Satış Sıçraması Bitti mi? Fed Şoku Sonrası Hisse Piyasasının Sınavı

Eylül ayının en sert günlerinden biri geride kaldı ve borsa nefes aldı. Hisseler gün içinde sert bir toparlanma gösterdi, ancak bu toparlanmanın ne anlama geldiği tartışmaya açık. Konuşmacı, cuma öğleden sonra platforma geçtiğinde ekranlarında yükseliş gösteren bir tablo vardı; yılın son haftalarına girerken hafta sonu öncesi likiditenin inceldiği bir dönemde. Sorusu aslında basit bir soruydu: satış bitti mi, yoksa sadece nefes mi aldık?

Bunun arka planında Eylül'ün ortasında Fed'in aldığı karar var. Amerikan Merkez Bankası, 2023'ten bu yara ilk faiz artışını yaptı ve federal fon oranı hedef aralığını yüzde 3,75 ile 4,00 arasına yükseltti. Karar oy birliğiyle alındı, yani Temmuz toplantısında artış isteyen üç üyeye karşı bu sefer direnç gösteren bir kurul vardı. Başkan basın toplantısında enflasyonun hâlâ hedefin üzerinde kaldığını açıkça söyledi ve piyasanın bir sonraki toplantıda artış beklediğini gösteren bir projeksiyon yayımlandı.

Piyasa bu haberi hoş karşılamadı. Faiz artışının ardından tahvil getirileri yükseldi, uzun vadeli borçlanma maliyeti arttı ve hisse senetleri geriledi. Emevliğin bedeli büyük şirketler için daha da yüksek olduğu için değerleme çarpanları zorlandı. Toparlanma günü ise biraz daha teknik bir tabloya sahipti: Dow gün içinde önceki günkü büyük düşüşün ardından yüzlerce puan yükseldi, S&P 500 ve Nasdaq da yükseldi ve yükselişin ağırlıklı kısmı teknolojiden geldi, çünkü tahvil getirileri gerileyen bir ortamda uzak vadeli nakit akışlarının bugünkü değeri daha az acı verici hale gelir. Haftalık seviyede ise Dow ile Nasdaq arasındaki ayrışma belirginleşti: Dow haftasını yüzde 1,65 gerileyerek kapattı, Nasdaq yüzde 0,73 yükseldi ve bu, yılın en geniş Dow-Nasdaq makası oldu. Dow'daki kayıp, getiriler yükseldiğinde öne çıkan utility ve finans hisselerinden geliyordu. Piyasa dar değil, seçici bir tablo içindeydi ve eşit ağırlıklı indeksin kapitüla ağırlıklı endeksi geride bırakması da bunu destekliyor.

Yağ, bu tablonun en hareketli değişkeni oldu. Sene başından bu yana Orta Doğu kaynaklı arz şokları West Texas tipi petrolü 100 doların üzerine taşıdı ve yağ fiyatları üzerinden işlem gören en yüksek hacimli aracın fiyatı bir yılda yüzde 100'ün üzerinde arttı. Eylül ortasında fiyat kısa vadede 160 doların üzerine çıktı, sonra geri çekildi. Petrol geri çekildiğinde enflasyon kaygısı bir miktar sakinleşir ve piyasa rahatlama nefesi alır; yine de bu bir gecelik rahatlama, düzeltme değil.

Konuşmacının platformdaki kendi pozisyonu, bu tedirginliğin somut bir örneği. Yağa karşı görüşü bir iş arkadaşının öngörüsüne katılıyordu: petrolün büyük bir düşüş yaşaması beklenmiyor. Buna karşılık yağ üzerinde bir demir kelebece kurmuştu ve açıkça kabul ediyordu ki bu pozisyon ona pahalıya mal oluyordu. Kısa bir çağrıda kısa pozisyon, Eylül sonundaki toparlanmanın yarattığı rahatlıkta cazip bir araç olabiliyor; çünkü petrol bir kez 100 doların üzerine çıktığında momentum geri döndüğünde kısa taraf ağır zarar görüyor.

Hafta sonu, başlı başına ayrı bir veri noktası. Piyasa kapanmadan önceki cuma düzenli olarak yayımlanan haftalık borsa yayınları bu boşluğu açıkça kabul ediyor: piyasa kapalıyken geriye yalnızca boş ekranlara bakmak ve pazartesi gelmesini beklemek kalıyor. Bu boşluk boyunca pozisyon taşıyan biri için hafta sonu bir olay değil, bir pozisyon sürdürme maliyetidir; kimi trader için ölü zaman, kimi için bir kurulumun ortaya çıkabileceği en sessiz pencere. Asıl soru ise hafta sonundan etkilenmeden aynen devam ediyor. Borsa yılın son çeyreğine, bir önceki çeyrekten daha az zorlu bir tablodan giriyor: tahvil getirileri biraz yatışmış, petrol geri çekilmiş, oynaklık göstergesi gerileme çizgisinde. Yine de satışın kapandığını söylemek için bu üçünün aynı anda doğru yöne gitmesi gerekir. Tablo iyileşiyor ama henüz teyit edilmedi.

Toparlanmanın Gerçek Sınavı

Piyasa hafta sonuna girerken soru değişmeden duruyor. Borsa yılın son çeyreğine, bir önceki çeyrekten daha az zorlu bir tablodan giriyor; tahvil getirileri biraz yatışmış, petrol geri çekilmiş, oynaklık göstergesi gerileme çizgisinde. Yine de satışın kapandığını söylemek için bu üçünün aynı anda doğru yöne gitmesi gerekir. Şu an tablo iyileşiyor ama henüz bir teyit yok.

Piyasayı Okumanın Dört Filtresi

Getirileri izlerken dört filtreyi ayrı ayrı takip etmek, toparlanmanın sağlamlığını ölçmenin pratik yolu. İlki tahvil getirileri: geriliyorsa büyüme hisselerine destek var, direniyorsa darboğaz kapanmıyor. İkincisi petrol: geri çekilme sürüyorsa enflasyon baskısı gevşiyor, bir başlıkla yükselirse rahatlama rüzgârı dönüyor. Üçüncüsü oynaklık: düşük seviyelerdeyse piyasa fiyatlama riski ucuz. Dördüncüsü ve belki en kritik olanı, yükselişin ne kadarının dar tabana yayıldığı. Tek sektör tahtan bir ralli, tabanda hareket eden isimlerin toparlanmasından daha zayıf bir sinyaldir.