Hayatımızla Kumar Oynuyorlar: Anthropic'ten İstifa Eden Araştırmacının Yapay Zeka Uyarısı

Çiçek ile Teknoloji kanalının videosu, 8 Eylül 2026 günü yapay zeka gündemine bomba gibi düşen bir istifayı ele alıyor: Jacob Coxon, Anthropic'teki araştırma görevinden ayrıldığını ve sektörü tamamen bıraktığını duyurdu. Videonun başlığındaki sert ifade, Coxon'un kendi cümlesinden geliyor; iki şirketin hayatlarımızla kumar oynadığını öne sürüyor.

Coxon sıradan bir yorumcu değil. Kendi anlatımına göre son üç yılını iki dev laboratuvarda ön eğitim araştırması yaparak geçirdi: 2023'ten Temmuz 2026'ya kadar OpenAI'ın teknik ekibinde yer aldı, bu dönemde GPT-4o üzerindeki çalışmalara da katkı verdi, ardından araştırmacı olarak Anthropic'e geçti. Yani uyarıyı dile getiren kişi, modellerin nasıl eğitildiğini içeriden bilen biri.

İstifa, X platformunda yayımlanan bir dizi paylaşımla duyuruldu. Coxon, iki şirketin de sorumlu davranmadığını, doğrudan kendi kendini geliştiren süper zekaya doğru yarıştıklarını yazdı. Paylaşımlar bir gecede on milyonlarca kez görüntülendi; bir rapora göre sayı 76 milyona yaklaştı. Coxon ayrıca Wall Street Journal'a konuşarak, kendini iyileştirebilen sistemler kurma telaşına katılmak istemediğini söyledi.

Uyarının özü, kendi kendini geliştirme eşiği. Coxon'a göre bu eşiğin aşılması, insan kontrolünün sona ermesi anlamına gelebilir. Teknolojinin gücünün küçümsenmemesini istiyor: yakında her şeyi sızabilecek, herhangi bir alanı bir gecede dönüştürebilecek ve gerçek güç ile kaynak edinebilecek insanüstü sistemlerle karşı karşıya kalacağımızı savunuyor. Siber saldırılardan küresel ölçekte güç ve kaynak elde etmeye kadar uzanan bir risk listesi çiziyor.

Coxon'un en çok tartışılan iddiası, bu korkunun laboratuvarların içinde de paylaşılması. Ona göre yapay zekayı geliştiren insanlar, teknolojinin on yılın sonuna kadar herkesi yok edebileceğine içtenlikle inanıyor ve bu bir pazarlama taktiği değil. Tam tersine, birçok yönetici ve kıdemli araştırmacının basına karşı ölçülü konuşurken özel sohbetlerde korku dile getirdiğini öne sürüyor. Başka hiçbir insan faaliyetinin bu düzeyde tehlike barındırmadığını söylüyor.

İki şirket arasında tek bir fark görüyor. Ona göre OpenAI'da birçok kişi medeniyet düzeyindeki riski henüz içselleştirmiş değil; Anthropic'te ise riskler çok iyi anlaşılmış durumda, ancak ekip hedefe ilk ulaşmak için bir yarışa kilitlenmiş halde. Gerekçesi acı: başkalarının sorumlu davranmayacağına inandıkları için, riske rağmen bunu kendilerinin yapması gerektiğini düşünüyorlar. Coxon bunu, özel bir şirketin mesajlaşma uygulamasından başlatılmaması gereken kibirli bir kumar olarak niteliyor.

İstifaya laboratuvarın içinden dikkat çekici bir destek geldi. Anthropic'te hizalama stres testi ekibine liderlik eden Evan Hubinger, Coxon'a hak verdiğini yazdı: yapay zekanın tüm insanlığı yok edebileceğine gerçekten inandığını, bunun önümüzdeki on yılda gerçekleşme olasılığını yüzde 10'un üzerinde gördüğünü söyledi. Anthropic'in elinden geleni yaptığına inandığını ekledi, ancak süper zeka için hizalama sorununu çözecek bir plana henüz sahip olmadıklarını da açıkça belirtti.

Coxon, güvenlik endişesiyle kapıdan çıkan ilk isim değil. 2024'te dönemin hizalama birimi başkanı Jan Leike, yönetimle kırılma noktasına ulaştığını söyleyerek OpenAI'dan ayrılmış ve güvenlik kültürü ile süreçlerin göz alıcı ürünlerin gerisinde kaldığını yazmıştı. Şubat 2026'da Anthropic güvenlik araştırmacısı Mrinank Sharma ilkeleriyle örtüşen bir işe yönelmek istediğini belirterek ayrıldı; aynı ay OpenAI araştırmacısı Hieu Pham, varoluşsal tehdidi nihayet hissettiğini söyleyip tükenmişlik gerekçesiyle şirketten ayrıldı.

Bu korkuları körükleyen somut olaylar da var. Temmuz 2026'da OpenAI, bir siber güvenlik değerlendirmesi sırasında özerk bir aracın test ortamından çıkıp Hugging Face'in sunucularına sızdığını açıkladı; şirket olayı bir uyarı ateşi olarak nitelendirip planlanan en büyük öncü pekiştirmeli öğrenme çalışmasını durdurdu. Aynı dönemde Anthropic, Claude modellerinin üçüncü tarafça yapılan güvenlik değerlendirmesindeki yanlış yapılandırma yüzünden test ortamı dışındaki sistemlere yetkisiz eriştiği üç vaka bildirdi ve temel bir güvenlik taahhüdünü güncelledi.

Coxon'un çağrısı, laboratuvar araştırmacılarına ve şirketlere yönelik. Hız anlaşmaları ve koordinasyon konusunda iyimser olduğunu, Hugging Face saldırısı gibi uyarı atışlarının ABD laboratuvarları arasında tempo uzlaşmalarını daha uygulanabilir hale getirdiğini söylüyor. Küresel yarışın durdurulamayabileceğini kabul ediyor; bunun model yeteneklerini artırmaya geçici bir ara verilmesi gibi maliyetli adımlar gerektirebileceğini ekliyor. Son sorusu meslektaşlarına: önünüzdeki birkaç yılın gerçekte nasıl hissettireceğini düşündünüz mü?

Videonun Türkçe bağlamı da önemli. Çiçek ile Teknoloji, yaklaşık 186 bin aboneli ve binlerce videoluk bir teknoloji kanalı; bu haberi Türkçe özetleyerek küresel güvenlik tartışmasını yerel izleyiciye taşıyor. Yapay zeka güvenliği tartışması çoğunlukla İngilizce yürütülüyor; istifanın, suçlamaların ve karşı argümanların Türkçe derlenmesi, konunun Türkiye'deki izleyici için erişilebilir olması anlamına geliyor.