Ralli ve Faiz: Zirvedeki Piyasada 5 Ekim Günü

5 Ekim Pazartesi sabahı Amerikan hisse endeksleri neredeyse yerinde sayarken perde arkasında ciddi bir hareketlilik vardı. Sunucu açılışta tahvil piyasası ile döviz kurları arasındaki sert dalgalanmaya dikkat çekti. Günün manşet sorusu netti: faizler 24 yılın zirvesindeyken hisse senetleri yeni zirveleri zorlayabilir mi.

Yayında dile getirilen 10 yıllık getiri eşiği yüzde 5,3 civarındaydı ve bu rakam basındaki kayıtlarla da örtüşüyor. CNBC'nin aktardığına göre 10 yıllık getiri salı günü yüzde 5,262'ye gevşemeden önce pazartesi günü Nisan 2002'den beri en yüksek düzeye çıktı. 30 yıllık getiri yüzde 5,631 ile Mayıs 2002'den beri görülmeyen seviyeye ulaştı, 2 yıllık getiri ise yüzde 4,793 oldu.

Faiz cephesi: 24 yılın zirvesi

Getirilerdeki sıçramanın arkasında ISM hizmet endeksi vardı: eylül okuması 54,9 ile beklentiye paralel geldi ama fiyat endeksi 1,4 puan artışla 74'e yükseldi. Piyasa Fed'in faizleri sabit tutma olasılığını yaklaşık yüzde 80 fiyatlıyor. Cuma günkü zayıf istihdam verisi yeni artırım korkularını yatıştırmış, endekslere nefes aldırmıştı.

Normalde yükselen getiri ve güçlenen dolar hisse senetlerine baskı kurar, fakat o gün tablo tersine döndü. Endeksler artıda seyrederken dolar da pozitifti. Sunucu bu çelişkiyi cuma günkü istihdam verisi sonrası hareketin devamı olarak yorumladı. Bu yüzden portföye yeni teknoloji veya temel tüketim pozisyonu eklemedi, mevcut taşıdığı pozisyonları korudu.

Petrol tarafında haftanın en somut haberi Suudi Arabistan'dan geldi. Boereport'un Reuters'a dayandırdığı habere göre Riyad, Kasım vadeli Asya teslimatlarında resmi satış fiyatı indirimine gitti. Kasım ayı Arab Light fiyatı Umman-Dubai ortalamasının 5 dolar altına çekildi; aylık 3 dolarlık indirimle Kasım iskontosu Haziran 2020'den beri en geniş düzeye ulaştı.

Ağır türlerde indirim 5 dolara kadar çıktı, Avrupa'ya satışlarda ise Yanbu limanından ihracatın yeniden başlamasıyla 3 dolar artış yapıldı. ABD fiyatları sabit tutuldu, OPEC+ üretim hedeflerini kasım için değiştirmedi. CNBC'nin aktardığı seansta Brent 99 dolar, WTI 88 dolar civarında işlem gördü. Sunucu stokların yeniden dolmasıyla 65-70 dolar bandının taban oluşturacağını, sert bir geri çekilmede o aralıkta satım opsiyonu satmayı planladığını söyledi.

Enerji pozisyonunda tek somut hamle USO ayarlamasıydı: ekim vadesi ay sonu vadeye yaklaşık 200 dolar farkla taşındı. Günün geri kalanında enerji tarafında yeni risk alınmadı, gözler petrol bandının korunup korunmayacağına çevrildi.

Günün birleşme haberi endüstriyel yazılım dünyasından geldi: Schneider Electric, PTC'yi almak için kesin anlaşma imzaladı. SEC kaydına göre 5 Ekim'de duyurulan işlemde hisse başına 205 dolar nakit ödenecek, PTC'nin özsermaye değeri yaklaşık 22,6 milyar dolar ve şirket değeri 23,7 milyar dolar olacak. Hedef, enerji ile endüstriyel zekâyı birleştiren büyük bir yazılım portföyü kurmak.

Günün anlaşması: 22,6 milyar dolarlık endüstriyel yapay zekâ hamlesi

WSJ'nin aktardığına göre teklif son kapanışa yüzde 42,3 prim içeriyor ve PTC yönetimi hissedarlara onay önerdi. Finansman tarafı piyasayı ürküttü: 16-17 milyar euroluk yeni borç ile 5-6 milyar euroluk hisse ihracı planlanıyor. Schneider hisseleri Avrupa seansında yüzde 9'un üzerinde gerilerken PTC piyasa öncesi işlemlerde yüzde 35 sıçradı. Mesaj açıktı: yatırımcılar büyüme faturasını ödemeye istekli değil.

Açılış ziliyle birlikte programa konuklar katıldı ve rota Brezilya'ya döndü. Brezilya hisselerini izleyen EWZ fonu o sabah yüzde 12-13 yukarıdaydı, alım opsiyonlarındaki oynaklık eğimi alıcı lehine dikleşmişti. Sunucu bu tabloyu yukarı yönlü eğimden gelir üretmek için kırık kanat alım kelebeği gibi tanımlı riskli yapılarla değerlendirme fikrini anlattı.

Sharpertrades'in aktardığına göre Flávio Bolsonaro başkanlık seçiminin ilk turunu anketlerin üzerinde tamamlayarak birinci çıktı ve 25 Ekim'deki ikinci turda mevcut başkan Lula ile yarışacak. Sonuçla Ibovespa yüzde 8'in üzerinde yükselirken EWZ yüzde 12'den fazla prim yaptı. Piyasa mali reform umudunu fiyatlıyor, ancak devasa kamu borcu ve reform engelleri risk olarak masada duruyor.

Piyasanın genişliği ise ürkütücüydü. WeissRatings'in raporuna göre cuma günü Nasdaq-100 rekor kırarken Nasdaq Composite'te 52 haftanın diplerini gören hisse sayısı zirve yapanların yaklaşık 4 katıydı. S&P 500 cuma günü yüzde 0,7 artışla 7.722,72'den kapandı ve ağustostaki 7.816,70'lik gün içi rekora yüzde 1,2 uzaktaydı. Buna karşın 50 günlük ortalamanın üzerindeki hisse oranı 8 Eylül'de yüzde 42,3 iken 30 Eylül'de yüzde 20,9'a düşmüştü.

Konuklardan biri tabloyu Ocak 2000'e benzetti: Dow geride kalmış, Warren Buffett ile alay edilmiş, teknoloji sonunda pes etmişti. Kendisinin 25 kısa pozisyonunun neredeyse tamamı o gün kırmızıda seyrediyordu. Bu, endekslerin değil hisse seçiminin konuştuğu bir piyasaydı; az sayıda dev şirket endeksi taşırken hisselerin çoğu sessizce geriliyordu.

Daralan zemin: rekorlar ve hisse seçimi

Oynaklık cephesinde ezilme dikkat çekiciydi. Nasdaq genelinde zımni oynaklık göstergesi 43 civarındayken Intel'de 33,7 ölçülüyordu, Nvidia'da oran 0,7 gibi düşük bir düzeydeydi. ORATS verisine göre Nvidia bilançosunda piyasanın fiyatladığı hareket yüzde 7,2 ile son 12 bilançonun yüzde 7,3'lük tarihsel ortalamasına neredeyse eşit. Vadeler arası eğimden yararlanmak için diagonal satım spreadi gibi yapılar konuşuldu.

Buradan çıkan taktik sonuç, sonraki dört hafta için nötrite ve prim satışı lehineydi. Katalizörden yoksun bir ekim ayında piyasanın bilanço dönemi, ara seçim ve faiz kararlarına kadar yavaş yavaş yukarı sürüklenebileceği savunuldu. Elbette dışarıdan gelecek tek bir haberin bu senaryoyu bozabileceği uyarısı da eklendi; İran başlığı ve Avrupa'daki döviz gerilimi risk listesindeydi.

Tüketici temeli hisselerindeki zayıflık ve teknolojideki yorgunluk, yeni alım için fren sebebiydi. Sunucu elindeki teknoloji pozisyonlarını taşımakla yetindi, tüketici tarafına dokunmadı. Mesaj, trendin arkasından kovalamak yerine tanımlı riskle prim toplamak yönündeydi.

Dell bölümünde grafik analizi öne çıktı: merdiven basamağı formasyonu. Hisse 240'tan 282'ye sindire sindire yükselmiş, mayıs sonunda 320'den 440'a sert bir bacak yapmıştı. Haziran-ağustos arası uzun bir yatay dönem yaşanmış, eylül başında yeni bir atak gelmişti. Tez şuydu: her yukarı bacak bir sonrakini zorlaştırır, hisse artık kanıt dönemine girmişti.

Yahoo'nun aktardığına göre Dell son 3 ayda yüzde 32,4 yükselerek sektörün yüzde 9,2'lik artışını açık ara geçti; yılbaşından bu yana getiri yüzde 338,7 oldu. Mali 2027'nin ikinci çeyreğinde yapay zekâ sunucusu siparişleri 60,9 milyar dolarla rekor kırdı, gelir 16,4 milyar dolar ve birikmiş işler 95 milyar dolar olarak açıklandı. Yapay zekâ müşteri sayısı 6.500'ü aştı.

Dell: merdiven formasyonu ve yapay zekâ sunucuları

TipRanks'in aktardığına göre Mizuho, agentic yapay zekâ dalgasını gerekçe göstererek hedef fiyatı 600'den 650 dolara çıkardı ve Outperform notunu korudu. Meta ve OpenAI lansmanları sonrası hızlanan benimsenmenin Dell'in donanım tedarikçisi konumunu güçlendirdiği savunuldu. Rapordaki şerh de önemliydi: yüksek borç yükü ve zayıf bilanço, ters rüzgârda düşüşü büyütebilir.

Burada bir rakam notu gerekli: yayında Dell'in yüzde 450 yükseldiği söylendi, basındaki yılbaşından bu yana rakam ise yüzde 338,7. Fark ölçüm penceresinden geliyor; makalede doğrulanmış aralık kullanıldı. Her iki durumda da ana fikir aynı: dikey yükseliş sonrası her yeni bacak daha pahalıya geliyor.

Günün işlemi Rivian'dı: elektrikli araç hissesi 14,30 civarındaki diplerde, son salıncak zirve 20,15'teydi. Likiditesi yeterli, oynaklığı makul ve tanıdık bant içinde hareket eden bir yapı olarak tanımlandı. Tesla'nın o günkü alıcılı seyri diğer elektrikli araç hisselerine de yarayabileceği beklentisini besledi. Hedef, yukarı yönlü makul bir tepkiyi yakalamaktı.

Ürün seçimi de konuşuldu: daha sakin oynaklık isteyen için S&P 500 vadeli kontratı, daha hareketli bir gün için Nasdaq öne çıktı. Portföyde o gün büyük değişiklik yapılmadı, küçük ayarlamalarla yetinildi. Tahvil pozisyonunda ise dönüş beklentisi korunuyordu; getirilerde gevşeme o pozisyonun ilacı olacaktı.

İşlem masası: günün pozisyonları

Yayın akışındaki aracı kurum ve platform tanıtımları içerik sayılmadı ve tek cümlede toplandı. Program, sabah piyasası formatında konuklarla canlı alım-satım tartışması üzerine kuruluydu.

Toparlarsak günün gerilimi başlıktaki gibiydi: ralli ve faiz aynı anda haklı çıkmaya çalışıyordu. Daralan genişlik, rekor getiri ve 65-70 dolar petrol bandı aynı karedeydi. Önümüzdeki haftalarda bilanço dönemi, ara seçim, faiz kararı ve Brezilya'da 25 Ekim ikinci turu yönü belirleyecek. Tanımlı riskli yapılar ve prim satışı, endeks kovalamaktan daha temiz görünüyor.