%30 Kazanma Oranı Neden %90'dan Çok Kazandırır: 100 İşlemlik Testin Dersi

Küçük bir hesabı hızla büyütmek isteyen herkesin aklında aynı hayal vardır: neredeyse her işlemi kazanmak ve bakiyenin her gün düzenli artmasını izlemek. Konuşmacı da on yıllık serüvenine bu inançla başladığını anlatıyor, çünkü çevresi ona yüksek kazanma oranı peşinde koşmasını öğütlemiş. Düşük oran ise doğrudan başarısızlık sayılmış. Oysa yüzlerce işlemlik veri tam tersini söylüyor: hızlı kâr hedefiyle yakalanan yüksek oran, hesabı en az büyüten seçenek çıkıyor.

Test düzeneği ve giriş kuralları

Konuşmacı önce S&P 500 endeksinin günlük grafikteki uzun vadeli yükselişinde yüzlerce alım işlemi deniyor. Giriş mantığı üç adımdan oluşuyor: fiyat 200 periyotluk hareketli ortalama üstünde olacak, MACD göstergesi sıfır değerinin altında yukarı kesişecek ve stop mesafesi ATR göstergesi ile volatiliteye göre belirlenecek. Bu kurgu, backtestx.in sitesindeki trend filtreli MACD anlatımıyla birebir örtüşür ve yalnızca ana trend yönünde işlem yapmayı şart koşan klasik bir yapıdır, ayrıca tradingrush.net adresindeki yazarın daha önceki 100 işlemlik MACD denemeleriyle aynı deney geleneğinden gelir.

Sonuçlar ilk bakışta şaşırtıcıdır. Kâr hedefi küçük tutulup oran yüzde 80 civarına çıkarıldığında hesap neredeyse hiç büyümez. Buna karşılık kaybın beş katı kâr hedeflendiğinde oran yüzde 29 düzeyine düşer ama hesap yaklaşık yüzde 200 büyür. Bu tablo, tradezella.com sitesindeki beklenti formülüyle açıklandığında anlam kazanır, çünkü beklenti her işlemde riske edilen her birim başına ortalama kazancı ölçer ve düşük oranlı ama yüksek ödemeli bir sistemin uzun vadede pozitif kalabileceğini gösterir.

İkinci turda aynı deney kısa vadeli yükselişlerde ve forex tarzı küçük zaman dilimlerinde tekrarlanıyor. Burada beş kat kâr hedefi artık en yüksek parayı getirmiyor, fakat asıl dikkat çekici bulgu yüksek oranın en istikrarlı zararı üretmesidir. Konuşmacı trend dışı ve yataysı piyasalarda da deneme yapıyor: oran yüzde 15 düzeyine inen büyük hedefli sistem en büyük zararı yazmıyor, yüksek oranlı sistem ise onun kadar zarar ediyor. Bu sonuç, luxalgo.com adresindeki başabaş matematiğiyle birlikte okunmalıdır, çünkü gerekli kazanma eşiği hedef büyüdükçe düşer ve oran tek başına hiçbir şey anlatmaz.

Stop mesafesi ve riskin gerçek bedeli

Bazı yatırımcılar aynı büyük hedefi koruyup stop mesafesini açarak oranı yükseltmeyi dener. Fiyat uzak stop seviyesine daha zor ulaştığı için kazanma sıklığı gerçekten artar, ancak her kayıp daha pahalıya patlar. Uzun vadeli hisse yükselişinde bu yöntem de kâr yazar, fakat düşük oranlı ve dar stoplu sistem benzer kârı çok daha küçük düşüşlerle yakalar. Yüksek oranlı sürüm ise aynı kâra yaklaşık beş kat daha büyük bir maksimum düşüş ödeyerek ulaşır. Bu karşılaştırma, pnlledger.com sitesindeki üçlü mercekle değerlendirildiğinde netleşir, çünkü kâr faktörü brüt kazancın brüt kayba oranını gösterir ve ödeme oranı ortalama kazancın ortalama kayba bölünmesiyle sistemin gerçek cömertliğini ortaya koyar.

Tek istisna orta kalite yükselişlerdir. Arada sert dalgalanmalar ve zayıf dönemler barındıran trendlerde küçük hedefler birinciliği alır, ancak bunu da en yüksek riskle yapar. Piyasa tamamen bozulup her sistem zarar yazdığında ise tablo yine değişmez: yüksek oran en büyük zararı, düşük oran en küçük zararı yazar. Bu yüzden güçlü ve istikrarlı trendin bağlamı önemlidir; fidelity.com adresindeki uzun vadeli borsa ortalamaları, hisse piyasasının on yıllara yayılan bileşik yükseliş eğilimini hatırlatır ve testin neden özellikle bu zeminde büyük hedefleri ödüllendirdiğini açıklar.

Burada psikoloji devreye girer. On işlemin yedisini kaybetmek matematik olarak kârlı olabilir, ama yeni başlayan biri için art arda gelen kayıplar kurala bağlılığı bitirir. Konuşmacı bu yüzden aynı risk ve aynı kârla yüzde 60 oran ve yüzde 52 getiri, 1,5 kat kârda yüzde 53 oran ve yüzde 85 getiri, iki kat kârda ise yüzde 50 altı oran ve yüzde 91 getiri bulduğu deneyi anlatır. Eğri 1,5R civarında tatlı bir denge verir: oran hâlâ taşınabilir düzeydedir, kâr tatmin edicidir ve düşüşler sınırlıdır. Daha büyük hedefler kârı az artırırken oranı hızla eritir.

Pratik ders üç cümlede özetlenebilir. Trendde hızlı kâr almak veya stop mesafesini şişirerek oranı yükseltmek neredeyse her zaman kötü fikirdir. Hedefi büyütmek oranı düşürse bile daha çok kâr ve daha küçük zarar getirir. Yalnızca trendin gücünden emin değilsen hedefi küçültmek mantıklıdır, yeni başlayan biriysen de 1,5R civarından başlamak hem psikolojini hem hesabını korur.