Korkular Dağıldı, Ralli Güçlendi: Eylül’de S&P 8000 Hedefi ve Fed’in Güvercin Sinyali

CNBC’nin Talk of the Tape kuşağında sunucu Dominic, eylülün tarihsel olarak zayıf bir ay olduğu uyarısını hatırlatarak üç stratejiste aynı soruyu yöneltti: bu ralliye yaslanmalı mı? Konuklar Anastasia Amoroso (Partners Group), Ryan Dietrich (Carson Group) ve Katie Stockton (Fairlead Strategies) oldu; yayın 86 bin dolar civarında seyreden Bitcoin’den rekor deneyen Mag-7 sepetine kadar uzanan geniş bir gündemi çerçeveledi. Eylül etkisi (September effect) burada kilit kavram — takvim anomalisi, eylülün uzun vadede en zayıf ay ortalamasını vermesidir. Tıpkı yazın son haftasında deniz dalgasının kısa süreli çekilmesi gibi, piyasa da eylül başında temkinli kalıp sonra yön arar. Örneğin, bir yatırımcı eylül başında pozisyonu kapatıp ekim ortasında dönen tipik bir mevsimsel deseni düşünsün; bu yayın o deseni sorguluyor.

Amoroso’ya göre son iki haftada üç korku başlığı sindirildi: yükselen petrol, yapay zekâ ivmesinin güven endişesiyle sönmesi ve yüksek faiz. Petrol tarafında yerel zirvelerden geri çekilme pompaya yansıyan baskıyı hafifletirken, Meta ve genel yapay zekâ haber akışı da ‘momentum bitti’ kaygısını soğuttu. Faiz cephesinde hem Fed hem Japonya Merkez Bankası’nın sıkılaştırma adımlarına rağmen ABD ekonomisinin dirençli kalması, korkuların fiyatlara girmesine rağmen büyümenin sürmesi olarak okundu. Burada dirençlilik , faiz artsa bile tüketim ve istihdamın sert fren yapmamasıdır; tıpkı yokuşta vites büyüten ama stop etmeyen bir kamyon gibi. Mini senaryo: elinde 10 sayfalık bir enflasyon raporu olan bir portföy yöneticisi, manşet-faiz ilişkisini tek cümlede şöyle özetler: ‘Faiz yükseldi, ama talep ve kârlar henüz pes etmedi.’

Değerleme tartışması yayının omurgasıydı. S&P 500’de ileri çarpan (forward price-to-earnings, önümüzdeki 12 ay beklenen kârlara göre fiyat/kazanç) 23 kat seviyesinden 19 kat civarına geriledi. İleri çarpan (forward P/E) şirketlerin gelecek kâr tahminine göre hissenin ne kadar pahalı olduğunu söyler; 19 kat, her 1 dolar gelecek kâr için 19 dolar ödediğin anlamına gelir ve bunun tersi kazanç getirisi (earnings yield, ~5,2%) tahvil faiziyle kıyas için kullanılır. Bu sıkışma, risklerin fiyatlandığı ve değerin yeniden belirdiği yorumu getirdi. Amoroso, 2027 için hisse başı 407 dolarlık S&P kazanç projeksiyonu tam gerçekleşirse, 19-20 kat çarpanla endeksin kabaca 7800-8000 bandına işaret ettiğini hesapladı. Hesap adımları basit: 1) konsensüs kâr tahmini toplanır, 2) tarihsel ortalama çarpan uygulanır, 3) hedef seviye türer. Bu rakamın anlamı, tek bir tahminin değil, kazanç momentumunun devamı varsayımının hedefi taşımasıdır; tahmin ıskalarsa hedef de kayar.

Ryan Dietrich tablonun diğer yarısını mevsimsellik ve rotasyonla kurdu. Mag-7 sepetinin gün içi rekor denemesi ‘liderlik daralıyor mu’ sorusunu getirirken, Dietrich bunu ‘boğa piyasasının can damarı rotasyondur’ diye savundu ve Mag-7’nin bayrağı yeniden devralmasını sağlıklı buldu. Piyasa altı hafta önce Fed sonrası sıçrayıp ardından dört hafta boyunca her hafta %1’den az hareketle yataya geçti; 37 gündür S&P 500’de %1’lik bir geri çekilme bile görülmedi. ‘Sıkıcı piyasayı açığa satma’ deyişi burada devreye giriyor: düşük volatilite çoğu zaman bir sonraki yönlü hareketin hazırlığıdır. Bitcoin’in ocaktan bu yana en yüksek seviye olan 86 bin dolara çıkması da Fed’in beklenenden daha güvercin algılanmasıyla ilişkilendirildi. Eylülün ikinci yarısı için Carson bakışı iyimser: son iki yılda eylül %2’yi aşan getiri verdi, bu yıl da benzer bir sürpriz ralli olabilir. Mini örnek: eylülün ilk iki haftasında %1,5 gerileyen bir portföy, ayın ikinci yarısında %2,8 toparlanırsa ayı net artıda kapatır — Dietrich’in tezi tam da bu tür toparlanmaya oynuyor.

Mevsimsellik ve seçim döngüsü birlikte okunmalı. Tarihsel olarak eylül, S&P 500’de ortalama getirisi negatif olan tek ay olarak bilinir; ama bu ortalama, yıllara göre büyük sapma gösterir ve son iki yıl ortalamayı bozdu. Carson Group’un 2-3 Eylül tarihli ‘Yılın en kötü ayı geliyor’ notu da eylülün ilk yarısının dalgalı olabileceğini, Fed haftası geçilince rahatlama gelebileceğini yazmıştı. Üzerine ara seçim (midterm) yılı etkisi eklenince belirsizlik artar; yine de ekim-aralık dönemi tarihsel olarak daha güçlü bir sezon sunar. Bu çerçevede ara seçim döngüsü , kongre yenileme yıllarında harcama ve politika belirsizliğinin yaz sonunda artması demektir; tıpkı ev tadilatında son haftalarda ustaların programının sıkışması gibi. Pratik çıkarım: takvim tek başına karar verdirmez, katalizör (Fed, kazançlar, jeopolitik) takvimi ezer.

Teknik cephede Katie Stockton, son konsolidasyonun trendi tersine çevirmekten çok ‘kesintiye uğrattığını’ söyledi. Kısa vadede aşırı satım sonrası gelen hızlı tepki, ana yükseliş yönünün baskın kaldığını gösterdi. Ona göre liderliğin yalnızca mega-cap’lerle sınırlı kalmaması, yarı iletkenlerin (semiconductors) ve genel yapay zekâ ticaretinin de katılması, yükselişin sürdürülebilirliği için şart; çünkü genişlik (breadth) zayıfken tek bir sütun tüm binayı taşıyamaz. Destek seviyesi olarak S&P 500’de 6180 civarı ve psikolojik 7000 eşiği test edildi ve alıcılar devreye girdi; molekül gibi, destek çalıştığında emir defterinde bir anda yoğun alım kümelenir. Bugün yarı iletkenlerde yukarı boşluklar (gaps) ve mega-cap’lerde kırılımlar (breakouts) ‘risk iştahı açık’ mesajı verdi. Momentum bir yıl öncesine göre daha düşük olsa da trendin korunduğu vurgulandı; bu, hız kesen ama hâlâ yokuş çıkan bir bisiklet gibidir.

Toparlayınca yayın üç katmanlı bir sentez sundu: korkular sindirildi, çarpanlar ucuzladı ve kazançlar hedefi yukarı çekiyor; rotasyon ve mevsimsellik ise bu hikâyeyi ya doğrulayacak ya da frenleyecek. Petrolde Orta Doğu kaynaklı arz endişesi ve pompada fiyat baskısı hâlâ masada; ama Fed’in 17 Eylül’de faizi 25 baz puan indirip %4,00-4,25 aralığına çekmesi ve yıl sonuna kadar iki indirim daha sinyali, piyasayı güvercin tarafa çekti. Japonya’da politika faizinin 30 yılın zirvesine çıkması ise küresel faiz farklarını yeniden gündeme getirdi. Bitcoin’de 86 bin doların 8 ay sonra geri gelmesi ve haftalık ETF girişlerinin 1,7 milyar dolara yaklaşması, risk iştahının kripto bacağına da yansıdığını gösteriyor. İzleme listesi net: kazanç revizyonları sürecek mi, yarı iletkenler liderliği taşıyacak mı, eylülün ikinci yarısı tarihsel ortalamayı mı yoksa son iki yılın sürprizini mi tekrarlayacak?