Nvidia batamayacak kadar mı büyüdü: $108B garanti ve bilanço haftası

Piyasa nabzı

Dünkü hisse seansında tablo karışıktı. Yarı iletken hisseleri düşünce SP 500 ile Nasdaq geri çekildi, Dow ise artıda kapattı. Benim gözüm önce geniş resimde: Borsa tek bir temaya bu kadar yaslanınca, tek bir gruptaki satış bütün endeksi boyuyor. Petrol tarafında da hareket büyüktü; Brent $106'nın üstünü gördü. Güne başlarken portföyüme bakıp şunu sordum: risk tek bir köşede mi birikiyor?

Brent'teki sıçramanın arkasında Beyaz Saray'ın Moskova ile yaptığı dizel uzlaşması var. Plan 6 ay boyunca Rus dizelinin piyasaya akması; karşılığında enerji tesislerine saldırıların durması bekleniyor. CNBC'nin aktardığına göre vadeli fiyatlar salı günü gevşedi, Brent $105 civarına indi. TradingEconomics ise ralli nin 3 gün sürdüğünü ve Moskova'nın 10 Ekim'de kısıtlamaları kısmen kaldırdığını yazıyor. Benim okumam şu: anlaşma kâğıt üstünde rahatlatıyor, ama sahada saldırılar sürerken yatırım cının temkinli kalması normal.

Batamayacak kadar büyük mü

Günün asıl sorusu Semafor'un iş editörü Liz Hoffman'dan geldi: Nvidia artık batamayacak kadar büyük mü? Hoffman'ın testi çok net: başı derde girse devlet kurtarır mı? Ona göre Facebook'un ya da Google'ın sahibi kurtarılmaz, ama Nvidia kurtarılır. Çünkü şirket yalnızca parça satmıyor; bütün yapay zekâ dünyasının bankası ve güvenlik yastığı olmuş durumda. Ben bu çerçeveyi sevdim, çünkü hisse alırken aslında neye ortak olduğumu gösteriyor. Ortada bir borsa şirketi var, ama davranışları bir yatırım holdingini andırıyor.

Rakamlar iddiayı boş bırakmıyor. Şirketin 13 halka açık şirkette ve 229 özel şirkette payı var. Değerleme tarafında tablo $5T sınırında dolaşıyor; Macronotebook'un dosyalamalardan çıkardığı hesaba göre özel payların değeri $51B, halka açık paylarınki $42B, yeni taahhütlerle toplam $99B artı $25B ediyor. En çarpıcısı kira garantileri: Ohio'daki dev yerleşke için verilen sözlerle toplam $108B. Bu tutar tek başına özsermayenin neredeyse yarısı. SP 500'deki her $100'ın $8'i fiilen bu hisse ye bağlı. Borsa tarihinde bu kadar paranın tek bir isme yığıldığı az görülür; portföy yaparken bu yoğunluğu ciddiye alırım.

Satıcının kesesi

Peki bu düzen nasıl çalışıyor? İki eski usulün devasa ölçekte uygulanmış hali. Birincisi satıcının müşterisine para bulması: Ford'un kendi arabasını satmak için kredi vermesi gibi, burada da işlemci satıcısı alıcının parasını ayarlıyor. İkincisi kefillik: kredi notu zayıf girişimlerin arkasında notu güçlü dev duruyor; tıpkı ilk evini kiralayan gence anne babasının kefil olması gibi. İkisi de tek başına masum. Büyüklük değişince iş değişiyor: karşı taraf zayıflayınca fatura kefile kalıyor. Bilanço güçlü diye risk yok sanmak, borsa yatırım cısının en sık düştüğü tuzak.

Hoffman'ın AIG benzetmesi bu yüzden isabetli. AIG de bankalara benzemiyordu ama her yerdeydi; elindeki varlıklar sanılandan zayıf çıkınca sistem sarsıldı. Burada da benzer bir ikinci dalga riski var: şirket nakde sıkışsa satabileceği ilk paylar Intel gibi halka açık hisse ler olur, o satış haberi bile piyasayı ürkütür. Macronotebook'un hatırlattığı IMF uyarısı da aynı noktaya çıkıyor: yapay zekâ tarafındaki dairesel anlaşmalarda $300B özsermaye ve $650B borç, karşılığında $1.4T ciro sözü var. Zincirin bir halkası gevşerse değerleme ve borçlar birlikte sarsılır. O yüzden hisse seçerken yalnız bilanço ya değil, şirketin kime kefil olduğuna da bakarım.

Müşteriyi satın almak

Hafta sonunun flaş haberi de aynı hikâyenin parçası: şirketin, müşterisi Reflection ile rakibi Dematrix için alım görüşmesi yaptığı yazıldı. Tikr'ın derlediği Financial Times haberine göre masada üç seçenek var: tam alım, pay artırımı ya da ekibi işe alıp teknolojiyi lisanslama. Son formül, rekabet incelemesine takılmadan işi bitirmenin kestirme yolu. Rakamlar da hazır: şirkete daha önce $800M konmuş, girişim nisan ayında $25B değerleme ile para arıyormuş. SaltIndex'in notuna göre Reflection ekim başında Beam adlı 501B parametreli açık ürünü çıkardı; ağırlıkların herkese açılması ekim sonuna bekleniyor. Müşteriyi satın almak, satışları garantilemenin en kestirme yolu; borsa açısından soru şu: büyüme mi satın alınıyor, talep mi şişiriliyor?

Eldeki Intel payı da bu gözle okunmalı: iyi bir yatırım gibi duruyor, ama zor günde ilk satılacak kalem olması onu kırılgan yapıyor. Geçen hafta açıklanan $150B'lik geri alımı ben de piyasaya verilen bir güç gösterisi olarak okudum; fiyat zaten yüksekken yapılan alım, ihtiyaçtan çok gövde gösterisi. OpenAI kıyaslaması ise öğretici: sohbet ürünü yarın kapansa hepimiz başka bir ürüne geçeriz, ama kimse onun kadar sistemin her yerine işlemiş değil. Duygusal sarsıntı büyük olur, sistem çökmez. O yüzden portföy de ağırlığı taşırken hisse ile altyapıyı ayırt ederim: biri ürün, öteki bütün masanın ayağı.

Bilanço sezonu

Gelelim bilanço sezonuna. FactSet'in sezon önü notuna göre SP 500 kâr ının %29.5 büyümesi bekleniyor; beklenti haziranda %26.7 idi, yani çıta yükseldi. Sezon öncesi tahminlerin yukarı revize edilmesi alışıldık bir şey değil; son 5 yılda tahminler genelde %2.2 aşağı inerdi. Olumlu kâr uyarısı veren 72 şirkete karşı 44 olumsuz uyarı var. Yılın tamamı için %32.4 büyüme, dördüncü çeyrek için %27.6 bekleniyor. Ciro artışı %12.3 ile kâr ı destekliyor. Benim için mesaj net: rakamlar güçlü, ama beklenti de o kadar yüksek ki iyi yetmeyebilir, çok iyi gerekecek. Hisse bazında ayrışma vakti.

Bankalar sezonun turnusol kâğıdı olacak. Büyük banka hisse leri son bir ayda %7.5 geriledi, endeks yılbaşından beri yerinde sayıyor. Kredi büyümesi ve mevduat maliyeti ilk bakılacak satırlar. Piyasayı taşıyan isimler ise bir avuç: Apple, Nvidia, Micron ve AMD; SP 500 kazancının yarısı 4 hisse den geliyor. SSGA'nın (State Street) notu ilk yarıdaki sürprizleri hatırlatıyor: ilk çeyrek %16.8, ikinci çeyrek %26.0 beklenti aşımı; son 10 yılın en güçlü serisi. Büyüme 11 sektöre yayılmış görünüyor ama liderlik hâlâ dar. Genişlik artmazsa borsa yükselişi tek bacağa kalır; portföy de tek temaya yığılmamak için bu tabloyu izlerim.

Tahvil yeniden sahnede

Tahvil tarafı yıllardır olmadığı kadar ilginç. 10 yıllık faiz 9 Ekim'de %5.24 kapattı; 2007'den beri ilk kez %5'in üstündeyiz. 30 yıllık %5.60, 2 yıllık %4.80. Summitward'ın hesabı vergiyi de koyuyor: %32'lik dilimde kuponun reel getirisi enflasyon a bağlı olarak eriyor. Yine de muhafazakâr yatırım cı için tablo çekici; belediye tahvillerinde vergi avantajı da var. Konuğun dediği gibi, demir tavında dövülür: faiz ler bu seviyedeyken portföy ün riskini düşürmek isteyen için kapı açık. Benim kuralım basit: borca değil, getirinin kilitlendiği güne bakarım; enflasyon muhasebesini yapmadan uzun vadeliye uzanmam.

Petrol ve sandık

Petrol anlaşmasının siyasi faturası da var. Programın son bölümünde Ed, Trump'ın Putin ile uzlaşmasını sert dille eleştirdi: enerji ateşkesi karşılığında Moskova'ya alan açıldığını, saldırıların sürdüğünü söyledi. CNBC'nin salı günkü notu da temkinli: Rus dizeli 6 ayda piyasaya ek hacim getirse de Goldman Sachs'a göre fiyat etkisi varil başına $1-2 ile sınırlı. Rafineri arızaları ve Hürmüz riski dururken petrolde düşüş bahsi oynamak cesaret ister. Borsa gözüyle bakınca enerji, portföy ün sigortası gibi: kriz anında fiyatı artan tek kalem. O yüzden bu kalemi tamamen boşaltmam.

Sandık takvimi de piyasayı ısıtıyor. Üç hafta sonra ara oylama var; anketlere kimse tam güvenmiyor, ama belirsizliğin kalkması tek başına pozitif katalizör olabilir. Tüketici güveni dipte, ücret artışı 5 aydır enflasyon un gerisinde; halk faturayı Beyaz Saray'a kesiyor, onay oranı %30'a inmiş. Fed'den yıl bitmeden faiz indirimi bekleniyor, ama banka hisse lerindeki satış bu beklentiyi tam fiyatlamıyor. Benim planım: sandık sonrası netleşmeyi bekleyip genişliği ölçmek. Ralli gelirse ona sonradan katılmak, önden atlayıp yakalanmaktan iyidir.

Sırada ne var

Önümdeki iki haftanın listesi belli. Salı günü büyük bankalarla sezon açılıyor; kredi, mevduat maliyeti ve komisyon gelirleri ilk sinyali verecek. Sonra gözler işlemci devinin raporuna dönecek: garanti ve pay rakamları büyümüş mü, bakacağım. Ohio kiralamasının kaderi kiracının kredi notuna bağlı; not gelirse garanti erken bitebilir. Microsoft'un kendi işlemcisi Maia 2027'de hatta girecek; en büyük müşteriler bağımlılığı azaltırken en zayıflar bilanço ya yaslanıyor. Benim pusulam: hisse hikâyesi değil, nakit akışı. Borsa gürültüsünü kısıp paranın yönüne bakarım; o yön değişirse portföy de değişir.