Tarihin En Büyük Halka Arzları Neden En Büyük Fırsat Kaybına Dönüştü

Halka açık piyasaların mantığı, tek bir grafiğin her şeyi altüst etmesiyle sarsıldı çünkü bin dokuz yüz seksenden bu yana tüm teknoloji halka arzları yaklaşık dört nokta bir trilyon dolar değer üretmişken yalnızca üç özel dev birlikte yaklaşık beş nokta iki trilyon dolara ulaşıyor. SpaceX haziran ayında yaklaşık bir nokta yetmiş yedi trilyon dolarla Amerikan tarihinin en büyük listelenmesi olarak öne çıkarken Anthropic ve OpenAI hâlâ özel piyasada baş döndürücü değerlemelerle bekliyor. Bu tablo Reuters kaynaklı haberlerle de doğrulanıyor ve halka arzın tarihi ölçeğini açıkça ortaya koyuyor.

Amazon bin dokuz yüz doksan yedide yalnızca dört yüz otuz milyon dolarla halka açıldı, bu yüzden bin dolarlık erken bir pay onlarca yılda milyonlara katlanabildi ve sabırlı yatırımcıyı ödüllendirdi. Yaklaşık bir nokta sekiz trilyon dolarlık SpaceX için matematik tamamen farklı, çünkü buradan iki katına çıkmak dev bir şirket daha eklemek demek ve Amazon tarzı getiri katlanarak katrilyonlar gerektiriyor. Bu fark geç yakalanan büyüme gerçeğini gösteriyor, zira en dik bileşik getiri sıradan yatırımcı kapıdan girmeden çok önce gerçekleşmiş oluyor.

Finans profesörü Hendrik Bessembinder yüz yıla yakın hisse verisini inceledi ve tipik bir hissenin ömrü boyunca güvenli devlet tahvillerinin gerisinde kaldığını, servetin ise küçük bir azınlıkta toplandığını buldu. Kırk altı şirket doksan bir trilyon dolarlık net piyasa servetinin yaklaşık yarısını üretirken ilk beş şirket tek başına toplam kazancın beşte birini sağladı ve hepsi halka erken açılmıştı. Bu bulgu Moneywise kaynaklı özetlerle de aktarılıyor ve yüz yıllık hisse verisinin şaşırtıcı sonucunu açıklıyor.

Halka açık borsa mucize üretmeyi ne zaman bıraktı

Girişim şirketi Andreessen Horowitz bu kırılmayı Özel Piyasalar Yeni Yüksek Büyüme Borsasıdır teziyle özetledi ve büyümenin kapalı kapılar ardına taşındığını savundu. İki bin on dört ile iki bin on dokuz arasında girişim başarısının yaklaşık yüzde sekseni listelemeden sonra oluşurken iki bin yirmi ile iki bin yirmi üç arasında kazançların yarısından fazlası ilk işlem gününden önce yakalanmıştı. Bu dönüşüm a16z kaynaklı araştırmalarla da anlatılıyor ve özel piyasaların yeni büyüme borsası olduğunu vurguluyor.

Vanguard araştırmacıları şirketlerin özel kalış süresinin uzadığını ve halka çok daha geç geldiğini göstererek bu tabloya tarihsel ağırlık kattı. Milyar dolarlık özel şirketlerin toplamı iki bin on altıda yaklaşık sekiz yüz milyar dolarken sekiz nokta altı trilyon dolara fırladı ve aşırı hızlı özel bileşikleşme ana sahneye dönüştü. Bu gelişme PitchBook kaynaklı analizlerle de destekleniyor ve özel piyasa değerlemelerinin hızını açıkça gösteriyor.

Sessiz bir hukuk dönüm noktası bin dokuz yüz doksan altıda Ulusal Menkul Kıymet Piyasaları yasasıyla geldi, çünkü nitelikli büyük yatırımcılara sahip fonlar için yüz yatırımcı sınırı kaldırıldı. Eşik bireyler için yaklaşık beş milyon dolar ve kurumlar için yirmi beş milyon dolar olarak belirlendi, böylece emeklilik fonları, vakıflar ve büyük aileler girişim sermayesine akın etti. Bu reform sabırlı özel sermaye havuzlarını büyüttü ve girişimlerin nakit sıkıntısı çekmeden on yıl boyunca listelemeyi ertelemesine imkân verdi.

Devleri özel tutan hukuk düğmeleri

İktisatçılar Michael Ewens ve Joan Farre-Mensa geç aşama finansman turlarının bin dokuz yüz doksan beşte bir nokta üç milyar dolardan iki bin beşte on bir nokta dört milyar dolara ve iki bin on beşte otuz üç milyar dolara çıktığını belgeledi. Son yılda özel geç aşama yatırımlar halka arzlarla toplanan yirmi iki milyar doları geride bıraktı, yani en cazip finansman çoktan borsanın dışına taşınmıştı. Bu çalışma mega tur finansmanı dönemini açıklıyor, zira tek bir özel çek bütün bir halka arz büyüklüğünün yerini alabiliyor.

Eski bir kural bir zamanlar büyüyen şirketleri gün ışığına zorluyordu, çünkü bin dokuz yüz altmış dört tarihli on ikinci maddenin G bendi beş yüz hissedarı aşan şirketlere kayıt zorunluluğu getiriyordu. Bu eşik Microsoft şirketini bin dokuz yüz seksen altıda, Google şirketini iki bin dörtte ve Facebook şirketini iki bin on ikide halka açılmaya itti, çalışan payları ve ikincil işlemler ortak sayısını sürekli artırıyordu. Facebook ocak ayında yaklaşık bir nokta beş milyar dolar topladı ve nisan ayında raporlama sınırıyla yüzleşti, kurucusu ise halka açılmanın çalışanlar için doğru adım olduğunu kısaca savundu.

Kurtuluş beş nisan iki bin on iki tarihinde JOBS yasasıyla geldi, çünkü hissedar eşiği beş yüzden iki bine çıkarıldı, çalışanlar sayımdan çıkarıldı ve ihale teklifleriyle düzenli likidite yolu açıldı. Girişimler çalışanlar ve erken yatırımcılar için tekrarlanan ikincil satışlar yapabilirken zorunlu listelemeden kaçındı ve değerlemeleri sürekli yükseltti. Bu örnek Stripe kaynaklı gelişmelerle de doğrulanıyor ve ihale yöntemiyle değerlemenin hızla yükseldiğini kanıtlıyor. Bu düzenleme SEC kaynaklı belgelerle de açıklanıyor ve hissedar eşiği değişikliğinin uygulama sürecini ayrıntılı anlatıyor.

Geç listelemeler küçük yatırımcı için ne demek

Demografik sonuç çarpıcı, çünkü medyan halka arz yaşı yaklaşık beş yıldan on dört yıla çıktı ve şirketler genç ve oynak değil olgun, kârlı ve pahalı geliyor. Bin dokuz yüz doksan altıda yaklaşık iki yüz altmış altı girişim destekli şirket listelenirken sektör çok daha küçüktü, oysa geçen yıl girişim fonlaması on kat artmasına rağmen yalnızca kırk dokuz listeleme oldu. Bu çöküş ertelenmiş halka açılış olgusunu kanıtlıyor, zira bol özel para piyasaya hesap verme aciliyetini ortadan kaldırıyor.

Bu tarih devlerin değer yakalandıktan sonra neden hâlâ halka açılmak istediği sorusunu açıklıyor, çünkü en hızlı bileşikleşme çoktan özel turlarda içeridekiler arasında paylaşıldı. Anthropic Mart iki bin yirmi beşte altmış bir nokta beş milyar dolar civarındayken Mayıs iki bin yirmi altıda dokuz yüz altmış beş milyar dolara fırladı ve bankacılar gelecekte iki katını hedefleyen bir listelemeyi konuşuyor. Eski asimetrik fırsat olgunluk riski transferi yönüne döndü, zira bireysel yatırımcı trilyonluk uygulama riskini devralırken kurucular ve geç fonlar mucizeyi çoktan kayda geçirdi.