İnsanlık Sona mı Yaklaşıyor? ChatGPT 6 Astra ve Her Şeyi Yapan Yapay Zeka İddiası

Yayın San Francisco'dan açılıyor. İki sunucu Apple etkinliği için orada, ama gündem tamamen yapay zeka. İlk haber Jensen Huang'dan: Nvidia CEO'su, OpenAI'ın GPT Astra ile genel yapay zeka düzeyine ulaştığını, yani her işi yapabilen bir sisteme geçildiğini söylüyor. Soru doğrudan soruluyor, denedin mi diye, yanıt net bir bekleyiş: hype dalgası dinmeden güvenilir hüküm kurulamayacağı düşünülüyor.

Sosyal akışlardaki tabloya şüpheyle bakılıyor. Fable 5.1 ile üretilmiş klipler, Astra ile üretilmiş klipler, arkada Silence 2.5 benzeri video motorlarıyla hazırlanmış gösterimler yan yana konuyor ve denklik ölçütü olmadan elma ile armut kıyaslandığı savunuluyor. Bot hesapların köpürttüğü bu dalgada bağımsız derecelendirme kuruluşlarının matematik ve bağlam kurma testlerinde Astra'nın Fable 5.1'e belirgin üstünlük göstermediği aktarılıyor. Heyecanın asıl kaynağı ise üç boyutlu modelleme ve oyun üretebilme iddiaları.

Blender iddiası somut bir örnekle sökülüyor: modelin programı kendisinin kullanmadığı, MCP üzerinden komut vererek işlettiği anlatılıyor. Bir sandalye istendiğinde dört ayak, oturak ve minderin tek tek modellendiği, bunun sihirli bir yetenekten çok komut dizisi olduğu vurgulanıyor. Kodlamada Fable'ın gerisinde kaldığı söylenen bir sistemin oyunda nasıl üstün olacağı soruluyor. Ortadaki oyunların basit, eski dönem arcade düzeyinde olduğu, gerçek yazılımcıların ve 3D sanatçıların kullanıp geri bildirim vermeden hüküm kurulmaması gerektiği söyleniyor.

Sam Altman'ın çıkışı pazarlama diline itiraz olarak aktarılıyor: bu tür sözcükleri kullanmasak mı sorusu ve bir üst düzeyin daha geleceği notu, üstelik modelin aylar önce tamamlandığı bilgisi. Maliyet hesabı Stargate üzerinden kuruluyor: 100 bin GPU ile yapılan eğitimin saatlik birim fiyatlarla 1 milyar dolara yaklaşabileceği, üçüncü parti bulut kiralamada bu rakamın daha da yükselebileceği konuşuluyor. Bedelin jeton fiyatına yazılacağı, basit bir üç boyutlu denemede 5 saatlik kotanın tükenebildiği, bir oyun denemesinde ise en büyük paketlerde 9-10 saatlik model çalışması artı bir o kadar kodlama süresi gerektiği iddia ediliyor.

Paket sarmalı kişisel deneyimle anlatılıyor: Opus 4.8 döneminde 100 dolarlık pakete, Fable döneminde 200 dolarlık pakete geçmek gerektiği, sıranın 1000 dolara gelip gelmeyeceği soruluyor. Buna karşılık bir yazılım mühendisi istihdam etmenin maliyetiyle kıyaslanınca bu rakamların hâlâ küçük kaldığı savunuluyor. OpenAI'ın stajyer düzeyi benzetmesi ve içeride otonom araştırma görevlileriyle yapılan ölçümler aktarılıyor: orta düzey bir çalışanın 8 saatte 24 saatlik iş çıkardığı, hızın 3.1 kat arttığı, ama bunun için günde 600 dolar, ayda 18 bin dolar jeton yakıldığı, yani sıradan bir maaşın 6-7 katının hesaba yazıldığı söyleniyor.

Çıkış yolu olarak çıkarım odaklı donanımlar gösteriliyor. Altman'ın duyurduğu çiplerin çıkarım işine odaklandığı, Nvidia GPU'larıyla kıyaslanamayacak verimlilik sağladığı öne sürülüyor. Eğitimin Nvidia tarafında, çıkarımın ise özel donanımlarda yapılacağı bir ayrışma tarif ediliyor. Apple tarafında genel MLX altyapısı yerine belirli bir modele özel Metal programlamayla ilk yanıt hızı ve işleme hızında yüzde 30-40 kazanım sağlandığı örneği veriliyor. Unreal Engine ile hazır motorda oyun yapmakla kendi motorunu yazmak arasındaki verim farkına benzetiliyor: işe özel yazılım, genel altyapıyı geride bırakıyor.

Yerel modeller bahsinde güven sorunu öne çıkıyor. Qwen 3.8 gibi modellerin bazı işleri gördüğü ama sunucuların kendi denemelerinde yetersiz kaldığı, her modelin güçlü ve zayıf yanının işe göre değiştiği anlatılıyor. Tek bir modelin herkese yeteceği beklentisinin boşa çıktığı, ralli aracıyla Formula 1 aracı ve asfalt ile arazi aracı ayrımına benzetiliyor. 600 dilde duygu yansıtarak seslendirme yapan bir modelin 2-3 saat ayar uğraşından sonra bırakıldığı, hâlihazırda çalışan kurulumun bozulmaması gerektiği, sürekli yeni model denemenin asıl işten koparan bir bağımlılık olduğu söyleniyor.

Matematik haberi bölümün en sert tartışması: OpenAI'ın 1 milyon dolar ödüllü Navier-Stokes problemini 50 saatte çözdüğü duyurusu. İki matematikçinin, biri Anthropic çalışanı, Codex'e konan belgelerinden yararlanıldığını ve çalışmalarının öne geçildiğini öne sürdüğü, OpenAI tarafının önce siz açıklayın sonra ben duyurayım teklifinde bulunduğu aktarılıyor. Buradan genel bir uyarı çıkarılıyor: patent ya da kritik araştırma verisini destek almak için yabancı sunucuya yükleyen, bulgusunu veri kümesi olarak kaptırabilir. LG televizyonların kapalıyken ses kaydedip bağlantı kurulunca gönderdiği ve bunun kullanıcı sözleşmelerinde yazdığı iddiası da aynı mahremiyet başlığına bağlanıyor.

New York Times davası telif odağıyla anlatılıyor: gazetenin haberin kendisinden çok değerli köşe yazılarının eğitim verisi yapılması üzerinden hak aradığı, normalde telif ödenmesi gereken bir kullanımın dava konusu olduğu söyleniyor. Gelişme olarak ABD Adalet Bakanlığı'nın savcılığa ulusal güvenlik ve ülke menfaati gerekçesiyle OpenAI lehine tavır beklendiğini yazması aktarılıyor ve adaletin kime göre tanımlandığı sorgulanıyor. Eğitim başlığında New York kentinde ilk ve ortaokul düzeyinde üretken yapay zeka araçlarının bir yıl yasaklanması kararı veriliyor: resim, animasyon, video ve matematik çözümlerinin kapsam dışı bırakılmasıyla analitik düşünme ve araştırma becerisinin korunması amaçlanıyor, Mamdani'nin zorlukları yaşayarak öğrenme benzetmesine iki sunucu da katılıyor.

Kore modeli karşıt bir yol olarak sunuluyor: yapay zekanın halkın tamamına açık faydalı bir araç sayılması, telekom markaları üzerinden desteklenmesi, 500-600 GPU'luk mütevazı makinelerde yerel dil modelleriyle cep telefonlarından ücretsiz erişim planı. Çin'de halkın yüzde 67'sinin yapay zekaya olumlu baktığı, ABD'de bu oranın yüzde 40'ın altında kaldığı bir köşe yazısına dayandırılıyor. Aynı ülkede büyük şirketlerde yapay zeka kaynaklı işten çıkarmaların ve mahkemelerin çoğunlukla işçiyi iade eden kararlarının konuşulduğu, yönetimin tepkilerden çekindiği ekleniyor. Azalan genç nüfusun robotlarla ikame edilmesi (Çin ve Japonya örneği), zenginlerin robotları ve mülkleriyle yaşamayı sürdürüp kalabalığa ihtiyaç duymayacağı distopyası ve çocuk yapma kararının zorlaşması aynı demografik yayda tartışılıyor. Londra'da Serpentine Gallery'nin seçici kurulunda Refik Anadol'un bulunduğu yapay zeka destekli sanat programı ise eğitimli sanatçının aracı bilinçli kullanımına örnek gösteriliyor ve yapay zekanın sanat alanında kurumsal kabul gördüğü yorumu yapılıyor.

Kapanış üçlüsü görsel üretim, hukuk ve somut fayda: GPT Images 2.5'in bağlamı ve özgünlüğü koruyan küçük değişiklikler vadettiği, içinde düzenleme, büyütme ve öze sadık üretim gibi üç yeteneğin bulunduğu anlatılıyor. Referans görsellerin modele doğrudan konmayıp yazıya çevrilip yeniden üretildiği, bu yüzden yeni bir ambalajın eski etiketli eğitim verisi yüzünden tutturulamadığı ve işin Photoshop'ta iki dakikada bittiği örneği veriliyor. Çin'in rızasız görseli insan hakkı ihlali sayan ve yeni yasa gerekmez diyen genelgesiyle Instagram'ın varsayılan açık üretim izni karşılaştırılıyor; Meta aracında var olmayan çocuklara ait istismar görselleri üreten mühendis hakkında mağdur yok hükmü tartışılıyor ve eğitim verilerinde gerçek bebek fotoğraflarının kullanıldığı paradoksu soruluyor. Unitree G1'in ringde insanla dövüş videosu ve Çin'deki robot olimpiyatları coşkusu ulusal gurur penceresinden okunuyor. Nepal depreminde yazılımcı olmayan bir gönüllünün 2 saatte vibe coding ile 25 dağıtım noktalı yardım sitesi kurması ve Hatay depremi anısı, sen yazmadın ki eleştirilerine verilen yanıtla bitiyor: hayat kurtaran iş görülüyorsa kimin yazdığının önemi kalmıyor.