Kredi Daralması Gölgesinde Piyasalar: Boğa Dinleniyor, Yapay Zekâ Harcamaları Büyüyor

Dünkü kapanışta boğa dinlenmeye çekildi: Dow Jones %0,66 gerilerken Nasdaq görece dirençli kaldı, S&P 500 %0,23 düştü. Gün içinde satışlar daha sertti; Fed tutanakları geldikten sonra piyasalar toparlandı. Dikkat çekici olan, çok güçlü geçen hazine ihalesine rağmen 10 yıllık faizin yaklaşık bir baz puan yükselmesi ve doların bu harekete eşlik etmesiydi. VIX sakin görünümünü korudu. Bu tablo, sorunun hisse senetlerinin kendi hikâyesinde değil, para ve kredi tarafında olduğunu düşündürüyor.

Anlatıcının terminalinde izlediği ilk barometre kredi farkı : yüksek riskli şirketlere açılan kredilerin faizi ile normal kredilerinki arasındaki makas, gevşek bölgeden normal bölgeye taşındı. Bu, borç verenlerin riskli bilançolara daha temkinli baktığı anlamına geliyor; ölümcül değil ama tatsız bir kayma. İkinci barometre tahvil oynaklığı: MOVE endeksi 102,56 ile yüksek seyrini koruyor. State Street'in SSGA biriminin ağustos analizine göre de hyperscaler makasları açılırken genel yatırım seviyesi makasları dar kaldı; SSGA bu ayrışmayı, artımlı yapay zekâ giderlerinin getiri belirsizliğine bağlıyor.

Fed tutanakları piyasayı ikiye böldü: kurul bir faiz artışını daha masada tutuyor ama 2022 tipi bir seri niyetinde görünmüyor. Piyasalar yıl sonuna kadar bir artışı, ekimde değil aralıkta olacak şekilde fiyatlıyor. Aynı günkü hazine ihalesi güçlü geçti: %5,3 civarındaki getiri alıcı çekti, kâğıtlar gün içi zirveden döndü ama anlatıcının beklediği kadar gevşemedi. Opsiyon tarafı daha güvercin: TLT ve XLU alımları , faizin zirve yapıp sertçe geri çekileceği beklentisini yansıtıyor. Savaşın bitmesi böyle bir dönüşün en güçlü tetikleyicisi olurdu, fakat haber akışı o yönde değil.

Riskten kaçış: petrol, altın ve daralan genişlik

Petrol cephesi tansiyonu yükseltiyor: Brent 102 doların üzerine attı. Gerekçe, Körfez'in derinliklerinde bir gemiye yönelik saldırı ve Hürmüz'ün kapatılabileceği yönündeki sert açıklamalar; Pentagon'dan sızan yeni harekât haberi de cabası. BBC'nin UKMTO'ya dayandırdığı habere göre tanker Katar'ın kuzeyinde birden fazla mermiyle vuruldu; BBC bu saldırıyı Körfez içinde nadir görülen derinlikte bir vaka olarak niteliyor. Piyasalar riskten kaçış moduna geçti: Asya'da iştah zayıfladı, Bitcoin 83 bin doların altına sarktı, altın 4 bin 100 dolar civarına tutundu.

Daralma hisselerin geneline yayılmış durumda: Russell 2000 rekor kapanışından %9 geride; küçük şirketler krediye ve faize daha bağımlı olduğu için ilk dayağı onlar yiyor. 1 Eylül'den bu yana S&P 500 %2,3 yükselirken eşit ağırlıklı endeks %2,4 düştü ; aradaki fark 5 puana yaklaştı. Teknoloji fonu XLK yukarı giderken gayrimenkul en sert darbeyi aldı, finans ve hammadde zayıf kaldı. Anlatıcının portföyü bu sayede zirveye yakın. Bu tabloyu nefes daralması olarak okumak mümkün: ralliler tarihte dar başlayıp yayılır, fakat yüksek faiz yayılmaya izin vermiyor. Madalyonun öteki yüzü fırsat: inşaat ve inşaat malzemeleri gibi faiz duyarlı hisselerde avantajlı fiyatlar oluştu; faizde gevşeme haberi gelirse ralli bu gruplara kayar.

Yapay zekâ cephesinden gelen en çarpıcı bilanço Samsung'a ait: kâr dokuz kat arttı ama hisse satıldı; sunucu iyi haberde gelen satışı risk iştahının zayıfladığına yoruyor. SeDaily'nin haberine göre Samsung üçüncü çeyrekte 107 trilyon won faaliyet kârı açıkladı ve HBM fiyatlarının iki katına çıkması bekleniyor; hafıza kârlılığı %76'ya ulaştı. Toplam ciro ve kârlılık beklentilerin gerisinde kalsa da bu alana dokunan bölüm muazzam büyüyor. Güney Kore piyasası negatifte; Micron ve DRAM tarafı güne sert düşüşle başlayıp toparladı. Piyasa, altyapı işinin büyüyeceğine ikna olmuş görünmüyor; kredi tarafında netlik bekliyor.

Paranın peşinde: borç dalgası ve Çin hamlesi

Kredi tarafındaki sıkışmanın arkasında devasa bir arz dalgası var: ABD'de son 12 ayın toplam tahvil ihracı ağustos itibarıyla 3 trilyon dolara ulaşmış durumda. Altyapı tarafındaki bütün firmalar para arayışında. Investing'in Wall Street Journal'dan aktardığına göre Broadcom, Oracle ve SpaceX, yapay zekâ sistemleri için on milyarlarca dolarlık özel kredi görüşmeleri yürütüyor; Investing bu dalgayı kamu borç piyasalarının kapasite sınırına bağlıyor. Broadcom, OpenAI ile geliştirdiği özel hızlandırıcı için 50 milyar dolar konuşuyor; Oracle veri merkezi yongaları için Apollo ve Goldman Sachs ile masada; SpaceX 40 milyar dolar arıyor. SpaceX'in hızlandırıcıları teminat gösteren dolanbaçlı yan şirket yapısı, bilançodaki yükü hafifletmeyi hedefliyor. Gerekçe büyüme yatırımı, batış değil; ama herkes aynı anda borç isteyince kapasite zorlanıyor, CDS primleri yükseliyor.

Yarışın diğer ucunda Çin var: İç Moğolistan'daki Ulanqab bölgesinde devasa veri merkezi kurma planı ilerliyor. IntelliNews'e göre 1,5 milyon nüfuslu Ulanqab şimdiden Çin elektriğinin yaklaşık %1'ini tüketiyor ve 5 milyon sunucu kabini hedefleniyor; IntelliNews bölgenin serin iklimi ve boş arazisini öne çıkarıyor. Sunucu yazın Moğolistan gezisinden izlenimlerini paylaşıyor: devasa boş arazi, sert kış, soğutma avantajı ama su sıkıntısı. Çin kendi toprağındaki Moğolistan'a yatırım yapmayı tercih ediyor. Tablo net: bir taraf kredi bulmakta zorlanıp yine de devam edeceğini söylüyor, Çin tarafı da durmuyor.

Arayüzler ve değerleme tartışması

Teknoloji cephesindeki en etkileyici yenilik ChatGPT'nin yeni arayüzü: OpenAI'nin 7 Ekim duyurusuna göre GPT-6 ile gelen Intelligent UI , soruya düz yanıt yerine etkileşimli tablo, harita ve kurulum kılavuzu üretiyor; OpenAI bu yeteneği 1,2 milyar haftalık kullanıcıya açıyor. Emeklilik planında kaydırıcıyla oynanıyor, şehir turunda gidilecek yerler sadeleşiyor, bisiklet montajı adım adım gösteriliyor. Bu, ürünü hiç kullanmayanların bile kapıdan girmesi demek; talep artışı neredeyse garantili. Borsa tarafında bu tablo, altyapı hisselerine orta vadeli destek anlamına geliyor. Maliyet tarafında da baskı düşüyor: yeni sürümler jeton giderlerini azaltıyor, daha fazla işin bu teknolojiyle yapılması mümkün hale geliyor. Avrupalılar da boş durmuyor; Mistral'in yeni sürümü ve görsel belge aramasındaki yatırımlar kıtayı yarışta tutmaya dönük.

Değerleme tartışması da alevlendi: Novogratz daha yolumuz var derken Dalio patlamaya yakın olduğumuzu söylüyor; Taleb ise yanlış yere bakıldığını, asıl işaretin tahvil piyasasındaki sıkışma olduğunu savunuyor. Seeking Alpha'nın aktardığına göre Dalio, yükselen faizlerle borçlanmanın birleşimini balonun fitili olarak görüyor; Seeking Alpha haberi 7 Ekim tarihli. Öte yanda Elon Musk, kişisel etmenler ve etmen sürülerinin yaratacağı ihtiyacı kimsenin hayal edemediğini yazdı. Veri merkezlerine kamusal destek ise eriyor: halkın %61'i şiddetle karşı, %14'ü karşı; destek %23-24'e inmiş durumda. Sonuç: teknoloji tarafındaki gelişmeler harika, pazar hızla büyüyor; ama para sonsuz değil. Faizde ciddi gevşeme görülmeden piyasalar durgun moda girebilir ve hisse getirileri ayrışır. Sunucu uzun vadede boğa kalmaya devam ediyor; kısa vadede faiz baskısını çözecek bir şeye ihtiyaç var.