Frankfurt Üzerindeki 2,3 Milyon Euroluk Ağ: Kültür Bize Ne Kadara Mal Olmalı?

Frankfurt'un Konstablerwache meydanının üzerine renkli, dev bir file heykel gerildi. Şehrin bu eser için ödediği tutar 2,3 milyon euro olarak açıklandı ve yüksek bedel kısa sürede ülke çapında bir tartışmanın fitilini ateşledi.

Tartışmanın özünde tek bir soru var: sanat ve kültür bize ne kadara mal olmalı? Bir noktada tek bir eser için milyonlar harcanırken başka bir noktada kültür bütçeleri sert biçimde kısılıyor; kamuoyu da bu çelişkiye tepki gösteriyor.

Berlin çarpıcı bir karşı örnek sunuyor. Kesintilerin ardından kamusal alan sanatı için yılda yalnızca 125 bin euro kaldı. Bu tutar önceki bütçenin yaklaşık üçte birine denk geliyor ve kişi başına hesaplandığında Berlinli başına kabaca 3 cent anlamına geliyor.

Kalan bütçeyle ortaya çıkan işler ise herkesin erişimine açık projeler oluyor: mahalle sakinlerinin katıldığı sanat çalışmaları ve yeniden düzenlenen kamusal buluşma noktaları gibi. Yani az parayla çok kişiye dokunan işler mümkün.

Üstelik bunun ekonomik karşılığı da ölçülmüş durumda. Berlin'de yapılan bir araştırmaya göre kültüre harcanan her 1 euro, ekonomiye yaklaşık 3,5 euro olarak dönüyor. 100 euroluk kamu kültür desteğinin 350 euroluk ekonomik hareket yarattığı hesaplanıyor.

Mekanizma basit: insanlar tiyatro ya da müze için şehre geliyor, sonra restoran, otel, ulaşım ve alışverişe para harcıyor. Regensburg tiyatrosu üzerine yapılan başka bir çalışmada da 100 euroluk desteğin yaklaşık 160 euroluk ekonomik etki ürettiği bulunmuş.

Elbette buradan 2,3 milyon euronun tek bir esere harcanmasının doğru olduğu sonucu çıkmaz. Bu karar ayrıca tartışılabilir ve tartışılmalı da. Ancak kültür desteğinin kendisi, erişilebilir kaldığı sürece, şehirler için vazgeçilmez görünüyor.

Borsa merceğinden bakınca tablo daha da netleşiyor: kültürel altyapı turizmi, istihdamı ve şehir ekonomisini besler. Yaşanabilir şehirler nitelikli iş gücünü çeker; bu da uzun vadede şirketler ve yatırımcılar için değer demektir.

Peki siz ne düşünüyorsunuz: devlet kültür ve sanat etkinliklerine daha fazla mı harcamalı, yoksa kemerleri daha da mı sıkmalı? Kültürdeki kısıntılar sizce doğru mu?