Cazan'da Camiye Füze Düşmesi ve Şarurah İddiası: Husiler Suudi Güneyini Yeniden Hedefte Tutuyor

Eylül ortasında Yemen'deki savaş yeniden Suudi topraklarına taştı ve Husilerin güney illerine yönelik drone ve füze saldırıları 2022 ateşkesinden beri en yoğun dalgalardan birine dönüştü. Hafta boyunca Cazan, Necran, Asir ve Hamis Müşeyt hattında alarmlar ve önlemler birbirini izledi, sivil savunma birimlerinin aralıklarla tehlike geçti duyuruları bölgedeki tedirginliği açıkça gösterdi. Arka planda İran ile Amerika ve İsrail arasındaki geniş çaplı gerginlik, Kızıldeniz ve Hürmüz hattındaki enerji trafiğini zaten kırılgan hale getirmişti.

Bu dalganın en net kayıt altına alınan vakası 13 Eylül'de Sivil Savunma tarafından duyurulan Cazan vakası oldu. Açıklamaya göre Yemen sınırına çok yakın el-Tuval beldesine düşen bir Husi mühimmatı iki kişinin yaralanmasına yol açtı, bir camide ve çevredeki birkaç binada hasar oluşturdu ve park halindeki araçları vurdu. Yetkililer saldırıyı Husilere atfetti ve olaya ilişkin ilk sahadaki görüntüler Saudi Press Agency kanallarıyla servis edildi.

Aynı gün Husi askeri sözcüsü Yahya Seri, X üzerinden yaptığı açıklamada Şarurah'taki askeri üsse geniş bir balistik füze ve drone saldırısı düzenlediklerini öne sürdü. Seri, hedef olarak silah depoları ve komuta kontrol merkezlerini saydı, operasyonun Husilere yönelik Suudi saldırılarına misilleme olduğunu söyledi ve saldırıların devam etmesi halinde daha derin hedefleri vuracakları uyarısında bulundu. Suudi makamları bu üs iddiasına dair doğrulanmış hasar veya kayıp bilgisi paylaşmadı, operasyonun zamanı da açıklamada netleştirilmedi.

Cazan'daki tekil vakadan daha ağır bilanço haftanın başında gelmişti. 8 ve 9 Eylül gecesi Abha, Hamis Müşeyt, Cazan ve Necran'da sivil ve ekonomik tesisler hedef alındı, Saudi öncülüğündeki koalisyon sözcüsü Tümgeneral Türki el-Maliki 73 kişinin yaralandığını, aralarında kadın ve çocukların bulunduğunu açıkladı. Abha Havalimanı, Kral Halid Hava Üssü ve Aramco'ya ait tesisler dahil enerji altyapısında yangınlar çıktı, Enerji Bakanlığı bazı sahalarda operasyonların geçici durdurulduğunu duyurdu.

Suudi hava savunması ve sivil savunma, bu dalgaya karşı kademeli alarm protokolü işletti. Sivil Savunma önce Necran, Hamis Müşeyt, Cazan ve Abha için tehlike uyarısı yayımladı, ardından dört şehir için tehlike geçti dedi, daha sonra Hamis Müşeyt ve Abha için uyarıyı yenileyip tekrar kaldırdı. Koalisyon, güney bölgesine yönelen balistik füzelerin önlendiğini açıkladı, ancak önleme oranları ve düşen parçalara dair ayrıntılı bilançolar paylaşılmadı.

Güney cephesindeki baskı, ülkenin ortasındaki kritik bir altyapıya yönelen ayrı bir saldırıyla birleşti. Riyad ve Medine bölgelerindeki Doğu-Batı boru hattına Irak topraklarından kalkan dronelar isabet etti, hat tedbiren kapatıldı ve hasarın uydu görüntüleri uluslararası ajanslara yansıdı. Yaklaşık bin iki yüz kilometre uzunluğundaki bu hat, Hürmüz'ün riske girdiği dönemde Suudi ham petrolünü Yanbu üzerinden Kızıldeniz'e taşıyan alternatif güzergah olarak günde dört ila beş milyon varil taşıyabiliyordu. Irak hükümeti fırlatmanın Meysan vilayetinden yapıldığını, platformun ele geçirildiğini ve sorumlu güvenlik birimlerinin soruşturulduğunu açıkladı.

Aynı günlerde Kızıldeniz kıyısında askeri harita hızla değişti. Husiler Muha limanını ve ardından Dubab hattını ele geçirdi, Hanish ve Perim adaları ile Zukar adasına yönelik ilerleme iddiaları Yemen hükümet yetkilileri tarafından dile getirildi. Bu ilerleme, Husilerin temmuz ayında Suudi gemilerine ilan ettiği deniz ablukasıyla birlikte okunduğunda Babülmendep boğazı çevresindeki kontrol anlatısı güçlendi, ancak boğazın fiilen kapatıldığına dair bağımsız doğrulama gelmedi. Gemitura verileri cuma günü boğaz geçişlerinin otuzdan on beşe gerilediğini gösterdi.

Abluka ilanı sonrası Husiler Kızıldeniz'de Suudi bağlantılı tanker ve tesisleri hedef alan bir çizgi izledi, aynı zamanda diğer ülkelerin ticari gemilerinin güvende olduğu mesajını tekrarladı. Yine de sigorta ve navlun piyasaları ayrım gözetmeden risk fiyatlaması yaptı, petrol fiyatları yukarı yönlü baskı gördü. Suudi tarafı bu saldırıları uluslararası insancıl hukukun açık ihlali olarak niteledi, Körfez İşbirliği Konseyi, İslam Dünyası Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı da boru hattı dahil sivil ve enerji altyapısına yönelik saldırıları kınadı.

Diplomasi cephesinde Washington ve bölge başkentlerinden eş zamanlı mesajlar geldi. Amerika Birleşik Devletleri başkanı, Suudi veliaht prensiyle telefon görüşmesini teyit etti ve boru hattı saldırısında muhtemelen İran parmağı olduğuna dair değerlendirmesini paylaştı, ancak Husilerin Amerika ile doğrudan çatışma istemediğini de ekledi. Pakistan başbakanı Şahbaz Şerif veliaht prensi arayarak saldırıları kınadı, Katar, Bahreyn, Umman ve Mısır ortak kınama ve dayanışma açıklamaları yaptı. İran ise Hürmüz'e dair kendi şartlarını ve Umman ile varılan uzlaşma taslağında kuzey su yolunun kapatılıp güney kanalının kullanılacağına ilişkin iddiaları gündeme taşıdı.

Sahada 2022'de tesis edilen görece sükunet tamamen dağılmış görünüyor; Yemen hükümet güçleri Muha ve Taiz, Cevf ve Hudeyde hattında hava destekli karşı saldırılar başlattığını, Husiler ise Saada ve Marib çevresinde mevzilerini koruduğunu duyuruyor. Suudi yönetim, doğrudan geniş çaplı bir kara müdahalesine dönmeden hava istihbaratı ve yerel güçlere destekle sınırları korumaya çalışıyor, ancak güney şehirlerine yönelik saldırıların sürmesi bu temkinli çizgiyi her gün zorluyor. Önümüzdeki haftalarda Doğu-Batı hattının tamir takvimi, Babülmendep'te trafik ve sigorta seyri ile 73 yaralılı dalga sonrası verilecek karşılığın ölçüsü, tırmanmanın bölgesel bir çatışmaya dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyecek.