Volatiliteyi Çözen Parayı Çözer: Tom Sosnoff'un Dört Kuralı

Her şey volatilitenin tanımıyla başlıyor. Tom Sosnoff için volatilite fiyatın kendisi değil, fiyatın makul hareket aralığı. Beklenen hareket, olasılık ve riskin istatistiksel ifadesi. Fiyattan farklı olarak volatilitenin ortalama etrafında dönme eğilimi var; kısa vadeli zaman kısıtı yoksa bu özellik bir fırsatçının hayali. Chicago Board Options Exchange salonlarında yirmi yıla yakın piyasa yapıcılığı yapan Sosnoff, thinkorswim'i kurup satması ve 2011'de kurduğu tastytrade'in 2021'de IG Group ile yaklaşık bir milyar dolarlık ortaklıkla ölçeklenmesiyle bu tezi iki şirkete dönüştürdüğünü hatırlatıyor. Amacı, bu ölçüyü günlük al-sat kararlarının merkezine koymak.

Birinci kural: Fırsat nadiren barizdir. Sosnoff'a göre duygusal ya da yapısal nedenlerle yanlış fiyatlanmış bir varlığı cesaretle alıp satmanın yolu, volatiliteyi karşılaştırmalı okumaktan geçer. Piyasa paniklediğinde yüksek volatilite, fiyatları kısa süreliğine içsel değerinin altına itebilir ya da tam tersi coşkuyla abartılı pahalı hale getirebilir. Gerçekliğin koptuğu bu anlar, listelenmiş piyasalarda ölçülebilir bir aralıkla, listelenmemiş piyasalarda ise kabaca tahmin edilen bir fiyat bandıyla tespit edilebilir. Sosnoff Chicago'daki gayrimenkul deneyimini örnek veriyor: İstekle alınan ancak işlem aralığına göre ucuz olmayan evlerden hiç para kazanmadığını, oysa yüksek volatilite ve teslimiyet anında ucuz görünen ya da abartılı iyimserlikte pahalı görünen finansal varlıkları alıp satarak yüz milyonlarca dolarlık döngüler kurduklarını anlatıyor. Karşı tarafın dürtüsel kararları, bu oyunun yakıtı.

İkinci kural: Volatilite kırılganlığı ele verir. Portföyünüzün artı ve eksi yönünü, fırsatın nereden geldiğini bilmeden değerlendirmek neredeyse imkansız. Sadece kamu hizmeti hisselerinden asimetrik yükseliş bekleyemezsiniz; aynı şekilde kuvantum ve kripto ağırlıklı bir sepette sınırsız yukarı potansiyelin yanında ciddi aşağı riski olduğunu görmezden gelemezsiniz. Uzun süren boğa piyasaları iyi yönetimi gizleyebilir ve beklenen hareketi yanlış okumayı maskeleyebilir. Listelenmiş piyasalar volatiliteyi nadiren yanlış fiyatlar, bu yüzden spekülatif pozisyonlar tanımlı hale gelir. Sosnoff geleneksel dışı alternatif yatırımlarda yıllarca kötü bir sicili olduğunu, nedenini yıllar sonra anladığını söylüyor: Yüzde doksana on aleyhine olması gereken girişimleri elliye elli gibi fiyatlamış, volatiliteyi yanlış atadığı için tahsis ve anlaşma yapısını baştan hatalı kurmuş. Ders sonrası aynı hatayı tekrarlamadığını vurguluyor.

Üçüncü kural: Volatilite öngörür. Sosnoff bu yüzden tarihsel volatilite yerine zımni volatiliteye odaklanıyor; biri geçmişte olanı ölçer, diğeri piyasanın gelecekte ne kadar hareket beklediğini. Zımni volatilite alınıp satılabilir bir korku göstergesi olduğu için bugün, yarın ve altı ay sonrası için aynı anda gerçek. Piyasanın sakin mi teslimiyette mi olduğunu ve türev piyasasının primi pahalı mı ucuz mu fiyatladığını anında söylüyor, karar sürecindeki tahmini ortadan kaldırıyor. Kendi hikayesinden örnek veriyor: VIX'ten önce salonlarda volatilitenin pahalı mı ucuz mu olduğunu tahmin etmek zorundaydık, karanlıkta işlem yapıp muhtemelen çok para bıraktık. Bugün perakende yatırımcı için tablo tamamen değişti. Hemen her platformun ön yüzünde zımni volatilite sıralaması en görünür yerde duruyor ve her işlem sayfasında hisse bazlı beklenen hareket yer alıyor. Oyun artık ortada, volatilite merkezde.

Dördüncü kural: Volatilite verimlilik yaratır. En somut kullanım, eldeki dayanak varlık karşısında alım ya da satım opsiyonu yazarak maliyeti iyileştirmek. Zımni volatilite yükseldikçe opsiyon primleri şişer ve kâr olasılığı artar. Sosnoff kazancı tavanda sınırlamak pahasına olasılığı yükseltmeyi yatırımda yapılacak en mantıklı hamlelerden biri olarak görüyor. Bu yaklaşım hem pasif hem aktif yatırımcı için vazgeçilmez bir maliyet düşürme stratejisi. İkinci verimlilik, bilançolar ve ikili olaylar gibi uç senaryoların açtığı yüksek alfa fırsatları. Yaklaşık her opsiyon stratejisi yüksek zımni volatilite döneminde daha etkili. Üstelik volatilite bir matematik denklemi ve ortalamasına dönme eğiliminde, daralma genişlemeden yaklaşık iki kat sık görülüyor. Son katman ise stratejik sermaye verimliliği: Zımni volatilite alınıp satılabilir olduğu için tanımlı ya da tanımsız riskli kurgularla aynı fırsat çok daha az risk sermayesiyle taşınabiliyor.

Bütün bu çerçeveyi pratikte tek bir kutuya indirgemek mümkün: Volatilite kutusunu işaretlemeden işlem yapma. Sosnoff yeni başlayanlara bireysel zımni volatilite seviyeleri yerine önce zımni volatilite sıralamasına bakmayı öneriyor; çünkü tekil volatilite değerine bağlam vermek zor, sıralama ise doğrudan ucuz-pahalı bağlamı veriyor ve genelde sıralama yüksekse ilerlemek görece güvenli. Günümüzde zımni volatilite sıralaması ve beklenen hareket gibi araçların platformların en görünür yerinde durması, yirmi yıl önce salonda tahminle çalışan piyasa yapıcılığın aksine perakende yatırımcıya büyük bir avantaj sağlıyor. Sosnoff'un söylediği gibi, bu kutu işaretlenmeden yapılan işlem eksik kalıyor.

Söyleşinin son vurgusu, volatiliteyi sadece daha iyi bir servet inşa yöntemi değil, hayata daha iyi bir yaklaşım olarak okuması. Kısa vadeli zaman kısıtı olmadan ortalama dönüşünü bekleyebilmek, fırsatçının hayali olarak tarif ediliyor. Sosnoff için bu yüzden volatiliteyle barışmak, fiyatın gürültüsünü susturup olasılığı duymak ve sermayeyi rasgele değil bağlama göre tahsis etmek demek. Video, izleyiciden gelen yorumlara açık bir davetle kapanıyor; yazar her yorumu okuduğunu ve olabildiğince çoğuna dönüş yaptığını söylüyor.