın portföyü günü yüzde 0,018 artıda kapattı; Meta'daki olumlu sürpriz ve Micron'un gücü, pek çok hissedeki eksiye rağmen portföyü ayakta tuttu.

Teknik cephede iki sinyal öne çıkıyor: opsiyon piyasası negatif gamaya geçti, yani düşüş başlarsa satışlar sertleşebilir; katılım ise daraldı, 11 sektörün 10'u düşerken yalnızca enerji yükseldi. SPY 50 günlük hareketli ortalamaya hızla yaklaşıyor, QQQ 10 ve 21 günlüğün üzerinde tutunuyor, yarı iletkenler temmuzdaki dayağın ardından eylülde piyasayı ayakta tutan tek alan. Yazarın çizdiği bant net: SPY 760'ın altına inerse düşüşler sertleşir, 770'in üzerine atarsa rahatlama gelir; cuma günkü opsiyon kapanışında satıcılara en çok acı veren seviye 758'de. Yeni bilanço akışı durdu, şirketlerin hisse geri alımları yeni bilanço dönemine girerken kesilecek, piyasayı yukarı taşıyacak haber akışı zayıf; umut Anthropic'in halka arzına bağlanmış durumda.

Baş ağrısının adı değişmiyor: İran-Amerika gerilimi. İran gerilimi tırmandıracağını açıkladı, Trump sürecin seçimlere kadar süreceğini, seçimden sonra Tahran'ın yumuşayacağını savundu; yazar Tahran'ın Trump'a seçim kaybettirme oyunu oynadığı, Trump'ın ise geri adım niyetinde olmadığı görüşünde. Fatura pompaya yansıyor: Amerikan dizel galonu 473,40 sente çıktı, bu hem hane bütçesini hem Trump'ın popülaritesini zorluyor. İkinci cephe Rusya-Avrupa hattı: deniz taşımacılığına gelen darbeler buğday fiyatlarını zirvelere yaklaştırıyor, bakır dahil emtia genelinde yükseliş var.

Piyasanın moralini bozan ikinci gelişme Hazine Bakanı Bessent'in duyurusu oldu: uzun vadeli tahvillerde 2 milyar dolarlık geri alımın 6 milyar dolara çıkarılması. Piyasa 8 milyar beklediği için tahviller satış yedi, faizler gün içinde sert yükselip kapanışa doğru sakinleşti. Yazar alımlar fiilen başlayınca faizleri bir miktar baskılayacağı görüşünde; ama kalıcı düşüş için reçetesi açık: Amerika'nın bütçe açığını azaltması. Operasyonun mantığı uzun vadeliyi geri alıp kısa vadeli ihraç etmek, orta ve uzun vadede yapay zekânın verimlilik kazanımlarına bel bağlamak; bağımsız haber akışı duyuruyu ve satış tepkisini doğruluyor.

Yazar faiz meselesinin abartıldığı kanaatinde: tarihe bakınca yüzde 4,8'lik 10 yıllık seviyelerinde Amerikan borsası daha önce de yükselmeyi başardı; ekonomi nominal yüzde 6 büyürken yüzde 5 civarı uzun vadeli faiz ona göre normal. Enflasyonda da sorun görmüyor ama piyasanın kendisiyle hemfikir olmadığını kabul ediyor. Takvim yoğun: ÜFE bugün, TÜFE yarın, istihdam verileriyle birlikte Oracle ve Adobe bilançoları günün önemli başlıkları. Bu tablo, enflasyonun zirveyi geride bıraktığı halde Fed'in eylülde sabit kalacağı beklentisiyle aynı yöne bakıyor.

Trump, İran savaşını bitirip petrolü indiremiyorsa vatandaşa para dağıtma yolunu seçmiş görünüyor: Cumhuriyetçiler seçimi kazanırsa kişi başı 5.000 dolar dağıtılacağı vaadi. Yazarın hesabı basit: 300 milyonla çarpınca 1,5 trilyon dolar eder, Kongre onayı gerekir, açıkların üstüne açık eklenir; Türkiye'den hatırlanan dürüm dağıtan tanıdık benzetmesiyle kitlesel etkisi sınırlı bulunur. Daha ilginç tezi siyasi: meclis ya da senatonun kaybedilmesi denge getirir, düşünülmeden alınan hızlı kararların önü kesilir, piyasa bunu olumlu karşılar. Yazar Trump'ı başta desteklediğini, borsaların onun döneminde toplamda yükseldiğini teslim ediyor ama 5.000 dolarlık vaadi akıl dışı öneriler rafına koyuyor.

Eğlenceli bölüm Michael Burry'e ayrılmış: ünlü kriz filminin kahramanı, 2008'de mortgage dosyalarını tek tek okuyup çöküşü erken gören çalışkan analist. O gün bugündür performansı kötü: fonunu kapatmak zorunda kaldı, ayda 200 dolarlık bülteni çöktü, Nvidia ve Palantir shortlarında dağıldı, Lululemon shortu patladı; şimdi nakde geçip borsa çöküşü beklentisinden vazgeçmiş görünüyor. Yazarın dersi genel: her yatırımcıyı kendi döneminde değerlendir, piyasayla inatlaşan rezil olur; kendisi 34 yıllık, endeksi üçe dörde katlayan performansını teknoloji boğası oyuncusuyum, ayı piyasası sınavım 2022'de iyi değildi diye çerçeveliyor. Kurum hedeflerine de soğuk: Barclays'in S&P hedefini 7.800'den 7.950'ye çıkarması ona göre düşüşte indirip yükselişte artıran terste kalmama refleksi; kendi yıl sonu hedefi 8.000'in üstünde.

Qualcomm ilginç bir itirafla geliyor: yazar iki kez alıp iki kez zarar etmiş, kuralı net; iki denemede yaramayan hisseye, fona, hatta ülkeye üçüncü kez girmiyor. Yine de şirketi ilginç buluyor: veri merkezlerine giriyor, kendi hızlandırıcılarını üretiyor, Amazon'la büyük işbirliği duyurdu; hisse 250 dolarlık zirvesinden 176 dolara inmiş, değerleme çarpanlarıyla yapay zekâ çip hisseleri içinde en ucuzu. Birkaç olumlu haberle yukarı gidebileceği not ediliyor ama yazar kendisi almıyor; okura da almıyorum ama izliyorum şeffaflığıyla sunuluyor.

Günün asıl pozisyonu Meta: yazar bir ay önce opsiyonlarını almış, hafta başında hisseyi yüklü büyütmüş, dünkü yükseliş portföyü kurtarmış. Hikâye dalgalı: başta yapay zekâda geri kalma ve yönetim kavgası, ardından toparlanma; yeni MES modelleri en ön safta değil ama başarılı. Asıl tez tüketici yapay zekâsı: kimse evde model eğitmek istemiyor, insanlar günlük hayatın kolaylaşmasını istiyor; pahalı ve uygulama indiren rakiplerin karşısında Instagram, WhatsApp ve Facebook içinden gelen asistan hazır dağıtım ağıyla geliyor. Demolar hayatın içinden: alışveriş, kek planı, kıyafet bulma, ajanda, saatten gelen sağlık verisi, spor kamerası. Değerleme 18-19 ileri fiyat kazanç oranıyla ucuz; sanal evren faturasının bıraktığı kötü tat ve yapay zekâya gömülen paranın dönüp dönmeyeceği sorusu baskıyı açıklıyor. Karşılaştırma çarpıcı: para kazanmayan devlerin 2 trilyon dolarlık halka arzı konuşulurken ayda 2 milyar kullanıcıya ulaşan, nakit üreten Meta 1,5 trilyon; hisse 750 dolardan 653'e inmiş, dünkü haber akışı olumluya dönmüş.

Apple yıllar sonra ilk kez heyecanlandırmış: katlanır iPhone beğenilmiş, iPhone 18 serisi sıkıcı bulunmuş. Fiyat sert: 2.000 dolardan başlıyor, özel kılıfla 3.000 dolara gidiyor; Türkiye fiyatlarına bakmaya korktuğunu esprili dille ekliyor. Tezi fiyat merdiveni: 2016'da 600-700 dolar olan ortalama iPhone fiyatı 1.100-1.200 dolara çıktı, bu ürünle 2.000 dolara yürüyecek; Güney Kore ve Çin baskısından uzaklaşıp daha seçkin ürün imajı pekişecek, ekosistem kilidi de çalışacak; telefonu eskimiş, pili bitmiş bir Apple tutkunu olarak kendisi alacak. Lansman günü düşüşünü klasik buluyor, faydayı uzun vadede görüyor. Kapanışta iki not: Starbucks'ın davetkâr oturma alanları ve yarınki TÜFE ile bugünkü ÜFE'ye odaklanan takvim; yazarın notu net: yapay zekâ yalnızlaştırıyor, üç monitör ve dört beş yapay zekâyla geçirilen vakit aileden fazla.

Bana kalırsa bültenin en güçlü iddiası da en dikkatli okunması gerekeni: faiz korkusu abartılıyor tezi. Karşıt görüşü hakkıyla koyayım: piyasa Bessent'in 6 milyarını 8 milyar beklentisine karşı yetersiz bulup tahvil sattı; yani faiz hassasiyeti kapris değil arz ve talep matematiği. Nominal yüzde 6 büyüme karşısında yüzde 4,8 tahvil normal gelse bile hisse risk primini sıkıştırıyor; enflasyonun zirveyi geçtiği halde Fed'in eylülde sabit kalacağı beklentisi düşmüyor tespitini doğruluyor ama gerekçeyi değiştiriyor.

İkinci eksik, rakamların dayanağı: Burry shortlardan vazgeçiyor anlatısı eylül bağımsız haberleriyle çelişiyor; o haberler shortların artırılıp alım opsiyonlarıyla korunmaya alındığını yazıyor, karar anında güncel haber akışıyla doğrulanmalı. SPY 758-770 bandı ve azami zarar okuması cuma kapanışına kadar geçerli; vade bitince yapı sıfırlanır. Dizel, buğday ve bakır zinciri tek günlük fiyatlarla genelleme riski taşıyor.

Çıkar cephesi açık yazılmış, hakkını vereyim: yazar Meta'da yüklü pozisyonlu olduğunu söylüyor, Meta övgüsü bu ışıkta okunmalı. Devlerin 2 trilyonluk halka arzı ile Meta'nın 1,5 trilyonu karşılaştırması doğru yönde ama arz gerçekleşmeden spekülasyon; hangi rakamın karar anında bağımsız tekrar kontrol isteyeceği belli. Qualcomm cephesi doğrulanabilir ve yazarın girmediğini söylemesi tutarlı. Videoda olmayan cephe ise Meta'nın 135-145 milyar dolarlık yapay zekâ bütçesine yatırımcı şüphesi; o dosya kapalı kalmış.

Benim çıkarımım şu: teknoloji boğası ve uzun vade için çerçeve tutarlı; yazarın kendi itirafı, 2022 ayı sınavının zayıflığı, risk profilini netleştiriyor ve güven veriyor. Kısa vadeli işlem için yarınki TÜFE ve cuma opsiyon kapanışı öncesi 758-770 bandı spekülatif; tek bültene bakıp pozisyon büyütmem, veriyi beklerim.

abd faizleri · s&p 500 · meta · katlanir iphone · bessent