Trump ile Xi Zirvesi Öncesi İyimser Sinyaller: Bessent Görüşmelerinden Alman Seçimlerine Küresel Bülten

Bloomberg'in Pulse bülteni bu hafta Washington'da yapılması beklenen Trump-Xi zirvesi öncesi oluşan iyimser havayı merkeze alıyor. Sunucu Tom'un açılışında Hazine Bakanı Scott Bessent'in hafta sonu Çinli muhataplarıyla yaptığı temasların yapıcı geçtiği vurgulanıyor. Yapay zekâ, ticaret ve yatırım üçlüsünü kapsayan bu diyalog, aylardır gergin seyreden ilişkide durulma işareti olarak okunuyor. Benim için dikkat çekici olan, her iki başkentin de tırmanma değil statükoyu koruma motivasyonu sergilemesi. Tıpkı iki satranç oyuncusunun piyon değişmeden konum koruması gibi, taraflar büyük talepler yerine ateşkesin uzatılmasını tercih ediyor.

Hafta sonu temaslarının içeriği üç başlıkta toplanıyor: yapay zekâ güvenliği, ticaret dengesi ve yatırım akışları. Bessent'in Financial Times'a verdiği demeçte önümüzdeki haftalar ve aylar boyunca sürecek bir yapay zekâ diyaloğu kurulması hedefi öne çıkıyor. Bu, ülkeler arası erken uyarı sistemi gibi düşünülebilir — modellerin risklerini konuşmadan yönetmek zor. Görüşmelerin yapıcı bulunması, Pekin'in Dışişleri kanadının da diyalog isteğini teyit etmesiyle pekişiyor. Tek bir alanda ilerleme diğerini kilitleyebileceğinden, üç başlığın birlikte ele alınması pratik bir tercih olarak duruyor.

Kaldıraç sorusu zirvenin en çok tartışılan başlığı. Bloomberg muhabiri Brendan'a göre kimin üstün olduğunu kestirmek güç, çünkü iki lider de masaya büyük taviz veya sert talep koyma incentive'ine sahip değil. Çin ekonomisi coşmuyor; Avrupa'da kapasite fazlası nedeniyle sanayi tepkisi büyürken iç talep zayıf kalıyor. Trump tarafında ise enflasyon baskısı ve Kasım ara seçimleri öncesi parti içi itirazlar manevra alanını daraltıyor. Bu tablo, altı aydan iki yıla kadar uzayabilecek bir ateşkesin sürdürülmesi senaryosunu güçlendiriyor. Zayıf elin blöf yapmadığı, güçlü elin ise beklediği bir poker masası gibi.

Zirve Öncesi Satranç ve Pekin Hattı

Pekin perspektifini aktaran Jill, Xi'nin kısıtlı mı yoksa cesur mu olduğu sorusuna temkinli yanıt veriyor. İhracat motoru sıcak çalışırken iç ekonomideki kırılganlıklar sürüyor; İran savaşı gibi jeopolitik gerilimler de masadaki fay hatlarını derinleştiriyor. Bessent ve muhatabı arasındaki açıklık, özellikle yapay zekâ başlığında daha fazla detay paylaşılmasıyla somutlaşıyor. Washington'a varacak Xi'nin projeksiyonu merak konusu: San Francisco'daki APEC buluşması dahil daha önceki zirvelerde olduğu gibi, Çin değerlerini taşıma vurgusu öne çıkacak. Heyet kompozisyonu da mesajın parçası.

Zirve protokolü ve beden dili ayrı bir merak unsuru. Jill'e göre Xi, Trump'la daha önce dünya sahnesinde birkaç kez buluşmuş bir lider olarak belli bir oyun planına sahip. San Francisco örneği, yüz yüze diplomasinin tonunu hatırlatıyor. Bu kez Washington'da verilecek fotoğraf, sadece liderlerin değil, beraberlerindeki iş dünyası heyetinin de kimlerden oluştuğuyla okunacak. ABD tarafında akşam yemeğine katılacak isimler ekrana yansırken, Çin tarafında yapay zekâ öne çıktığı için hangi teknoloji yöneticilerinin yer alacağı speküle ediliyor. Protokol, mesajın sessiz dili gibi işliyor: kim davetliyse öncelik oradadır.

Yapay zekâ risklerini yönetmek için diyalog şart, ama diyalogun temposu tartışmalı. Brendan'ın uyarısı net: yavaş ve ağır ilerleyen bir süreç takvim olarak Pekin'in işine yarayabilir, Washington'un değil. Son yirmi yılda kurulan ABD-Çin diyaloglarının bir kısmı sonuçsuz kaldı. Trump açısından zirvenin deliverable'ı (somut çıktı) tarım tarafında aranıyor; çiftçiler dizel fiyatlarından şikâyetçi ve Beyaz Saray ilişkiyi tırmandırmak yerine yönettiğini göstermek istiyor. Freni olmayan bir yarışta iki şoförün telsizle konuşması gibi, konuşmamak riskli ama konuşmayı uzatmak da avantajı karşıya bırakıyor.

Londra'da Novo Nordisk sermaye piyasası günü yatırımcıyı ikna etmekte zorlanıyor. Şirket 2035'te boru hattından 150 milyar Danimarka kronu (yaklaşık 23 milyar dolar — 1 dolar ~6,8 kron) satış hedefi koyuyor ve 2030'a kadar 60 milyondan fazla hastaya ulaşmayı, faaliyet marjını büyük ölçüde istikrarlı tutmayı planlıyor. Piyasa tepkisi soğuk: hisse gün içinde %4'ten fazla geriliyor. Wegovy sonrası lider ürünün yerini neyin dolduracağı sorusu yanıtsız kalınca, geniş vizyon cümleleri somut adım beklentisini karşılamıyor. Yönetim çeşitlendirme için hem mevcut adayların lansmanını hem de birleşme ve satın alma arayışını işaret ediyor, fakat takvim ve alan belirsiz.

Piyasalar: İlaçtan Tahvile

Tahvil ve hisse cephesinde Vanguard konuğu iyimser ama temkinli bir çerçeve çiziyor. Brent dört gündür düşüşte ve 101 dolar civarında dengelenirken, hem hisse hem tahvil tarafında toparlanma görülüyor. Çeşitlendirme kuzey yıldızı olarak tanımlanıyor; sabit getiride ise deniz değişimi yaşanıyor. Jeopolitik risk ve enflasyon artık on yılın büyük kısmında gördüğümüz düşük faizli dünyayı nötralize eden kalıcı güçler olarak öne çıkıyor. 10 yıllık ABD tahvil getirisinin %5'i 2007'den beri ilk kez aşması psikolojik eşiği hatırlatıyor. Kurumsal tarafta bazı büyük fonların hazine pozisyonunun bir kısmını mortgage destekli menkul kıymetlerle takas etmeyi düşünmesi, benchmark'ın yeniden tasarlandığını gösteriyor.

Almanya'da seçim tablosu CDU için felaket olarak niteleniyor. Şansölye Friedrich Merz'in kendi sözleriyle Berlin'de Sol Parti birinci olurken, Mecklenburg-Batı Pomeranya'da aşırı sağ AfD birinci çıkıyor. CDU %5 barajının altına düşerek eyalet parlamentosuna giremiyor; bu 1945'ten beri ilk kez yaşanıyor. Son üç eyalet seçiminde tablo 0-3'e geliyor ve tarihi dipler görülüyor. Merz hafta sonu eyalet başbakanlarıyla destek turuna çıkıyor, fakat liderlik tartışması hızlanıyor. Parçalı koalisyon yapısında SPD ile temel reformlarda anlaşamama, toptan sistem yenilemesi ihtiyacını görünür kılıyor.

Alman tahvillerinde politik risk fiyatlaması yeniden gündemde. Vanguard'dan Ursula'ya göre politik risk çok varlıklı portföylerde denklemin büyük bileşeni. Yüksek getirinin kalıcılığı enflasyon, yaşlanan nüfus ve yüksek borçlanma gibi yapısal güçlerle destekleniyor. Tahviller artık sadece getiri ödeyen değil, portföyü çeşitlendiren araç olarak konumlanıyor. Tasarruftan yatırıma geçiş dalgası Avrupa'da belirgin: İngiltere'de acil durum üstü yaklaşık 220 milyar fazla tasarruf hesaplanırken, Almanya'da düzenleme değişimi sonrası 100 bine yakın yeni yatırım hesabı açılması sermaye piyasasına akışı gösteriyor. Kısa vadede düşen bıçağı yakalama riski konuşulsa da, uzun vadede Alman yatırımcısının on yıllık düşük sabit getirili sahipliğini düzeltmesi fırsat olarak görülüyor.

Petrol cephesi diplomasiye odaklanmış durumda ve Brent Haziran'dan beri en uzun kayıp serisine ilerliyor. Hürmüz Boğazı'nın geleceği tartışmalı: Bessent'in iki yıla değersiz kalacağı yönündeki sözüne Katarlı bir bakan “yanlış, körfez içindeki ülkelerin çoğu için ticaret hâlâ oradan geçiyor” diye itiraz ediyor. Bloomberg muhabiri Abeer'e göre düşüşün iki nedeni var: birincisi diplomasiye dönüş — Trump'ın İranlı mevkidaşıyla BM Genel Kurulu kulisinde görüşmeye açık olması; ikincisi akışlar — Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın Hürmüz'den ham petrol ihracatını altı ayın zirvesinde açıklaması, sahadaki analizlerle tam teyit edilmese de piyasada “akış sürüyor” algısı yaratıyor. Riyad ve Cidde'de cumartesi sabah 4 ve 6'da sirenler çalması, Huthilerin Kızıldeniz ve 1200 kilometrelik su yolunu hedeflemesi tansiyonu canlı tutuyor.

Enerji ve Altyapı: Petrol, Dronlar, Veri Merkezleri

Aynı günlerde Moskova rafinerisi yılın en büyük gece saldırısında 1100'den fazla dronla hedef alınıyor; belediye birkaç isabet ve tesis hasarı teyit ediyor. Rusya parlamento seçimlerinin son gününe girerken iktidardaki Birleşik Rusya'nın sıkı kontrollü oylamada ezici zaferi bekleniyor. Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelensky ise New York'ta BM Genel Kurulu haftasında Trump'la görüşeceğini ve diplomatik momentum gördüğünü söylüyor; oysa Trump'ın Ukrayna'dan Rus enerji altyapısına saldırıları durdurmasını istemesi ilişkide gerilim yaratıyor. Citi CEO'su Jane Fraser ise Anthropic'in Mythos modelinin lansmanı sonrası siber savunma yarışının hızlandığını anlatıyor: dünya genelinde yama tsunamisi yaşanıyor ve firmalar çevrelerini kapatmak için seferber olmuş durumda.

Yapay zekâ altyapısında ikinci dalga fırsatlar Barclays analisti George Featherstone'un merceğinde. Hiper ölçekleyici ve çip üreticisinin ötesinde, elektrik omurgası ve soğutma tarafında seçici büyüme alanı görülüyor. Schneider Electric ve Legrand gibi isimler megavat başına artan içerik, modüler çözümlerle pay büyütme ve hem ABD hem Çin'deki güçlü veri merkezi inşasından kaldıraç sağlama avantajıyla öne çıkıyor. Güç tarafında ise aşırı sipariş uyarısı var: ABD'de yıllık gaz türbini siparişi 70 gigavatı buluyor — bu tek başına ABD güç talebinin yaklaşık %10'una denk geliyor. Mevcut talep artışı %0,5 iken bu hızı sürdürmek için çift haneli büyüme gerekir; bu da 2026'nın üçüncü veya dördüncü çeyreğinde keskin bir yavaşlama ve uçurum riski doğuruyor. Jigavat yol haritasında 2029-2030 belirsizleşirken, döngüsel bu şirketlerde marj dayanıklılığı fiyatlama gücüyle sınanacak.