ABD Borsaları Patladı: Ralli, Çip Sıçraması ve Japonya Faizi Aynı Günde

Dün Wall Street adeta faiz artışını kutlar gibi kapandı. S&P 500 %1,13 ve Nasdaq %1,69 yükselirken Dow da artıdaydı; 10 yıllık ve 2 yıllık hazine getirileri yaklaşık 7 baz puan geri çekildi, petrol fiyatlarında Hürmüz ve İran kaynaklı diplomasi umuduyla hafif gevşeme görüldü. Bitcoin ise 55-60 binlerden beri sergilediği direnci koruyor; sunucu teknik analiz yapmadan sadece dayanıklılığını beğendiğini söylüyor. Bültenin açılışında ayrıca adını kullanarak dolandırıcılık yapan kişilere karşı uzun bir uyarı var; katıl, abonelik ve school dışında para istemediğini net biçimde vurguluyor.

Piyasa hissiyatı tablosu oldukça kötümser. AAII anketinde katılımcıların %53,3'ü düşüşe oynarken sadece %28,8'i iyimser; CNN korku ve açgözlülük göstergesi 29 ile korku bölgesinde, daha geniş duygu ölçümleri ise biraz daha sakin. Sunucu bu tabloyu kontrarian bir fırsat olarak okuyor; put alımları, açığa satış ve kenarda bekleyen nakit baskıyı artırıyor ve endişe duvarı tırmanırken bu paranın kademeli giriş yapabileceğini savunuyor. Seçime doğru Ekim için temkinli olsa da ana yönü yukarı görüyor ve kapanış günü olan üçlü cadı olarak anılan OPEX'in gün içi dalgalanmayı artırabileceğini hatırlatıyor.

Teknik tarafta en sevindirici gelişme 50 günlük ortalamaların hızlı geri alınması oldu; hem S&P 500 hem Nasdaq bu eşiği yeniden üzerine attı. Asıl vurgu ise yarı iletkenlerdeki sert toparlanmaya; yapay zeka bugün Amerikan ekonomisinin ve sermaye harcamalarının merkezinde olduğu için bu hareket genelin sağlığı adına olumlu okunuyor. Sunucunun her gün güncellediği yapay zeka nabzı göstergesi 61'e yükselmiş durumda; HPM, paketleme, işlemci ve optik gibi katmanlardaki hisseleri ve haber akışını birlikte izleyen bir çerçeve bu.

GPU kiralama fiyatları talepteki canlılığı teyit ediyor. B300 için günlük fiyat 8,96 dolar seviyesine çıkmış; bir günde %0,4, bir haftada %0,7 ve bir ayda yaklaşık %6 artış var. B200 ve daha eski aileler günlükte yatay görünse de haftalık ve aylıkta sınırlı tırmanma sürüyor; H100 ve H200 gibi olgun çiplerde ise fiyat düşüşü gözlenmiyor. Buna karşılık token başına hesaplama maliyeti düşüyor; model çıktılarının ucuzlaması donanım ve ekosistem için destekleyici görülüyor çünkü daha fazla kullanıcı daha düşük maliyetle daha yoğun kullanım yapabiliyor.

Sektörel rotasyon da risk iştahını doğruluyor. Alımların teknoloji öncülüğünde gelmesi, paranın önce teknolojiyle ralliyi başlatıp sonra yayıldığı tarihsel desene uyuyor ve rotasyon raporları da bu evreyi işaret ediyor. Materyal tarafındaki güç, yapay zeka veri merkezi altyapısına giden girdiler nedeniyle anlamlı; zorunlu olmayan tüketim harcamalarındaki canlılık ise hane halkı güvenine dair iyimserliği besliyor. Petroldeki sınırlı düşüşte ise diplomasi beklentisi ağır basıyor ve ekran fiyatı ile reel hayattaki pompadaki maliyet arasında yaklaşık 20 dolarlık farkın hane bütçesini kemirdiği notu düşülüyor.

Jeopolitik cephede Trump'ın İran'a dair diplomasi mi yoksa sert adım mı ikilemini dile getirdiği aktarılıyor; sunucuya göre füze stoklarındaki erime ve uçak gemilerinin yıpranmış dönüşü, savaşı tırmandıracak kapasitenin sınırlı olduğuna işaret ediyor. Tahran'dan gelen gerekirse mücadele ederiz ama diplomasiye açığız mesajları da tansiyonu düşüren unsurlar arasında sayılıyor. Piyasa bu dili sevmiş ve erken işlemlerde pozitif seyrin sürmesi, en kötü senaryonun geride kaldığı beklentisini güçlendiriyor.

Enerji tarafında Suudi hattının Hürmüz'e yönlendirilme çabası konuşuluyor ancak iki güzergahın da açık kalması gerektiği ve kalıcı rahatlama için çatışmanın bitmesi gerektiği vurgulanıyor. Sunucu enflasyon okumasını da sıra dışı kuruyor; yüksek akaryakıt faturasının manşeti şişirir gibi görünse de aslında diğer kalemlerde harcanabilir geliri sıkarak baskı yarattığını savunuyor. Bu çerçeve gerçekleşirse, petrol şoku tek başına genelle yayılan bir fiyat artışından çok harcama kompozisyonunu değiştiren bir etki üretebilir.

Savunma ve para politikası başlıkları iç içe ilerliyor. ABD'nin Suudi Arabistan'a Husi tehdidine doğrudan destek yerine 48 adet F-35 için 24,3 milyar dolarlık satış paketi sunduğu bilgisi veriliyor; Husilerin bir F-15'i düşürdüğü iddiasının doğruluğu ve F-35'lerin bu senaryoda etkinliği ise soru işareti olarak bırakılıyor. Aynı gün Japonya Merkez Bankası politika faizini %1'e karşı %1,25'e çıkardı; kararda iki muhalif oy çıkması ve yenin güçlenmek yerine hafif zayıflaması, hızlı sıkılaşma beklentisini törpülüyor. Carry trade korkusu bu yüzden abartılı bulunuyor ve Japonya'nın elindeki yaklaşık 1,23 trilyon dolarlık ABD hazine varlığının zirveden geri çekildiği hatırlatılıyor.

Tahvil sahipliği cephesinde tablo daha da netleşiyor. Çin'in ABD hazine stoku Temmuz ayında 633,4 milyardan 618 milyara inerek Ağustos 2008'den bu yana en düşük seviyeyi gördü; Kasım 2013'teki yaklaşık 1,3 trilyonluk zirveden ciddi geri çekilme var ve yabancıların toplam stoku da 9,25 trilyona geriledi. ABD'nin yaklaşık 48 trilyonluk borcu içinde Çin payının görece önemsizleştiği, Pekin'in resmi kanallar dışında farklı araçlarla pozisyon tutuyor olabileceği tartışması sürse de trendin tahvil üzerinde baskı yarattığı kabul ediliyor.

Çip hisselerindeki sıçrama bu anlatıyı tamamlıyor. Nvidia %2'nin üzerinde, AMD %6, Micron %5,5 ve Philadelphia yarı iletken göstergesi %2,8 yükseldi; sunucuya göre geçen hafta pompalanan yapay zeka yatırım döngüsü bitti tezi gerçeği yansıtmıyor ve rekabet yarışı sürdükçe toparlanmanın alanı var çünkü birçok hisse zirveden uzak. Diğer yanda Meta'nın tüketiciye dönük yapay zeka hamlesi öne çıkıyor; şirketin yeni kişisel asistanı Muse'un ABD'de indirme listelerinde Threads'i geride bıraktığı ve 8 Eylül lansmanından bu yana hisseye yaklaşık %10 katkı yaptığı aktarılıyor. Instagram, Facebook ve WhatsApp içinde doğal görünmesi, günlük hayata asistanı sokma fikrini güçlendiriyor.

Robotik ve piyasa yapısı iki kapanış başlığı oluyor. Tesla yöneticilerinin Çin'de insansı robot Optimus için tedarikçileri denetlemesi, Çin insansı robot endeksini %2,4 yukarı taşırken bazı parça üreticileri %7'ye varan yükselişler gördü; sunucu Tesla'nın anlamlı fiyat ve yetenekle bu ürünü ölçeklerse otomotiv etiketinden çıkacağını, ancak yolun uzun olduğunu ekliyor. Diğer yanda ABD sermaye piyasası kurulunun tokenize hisse için beş yıllık muafiyet yolu açması Robinhood ve Coinbase'i yukarı itti; sunucu ise 7/24 ve düşük hacimli saatlerde spekülasyon riskine dikkat çekip bu adımı eleştiriyor. Genel mesaj net; seçim ve jeopolitikte büyük sürpriz olmazsa borsa yönünün yukarı döndüğü, Tunc Çatıroğlu'nun teknik okumasının da bu tabloyu desteklediği söyleniyor.