SPY'da 7 Günlük ROC Sıçrama Kuralı: 33 Yılda 146 İşlemde %71 Kazanma Oranı

1993'ten 2026'ya uzanan 33 yıllık SPY verisiyle soru netti: yedi günde %3 düşen piyasa, sıçrar mı? Quantified Strategies bu soruyu momentumu kovalamak için değil, keskin bir geri çekilmeden sonra gelen tepkiyi ölçmek için sordu. Video, ROC (Rate of Change — değişim hızı, momentumu ölçen basit bir indikatör) negatifken güç aramak yerine dipten dönüş ihtimalini test ediyor. SPY, 1993'te işlem görmeye başlayan ve S\u0026P 500'ü birebir izleyen ilk büyük borsa yatırım fonu; bugün yarım trilyon doları aşan varlığı ve günlük dev hacmiyle ABD hisse piyasasının en likit göstergesi. Bu yüzden 33 yıllık kesintisiz fiyat geçmişi, böyle bir geri dönüş hipotezini sınamak için ideal bir laboratuvar.

ROC'nin mantığı formül kadar sade: ROC = [(bugünkü kapanış - n gün önceki kapanış) / n gün önceki kapanış] x 100. Yedi günlük pencerede -%3, fiyatın bir haftada %3 gerilediği anlamına gelir (örneğin 100 dolardan 97 dolara); +%3 ise aynı pencerede %3 toparlanma demektir (97'den 100'e dönüş gibi). Sıfır, fiyatın yatay kaldığını söyler. Tıpkı sert çekilince esneyen bir lastik bant gibi, bu test fiyatın kısa sürede fazla gerildiğinde geri sıçrama eğilimini ölçer — trendi takip eden momentum stratejisinin tersine bir mean reversion (ortalamaya dönüş) bakışı. Teknik terim ilk geçişte böyle gündelik dille açıldığında, -%3 ve +%3 eşiklerinin neden dip ve toparlanma sinyali sayıldığı hemen anlaşılır.

Kurallar bilerek yalın tutulmuş ve üç adımda özetlenebilir: 1) 7 günlük ROC kapanışta -%3'ün altına indiğinde ve portföy boşta ise, bir sonraki seansta açılış fiyatından SPY al. 2) Taşınan pozisyonu, 7 günlük ROC kapanışta +%3'ün üzerine çıkana kadar tut. 3) +%3 üstünde kapanış görüldüğünde, yine bir sonraki seansta açılıştan sat ve nakde geç. Sinyal kapanışta oluşur, uygulama ertesi gün açılışta olur — geçmişe bakıp aynı günün kapanışından işlem yapmak yok. Tek bir long (uzun) pozisyon taşınır, stop-loss (zarar durdur) ve kar hedefi yoktur; pozisyon yalnızca ters ROC eşiğiyle kapanır. Bu sadelik, optimizasyon için saklanacak gizli parametre bırakmaz, ama aynı gün içinde fiyatın -%3'ten hızla dönmesi gibi gün içi fırsatları da kaçırır.

Sonuç, ilk bakışta çarpıcı: yatırılan 1 dolar, bileşik olarak yaklaşık 9,15 dolara çıkıyor — temettüler ve maliyetler hariç. Toplam 146 işlem tamamlanmış, %71,2'si kazançla kapanmış, kâr faktörü (profit factor — brüt kârın brüt zarara oranı, 1'in üstü kârlı demektir) 2,40 seviyesinde; yani kaybedilen her 1 dolara karşılık 2,40 dolar kazanılmış. Maksimum düşüş (maximum drawdown — zirveden dibe en büyük gerileme) yaklaşık %29. Eğri 33 yılda yukarı tırmanıyor ama pürüzsüz değil; %29'luk çukurlar, bu kuralı birebir izleyen bir yatırımcının aylarca zararda bekleyebileceğini gösteriyor. Karşılaştırma için aynı dönemde SPY'yi alıp tutmak 1 doları temettülerle ~30 dolara taşırdı — bu strateji ise piyasada çok daha az süre kalarak, sadece keskin diplere odaklanarak daha düşük ama yine de pozitif bir bileşik büyüme üretmiş.

Tek bir parametreye bağlı kalıp kalmadığını anlamak için video, bakış penceresini 4 günden 11 güne kadar tek tek deniyor. Sonuç: tüm varyantlar kârlı kalıyor, kâr faktörü 1,75 ile 2,40 arasında, işlem sayısı 122 ile 157 arasında değişiyor. En yüksek kâr faktörü yine 7 günde (2,40) görülüyor ama komşu değerler de yakın; 4-6 ve 8-11 günlük pencereler de benzer kazanç profili veriyor. Bu, sonucun tek bir izole ayara sıkışmadığını, geniş bir komşulukta ayakta kaldığını gösterir — sağlamlık (robustness) testlerinin aradığı da budur. Parametre duyarlılığı düşükse, bir sonraki on yılda piyasa ritmi biraz değişse bile kuralın tamamen çökme riski azalır; izole bir zirve ise genellikle tesadüfi uyuma (overfitting) işaret ederdi.

İkinci sağlamlık testi girişi -%3'te sabit tutup yalnızca çıkışı %1 ile %5 arasında oynatıyor. Bu aralıkta da tüm eşikler kârlı: kâr faktörü %1 çıkışta 1,96'dan %5 çıkışta 2,53'e kadar yükselirken, işlem sayısı 183'ten 80'e düşüyor. Yani daha sabırlı bir +%5 bekleyiş, işlem başına daha yüksek kâr faktörü verse de toplam pozisyon sayısı yarıdan fazla azalıyor ve piyasada kalma süresi uzuyor. Bu takas (trade-off) önemli: frekans düşerken maruziyet ve fırsat maliyeti artar, daha az ama daha seçici bir sinyal seti oluşur. En dengeli bölge videoda %3 civarında duruyor — ne çok gürültülü (%1) ne de çok seyrek (%5).

Üç döneme bölünmüş performans, rejim bağımsızlığına dair en somut kanıt: 1993-2004 arası 54 işlemde %72,2 kazanma ve 2,71 kâr faktörü (dot-com balonu, çöküş ve toparlanmayı içerir), 2005-2015 arası 51 işlemde %64,7 kazanma ve 2,07 kâr faktörü (finansal kriz, Avrupa borç krizi ve uzun toparlanma) ve 2016-2026 arası 41 işlemde %78,0 kazanma ve 2,45 kâr faktörü (pandemi çöküşü, hızlı toparlanma ve yapay zeka rallisi). Oranlar dalgalansa da üç dönemde de kâr faktörü 2'nin üzerinde kalmış; en zayıf halka 2005-2015'te bile sistem artıda. Bu, tek bir boğa piyasasına yaslı bir sonuç olmadığını, ayı ve yatay dönemleri de kapsadığını düşündürüyor — her ne kadar 2016-2026'da işlem sıklığının azalması, son yıllarda keskin 7 günlük düşüşlerin seyrekleştiğine de işaret etse.

Yine de video dar bir tarihsel sonucu in-sample (örnek içi) bir geri test olarak sunuyor ve bunu açıkça belirtiyor: komisyon, kayma (slippage — emrin beklenen fiyattan farklı gerçekleşmesi), vergiler ve SPY temettüleri hesaba katılmamış; canlı veya walk-forward (ileri yürüyen örnek dışı doğrulama) test yok. Yani kurallar geçmiş veriye uyumlu ama geleceğe doğrulanmamış. Pratik çıkarım net: disiplinli, kural tabanlı bir geri dönüş fikri arayan ve az sayıda net sinyal isteyen yatırımcı için bu iskelet öğretici; sık işlem, düşük maliyet ve temettü hassasiyeti olan ya da %29 düşüşü taşıyamayan yatırımcı için ise doğrudan portföye almak yerine, maliyetli ve temettü düzeltmeli bir ileri testle yeniden doğrulamak şart.