Uçurumun Kıyısındaki Ülke: Seçim Oyunu, İnfaz Skandalı ve Nobel Sürprizi

Amerika bir haftada raydan çıkmadı, uçuruma doğru gaza bastı. LBC sunucusu Simon Marks haftalık Amerika turuna bu sert çerçeve ile giriyor ve ilk durağı Maryland oluyor. Sahneye çıkan Başkan Donald Trump, ara seçimlerde Demokratların farklı kazanması halinde Beyaz Saray'da buna bir yanıt hazırlandığını ima ediyor. Bütçe direktörü Russ Vought'u yanına çağırıp uçurum metaforu eşliğinde büyük sürprizler vaat ediyor. Seçime üç buçuk hafta kala kurulan bu cümle, programın bütün iskeletini taşıyor.

Vought sıradan bir bürokrat değil, Trump'ın fikir mimarlarından biri. Yönetim ve Bütçe Ofisi'nin başındaki isim, 900 sayfalık Project 2025 belgesine en çok katkı veren kalemlerden. Sunucu bu yüzden soyadındaki tuhaf çağrışıma bile takılıyor: sonuç tanımazlığın yeni mimarı mı bu adam? Eski federal savcı Ed Martin ise Real America's Voice ekranında çoktan fitili ateşlemiş, kapalı kapılar ardında kötü işler pişirildiğini söylüyor. İç Güvenlik Bakanı Mullen'in ağustos çıkışı da dosyada: oy makinelerinin Çin ve Rusya parçaları taşıdığı iddiası ve eyaletlere makineleri değiştirmeleri için $1B tutarında fon sözü. Oval Ofis'te buluşan sonuçları tanımayan ekip ise 1807 tarihli İsyan Yasası ile olağanüstü hal, sokakta asker, makinelere el koyma ve kilit eyaletlerde sadık isimleri göreve getirme planını konuşuyor. Sonuç tanımama planı bu hafta ilk kez bu kadar açık dillendiriliyor.

Sandık Neden Kuşatma Havası Soluyor

Bu tehditlerin ne kadarı gerçek, ne kadarı blöf? MotherJones'un derlediği tablo, korkunun somut dayanaklarını sıralıyor. Trump önce Teksas'a seçim bölgelerini yeniden çizdirip Cumhuriyetçilere beş ek sandalye kapısı araladı, ardından posta oylarını ve tartışmalı makineleri kararnameyle kaldırma sözü verdi. Kendi hesabına göre bu iki adım 100 ek sandalye demek. Seçim Yardım Komisyonu'ndan eski makine sertifikalarını iptal etmesi istenirken eyaletlerden piyasada bile olmayan bir teknoloji talep ediliyor. Eski Trump avukatı Cleta Mitchell'in federal seçimleri korumak adına acil durum yetkileri kullanılacağı öngörüsü de bu dosyaya ekleniyor. MotherJones'a göre yine de tek bir teselli var: seçimleri Kongre denetiminde eyaletler yürütüyor ve oy verme işlemi Trump istese de istemese de yapılacak.

Cumhuriyetçi senatör Thom Tillis bu hafta CNN ekranında kilit soruyla yüzleşti: Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson yeni Kongre'yi göreve oturtmazsa ne olur? Tillis seçimler onaylanmışsa bunun görev ihmali sayılacağını söylüyor ve Johnson'a, 6 Ocak'ta doğru duran Mike Pence gibi davranacağına inandığını ekliyor. Sunucu bu cümledeki tuhaflığı ıskalamıyor: kaybeden tarafın görevdeki isimlere sonuç tanımaması için baskı kurması fikri artık normal bir ihtimal gibi tartışılıyor. Amerikan demokrasisinin kaderi tek bir meclis başkanının omzuna yüklenmiş görünüyor ve ülke bıçak sırtında duruyor.

San Antonio mitingi bu gerilimin saha görüntüsünü veriyor. Trump sahneye adım atar atmaz yuhalama ve alkış birbirine karışıyor. Anketler Teksas'ın 1988'den beri ilk kez bir Demokrat'ı Senato'ya gönderebileceğini fısıldıyor. Konuşma protestolarla bölününce Trump klasik savunmaya sığınıyor: göstericiler paralı, pankartlar aynı matbaadan çıkma, hepsi ülke düşmanlarının eseri. Bazı protestocular salondaki destekçilerin fiziksel müdahalesiyle karşılaşıyor, güvenlik eşliğinde dışarı alınıyor. CBSNews'in aktardığına göre Bexar şerifliği en az 18 kişinin salondan çıkarıldığını doğruladı, gözaltı yapılmadı, iki kişiye ihlal ihtarı verildi. Freeman Coliseum'daki gece, Trump'ın Teksas'a son haftalardaki üçüncü ziyaretiydi ve hedef belliydi: Senato adayı Ken Paxton'a destek. Teksas sarsıntısı artık saklanamıyor.

Teksas Yarışı Neden El Yakıyor

Paxton cephesindeki ikinci sızıntı daha da yaralayıcı. Politico'nun Playbook bülteninin yayımladığı bağış gecesi kaydında aday, hayatında bu kadar denetimsiz bir yarış yaşamadığını itiraf ediyor: mesaj bende değil, gündem Washington'dan akıyor, hiçbir şeyi değiştirme gücüm yok. New York Times'a sızan ayrı bir kayıtta ise Dallas kurultayı sonrası herkesin rakamlarının düştüğünü söylüyor. Yahoo'nun aktardığına göre skandallarla boğuşan başsavcı, Beyaz Saray çevresinin kampanyayı avucuna aldığından yakınıyor ve 3 Kasım'da ağır bir hezimet riskiyle karşı karşıya. Cumhuriyetçi çevreler normalde güvenli sayılan bu koltuğu tutmak için seçim öncesi döneme $166M tutarında gider planı yapıyor. Demokrat James Talarico anketlerde başabaş, hatta bazı ölçümlerde önde görünüyor. Kamuoyunun havası net: bu yarış artık Trump'ın ilk 21 ayının referandumu ve seçmenin canı sıkkın.

Haftanın en sarsıcı dosyası Tennessee'den geliyor. Ölüm cezasına çarptırılmış Christa Pike'a iki doz pentobarbital verildi, fakat ilaç öldürmedi. Avukat Randy Spivey, müvekkilinin uyandığında önce nerede olduğunu ve karşısındaki kişinin kim olduğunu sorduğunu anlatıyor. Pazartesi gecesi beyin ölümü sanılan kadın, salı sabahı konuşmaya başladı. Eyalet, avukatın müvekkiliyle görüşmesini günlerce engelledi, kadın yatağa kelepçeli tutuldu. CNN'in aktardığına göre Pike'ın avukatları bilinçli ve konuşur durumda olduğunu, kollarındaki ağır hasara rağmen kelepçelerin çözülmediğini ve iyileşmenin tıbben eşi görülmemiş olduğunu açıkladı. Pike, 1995'te sınıf arkadaşı Colleen Slemmer'ı öldürmekten hüküm giymişti ve infaz gerçekleşseydi Tennessee'de 200 yıl sonra idam edilen ilk kadın olacaktı. Ölümcül iğne faciası eyaletin bu yılki üçüncü beceriksiz infazı.

Skandal infaz salonunda bitmiyor, hastanede ve mahkemede sürüyor. Spivey ve ekibi, infaza dair her kırıntının korunması ve müvekkile erişim için mahkemeden karar çıkarmak zorunda kaldı. Tennessee valisi kritik soruyu yanıtsız bıraktı: Pike yeterince iyileşirse eyalet onu yeniden idam etmeye kalkacak mı? 400'den fazla idam mahkûmunu savunmuş Clive Stafford Smith, LBC yayınında 1946 tarihli korkunç emsali hatırlattı: Louisiana'da 16 yaşındaki bir çocuk elektrikli sandalyede ölmeyince Yüksek Mahkeme bir yıl sonra ikinci denemeye izin vermişti. PBS'in aktardığı AP haberine göre Pike bir hafta sonra desteksiz kısa adımlar atmaya ve yemek yemeye başladı, ilk günler solunum desteği alıyordu, kolları yanık ve su toplamış halde. Avukatlar bedensel iyileşmenin yanında ağır ruhsal travmaya dikkat çekiyor. Sorular havada asılı: protokol neden çöktü, deliller ne saklıyor?

Açık İnfaz ve Nobel Gecesi

Savunma Bakanı Pete Hegseth haftayı San Diego'da, 322 günlük rekor görevi bitiren USS Abraham Lincoln'ün güvertesinde kapattı. Yanında Real America's Voice propagandacısı Jack Posobiec vardı. Soru, Trump'ın onayladığı askerî idamdı: 2009'da Fort Hood'da 13 kişiyi öldürüp 32 kişiyi yaralayan eski binbaşı Nidal Hasan, kurşuna dizilerek idam edilecek. Hegseth hiç tereddüt etmedi: perşembe günü, saldırının saati olan 13.00'te, Fort Hood'da, askerlerden kurulu manga infazı yapacak ve halk izleyebilecek. Amerikan ordusunun açıklamasına göre emir 6 Ekim'de Kara Kuvvetleri sekreter vekili Adam Telle tarafından verildi, Trump ölüm cezasını 2 Ekim'de onayladı, infaz 3 Aralık'ta gerçekleşecek (Army). Hasan 2013'te 42 suçtan hüküm giymişti ve belden aşağısı tutmaz halde tekerlekli sandalyede yaşıyor. BBC'nin aktardığına göre Pentagon canlı yayın planını doğruladı ve bu, 1930'lardan beri ilk açık infaz olacak. Birleşmiş Milletler insan hakları ofisi planı işkence yasağının çiğnenmesi sayarken senatör Chris Murphy fikri iğrenç bulduğunu söyledi. Açık infaz tartışması şimdiden alev aldı.

Hafta Oslo'da bitti ve Beyaz Saray için tokat gibi bir kararla kapandı. Nobel Barış Ödülü, Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay'a, barış ve uluslararası hukuk çabaları gerekçesiyle verildi. Pillay idam cezasının amansız karşıtlarından, savaş suçlarının kovuşturulmasını savunan eski BM insan hakları komiseri. AlJazeera'ya göre komite bu yıl 287 aday arasından seçim yaptı ve ödülü cuma sabahı duyurdu. TIME'a göre Durban'da Tamil kökenli bir ailenin çocuğu olarak apartheid gölgesinde büyüyen Pillay, gençliğinde Nelson Mandela'yı savundu, haberi Nürnberg'deki 600 numaralı tarihi salonda ayakta alkışlarla öğrendi. Hatta alkışlar sürerken Trump'la ödülü paylaşma esprisi yaptı. Oysa Trump ödülü her şeyden çok istiyor ve Washington, Irak'taki savaş suçu sanığı askerleri ve müteahhitleri korurken Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin dokuz yargıcı ile başsavcısına yaptırım uyguluyor. Güney Afrika ile zaten bıçak bıçağa olan Beyaz Saray için Oslo tercihi manidar. Sunucunun açılıştaki uçurum metaforu kapanışta da yerinde duruyor: juggernaut yokuş aşağı hızlanıyor.