FED Faizleri Artıracak mı? Bora Özkent ile Enflasyonun Perde Arkası ve Piyasa İkilemi

Amerikan piyasalarında yeniden o tanıdık Eylül baskısı hissedilirken Bora Özkent haftayı tam bir drama haftası diye çerçeveliyor. Mevsimsellik zaten ikinci yarıyı geleneksel zayıf dönem yaparken petrol, Hürmüz, enflasyon ve tahvil faizi aynı anda sıkışınca üzerine bir de yapay zeka hisselerindeki satış ekleniyor. Bu yüzden video baştan net bir vaat veriyor: korkunun kaynağını dün geceki yapay zeka bölümünde bırakıp burada fiyatlamaya odaklanalım ve Nasdaq bülteni tadında haftayı adım adım çözelim.

Geçen haftanın fiyat hareketi ilk bakışta kafa karıştırıcı. Cuma günü sert negatif açılışa rağmen gün pozitif kapanıyor çünkü piyasa Fed'in faiz artırımını fiyatlayıp bunun uzun vadeliye yarayacağını düşünüyor. Teknik olarak endeksler ortalamaların arasında sıkışmış akıyor, birkaç gün önce toparlayan enerji hisseleri de henüz ikna edici bir dönüş vermiyor. Özkent'e göre tablo net değil ama zayıf da değil; ortalamalar arası bu sıkışma karar haftası öncesi tipik bir bekleme modu.

Baskının bir numaralı kaynağı enerji. WTI yaklaşık yüzde 2,27 artışla 102,32 dolara, Brent yüzde 2,77 artışla 107,51 dolara çıkıyor ve açılışta artış yüzde 3'ü aşıyor. Gerekçe Suudi Arabistan'ın güneyindeki Cizan bölgesinde bir caminin de hasar gördüğü Husi saldırısı sonrası kritik bir boru hattının kapanması. Üstüne İran ile Körfez ülkeleri arasında Hürmüz'e dönük planlanan görüşmenin ertelenmesi eklenince petrol akışı daralıyor. Trump'ın savaş yakında bitecek ve fiyatlar düşecek mesajı bu tabloyu yumuşatmıyor çünkü arkasında teyitli bir plan yok.

Enflasyon tarafında ise manşet korkusu ile mutfak gerçeği ayrışıyor. Çekirdek enflasyon yıllık yüzde 2,4 ile Mart 2021'den beri en düşük seviyede ve Fed hedefi yüzde 2'ye oldukça yakın. Aylık çekirdeğin 0,2'den 0,3'e çıkması ilk bakışta tedirgin edici ama detayda tek kalem öne çıkıyor: büyük cep telefonu operatörlerinin yıllık düzenlemesi ve buna eşlik eden vergi etkisi. Diğer kalemlerin çoğu 0,2'nin altında kalırken algoritmalar manşet 0,3'ü okuyup vadeli fiyatlamayı anında değiştiriyor ve bu da artış beklentisini şişiriyor.

Piyasada dillendirilen yüzde 85 ihtimal bir anket ya da ekonomist konsensüsü değil, vadeli işlem fiyatlarından türeyen bir matematik çıkarım. Hazine kağıtlarının fiyatlaması sadece enflasyon beklentisiyle değil büyüme ve jeopolitik risk fiyatlamasıyla da hareket ediyor, fiyat değiştikçe olasılık da oynuyor. Trump'ın indirim istediği bir ortamda vadeli piyasa artırım fiyatlarken bu makas tamamen bu mekanik hesapla büyüyor. Özkent bu yüzden faiz artırım beklentisini enflasyonun kendisinden çok tahvil piyasasının dili olarak okuyor.

Fed'in asıl baktığı gösterge için takvim de kafa karıştırıcı. PCE verisi toplantıdan sonra gelecek, o yüzden Özkent TÜFE ve ÜFE'yi yapay zeka destekli bir hesapla birleştirip çekirdek PCE için Ağustos'ta aylık 0,27 tahmin ediyor, Temmuz için kaydedilen 0,20'nin aslında 0,245 civarında olup aşağı yuvarlandığını hatırlatıyor. 0,25 eşiği yukarı yuvarlamayı tetiklediği için 0,24 ile 0,27 arasındaki fark trend değişimi değil, büyük ölçüde raporlama tekniği. Ayrıca geriye dönük sepette donanım ve yazılım ağırlığının azaltılması planlandığı için nihai rapor 0,2 civarında gelebilir ve bu da yukarı trend iddiasını zayıflatır.

Karar anında Fed içindeki aritmetik kritik. Temmuz toplantısında 11 üyeden 3'ü 25 baz puan artıştan yana oy kullanmış, geriye 8 üye ve başkan kalmış. Tahvil piyasasının uzun vadeli kağıtlarını devlete daha pahalı satma baskısı masadaysa kurul bu adamlar sussun diye tek bir 25 baz puan artış verip uzun vadeli getirileri yatıştırabilir. Bu senaryoda Kevin Warsh ismi etrafında konuşulan merkez senaryo, artışın tek seferlik olduğu ve devamının veriye bağlı olduğu mesajıyla paketlenmesi. Özkent'in hala baz senaryosu sabit tutulması ama 25 baz puan gelirse de iletişimle yumuşatılması.

Faiz artışının reel ekonomiye etkisi her sektöre eşit değil. Konut piyasası zaten resesyonda ve faize en duyarlı alan, ek bir artış burada baskıyı doğrudan büyütür. Buna karşılık petrol kaynaklı enflasyon Fed faiziyle düşmüyor ve yapay zeka altyapı yatırımları da faiz hassasiyeti düşük bir büyüme motoru. Bu yüzden tek bir artışın 3-4 artışlık bir zincirin kapısını araladığı korkusu piyasayı yoruyor. Cuma günü 25 baz puan fiyatlandığında borsanın yukarı gitmesi, artışın kendisinden çok paketin nasıl anlatılacağına dair bir ipucu.

Yapay zeka tarafındaki satışın hikayesi ise bambaşka. Anthropic fren çağrısı yaparken aynı gün yatırımcılara üst üste iki çeyrek EBITA kârı açıklıyor ve Dario Amodei sorumlu şirket mesajı veriyor, OpenAI ise siber güvenlik riski gerekçesiyle halka arzı ertelediğini duyuruyor. Sam Altman bu kararı bir iletişim fırsatına çevirirken ChatGPT 6'nın gücüyle zamanı uzatma motivasyonu tartışılıyor. Trump ve Çin tarafı birlikte yavaşlama fikrine karşı çıkıp rekabet argümanını öne sürerken Özkent bunu açık kaynağı kesip tekel kurma hamlesi olarak okuyor. Enerji fiyatları yükselirken Tesla hissesi ise dizel pahalı kaldığı için seri üretime hazırlanan elektrikli çekiciyle görece pozitif ayrışıyor. Hafta OPEX haftası ve Özkent S&P 500 ETF'si SPY için 758-760 bandında bir kapanış öngörüyor.

Önümüzdeki günlerin iki joker kartı Hürmüz hattında. İran ile ABD arasında sürpriz bir mutabakat gelirse veya aksine tırmanma sertleşirse petrol ve tahvil koridoru hızla yer değiştirir. Petrol ve getiriler gevşerse endeksler desteği hızla geri alıp yukarı çevirebilir, aksi halde baskı sürer. Bu yüzden Çarşamba günü Fed'in ne yaptığından çok nasıl anlattığı belirleyici olacak; faiz sabit kalsa da artarak da gelse mesaj iyi paketlenirse piyasanın çökecek bir hikaye bulması zor görünüyor.