Türkiye ile Fransa, askeri iş birliğini düzenli ve sonuç odaklı temaslara bağlayan Savunma İş Birliği Yol Haritası'nı yürürlüğe koydu; 3 Ekim'de duyurulan mutabakat, SAMP/T hava savunma görüşmelerinin ısındığı bir döneme denk gelmesiyle dikkat çekiyor.

Akdeniz'de yıllarca kriz manşetleriyle anılan Ankara-Paris hattında ezber bozan bir hafta yaşanıyor: iki ülke, savunma ilişkilerini ilk kez yazılı ve düzenli bir mekanizmaya bağladı. Milli Savunma Bakanlığının 3 Ekim 2026'da duyurduğu Savunma İş Birliği Yol Haritası , askeri temasları liderlerin ruh haline bağımlı olmaktan çıkarıp takvime bağlı bir diyaloğa dönüştürmeyi vadediyor. T24'ün aktardığı açıklamaya göre taraflar, mevcut iş birliğini geliştirme imkânlarını masaya yatırdı ve düzenli temasların sürdürülmesinde mutabık kaldı.

İmza öncesi trafik: Altındağ, Rufo, Giraud ve Ollagnier

Yol haritası tek bir imza töreninden ibaret değil; arkasında yoğun bir görüşme trafiği var. Bakanlığın Savunma ve Güvenlik Genel Müdürü Korgeneral İlkay Altındağ, Fransa tarafında Silahlı Kuvvetler Bakanına bağlı Devlet Bakanı Alice Rufo , Cumhurbaşkanı'nın Askeri Özel Kalem Başkanı Orgeneral Vincent Giraud ve Uluslararası İlişkiler ve Strateji Genel Müdürü Guillaume Ollagnier ile bir araya geldi. Görüşmelerde ikili askeri ilişkilerin bugünü ve gelecekteki ortaklık potansiyeli ele alındı; sonuç, iki NATO müttefiki arasında stratejik diyaloğu güçlendirme kararı oldu.

Belgenin dili dikkat çekici: geçici temaslar yerine düzenli ve sonuç odaklı bir yapı hedefleniyor, iş birliğinin karşılıklı fayda temelinde ilerleyeceği vurgulanıyor. Bu, diplomasi dilinde genellikle şu anlama gelir: taraflar birbirine güvenmekten çok, birbirini denetleyebileceği bir takvim istiyor. Açıklamada imzanın, son dönemde iki ülke liderlerinin verdiği karşılıklı olumlu mesajların savunma alanındaki somut karşılığı olduğu belirtiliyor; yani yol haritası, yukarıdan gelen siyasi iradenin aşağıya, teknik kadrolara yazılı talimatı işlevi görüyor.

SAMP/T perdesi: yol haritasının asıl sınavı

Mutabakatın arka planında ise herkesin aklındaki soru duruyor: hava savunma füzeleri. Türkiye, Fransız-İtalyan ortaklığı Eurosam'ın ürettiği SAMP/T sistemini uzun süredir istiyor; bu sistem, Avrupa'nın Amerikan Patriot'una en yakın karşılığı sayılıyor. Temmuz ayında bir Fransız savunma yetkilisi, Türkiye Today'in aktardığına göre (turkiyetoday.com) SAMP/T ve Meteor füzesi görüşmelerinin iyi gittiğini söylemişti. Kısa süre sonra Reuters, beş kaynağa dayanarak Paris'in Ankara'ya SAMP/T satışına yönelik uzun süreli itirazını yumuşattığını yazdı; haberde Yunanistan ve Kıbrıs'ın ikna edilmesi gerektiği notu da vardı.

Teknik hat o tarihten beri ısınıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Macron 8 Temmuz'da, Türkiye ve İtalya ile SAMP/T ihracına dair teknik çalışmaların sürdüğünü açıkladı; Reuters'ın reuters.com üzerinden geçtiği habere göre süreç üçlü formatta ilerliyor. Ankara cephesinde Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, haziranda Patriot dahil tüm seçeneklerin masada olduğunu, teknoloji paylaşımı ve ortak üretime açık olduklarını söylemişti. İtalya'nın haziran ortasında NATO planlaması kapsamında Türkiye'ye bir SAMP/T bataryası konuşlandırması da bu tablonun parçası; ANews'in anews.com.tr üzerinden özetlediği gibi iki ülke arasındaki askeri temaslar son aylarda belirgin şekilde yoğunlaştı.

Sürecin diplomatik ısınması aslında haziranda başlamıştı. Fransa'nın diplomasi kayıtlarına göre (diplomatie.gouv.fr) Bakan Yardımcısı Rufo, 25 Haziran'da NATO zirve hazırlıkları kapsamında Ankara'ya gelerek Korgeneral Altındağ ile görüştü; Orta Doğu, Suriye, Lübnan ve Ukrayna'daki denizcilik iş birliği gündeme geldi. Al-Monitor'un al-monitor.com üzerinden yazdığı gibi NATO zirvesine ev sahipliğine hazırlanan Türkiye, coğrafi konumu ve büyüyen savunma sanayisiyle Avrupa için göz ardı edilemez bir ortak haline geldi; Paris'in tutumundaki yumuşama da bu işlemsel yakınlaşmanın parçası olarak okunuyor.

Yine de tabloyu abartmamak gerek: yol haritası bir çerçeve belge, sipariş formu değil. Çelik Kubbe diye anılan bütünleşik hava ve füze savunma mimarisine hangi sistemin, ne zaman ve hangi ortaklık modeliyle gireceği henüz belli değil; 2017-2018'de başlatılan üçlü iş birliği girişiminin bunca yıl rafta kalması, temkinli olmak için yeterli sebep. Önümüzdeki aylarda teknik heyetlerin sıklığı ve Meteor ayağında İngiltere ile yürüyen temaslar, bu yol haritasının duvardaki bir çerçeveden ibaret mi yoksa işleyen bir makine mi olduğunu gösterecek.